IV SA/Wa 1112/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków - oddala skargę - Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] wniósł sprzeciw do rozpoczęcia przez M. K. eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podniesiono, że 09.03.2009 r. M. K. wniósł zgłoszenie eksploatacji ww. obiektu. Pismem z dnia 13.03.2009 r. organ I instancji nałożył na stronę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o: * oryginał załącznika graficznego do projektu przydomowej oczyszczalni ścieków z zaznaczonymi ujęciami wody na działce inwestora oraz wszystkich nieruchomościach sąsiednich z zaznaczonym promieniem oddziaływania wprowadzanych do ziemi oczyszczonych ścieków z ww. oczyszczalni sporządzony przez osobę uprawnioną, * rozpoznanie warunków gruntowo - wodnych z zaznaczonym na planie miejscem wykonania odwiertu, wykonanym przez osobę posiadającą kwalifikacje wymagane dla osób wykonujących dokumentacje hydrogeologiczne, * szczegółowy rysunek posadowienia osadnika gnilnego i pakietów rozsączających z naniesieniem najwyższego poziomu wód podziemnych pod dnem urządzenia filtracyjnego stosownie do § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984, z późn. zm.), * potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 120 zł. Organ stwierdził, że strona dołączyła jedynie kopię oryginału projektu przydomowej oczyszczalni wraz z załącznikiem graficznym, a więc takie dokumenty, które załączyła przy zgłoszeniu oraz dowód opłaty skarbowej w wysokości 120 zł. W związku z zaniechaniem uzupełnienia ww. dokumentów, organ I instancji wniósł sprzeciw do rozpoczęcia przez ww. stronę eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w W. Ponadto w uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na przedmiotowym terenie nie ma sieci wodociągowej. Na załączniku graficznym do ww. projektu oczyszczalni brak jakichkolwiek danych dotyczących ujęć wody na działkach ew. [...] i [...] z obrębu [...] bezpośrednio sąsiadujących z planowaną instalacją. Sama działka inwestora ma w miejscu posadowienia pakietów rozsączających niecałe 30 m szerokości, a zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), odległość od studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi powinna wynosić od osi studni co najmniej 30 m do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. Stwierdzono, że analiza przedstawionej dokumentacji wskazuje, że odległości te nie będą zachowane, a strefa oddziaływania przedmiotowej oczyszczalni wychodzi znacznie poza obręb nieruchomości inwestora, ograniczając swobodę dysponowania i korzystania z nieruchomości sąsiednich. Wskazano, że wnioskodawca nie dostarczył rozpoznania warunków gruntowo - wodnych z zaznaczonym na planie miejscem wykonania odwiertu, wykonanego przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. Podniesiono, że według map hydrologicznych z 2001 r. będących w posiadaniu organu, na przedmiotowej działce swobodne zwierciadło wody gruntowej jest na poziomie 1 - 2 m ppt. Zaznaczono, że rozpoznanie profilu gruntowego poprzez wykonanie otworu penetracyjnego jest konieczne do rozpoznania uziarnienia przewiercanych warstw, określenia współczynnika filtracji i wykonania karty otworu geotechnicznego z naniesionym opisem litologicznym, co dopiero pozwala na stwierdzenie parametrów przepuszczalności gruntu, a tym samym decyduje o możliwości wybudowania na przedmiotowym terenie przydomowej oczyszczalni ścieków. Powołano się na przepis ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne zabraniający wprowadzania ścieków do ziemi, jeżeli stopień oczyszczenia ścieków lub miąższość warstwy gruntu nad zwierciadłem wód podziemnych nie stanowi zabezpieczenia tych wód przed zanieczyszczeniem. Wskazano, że na działce wnioskodawcy przebiega wzdłuż południowo-wschodniej granicy R. stanowiący urządzenie wodne melioracji szczegółowych, który ma charakter rowu odwadniającego oraz drenażowego. Drenowanie obszaru przyległego następuje w zasięgu ok. 6 m czyli w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego posadowienia pakietów rozsączających. Wskazano, że decyzja jest podyktowana przede wszystkim ochroną ujęć wody pitnej. Od ww. decyzji M. K. wniósł w terminie odwołanie. Stwierdził, że dokonał zgłoszenia w Delegaturze [...]., gdzie przedłożył projekt oczyszczalni wraz z załącznikiem graficznym i akt własności gruntu i że w związku z tym zostały spełnione wszystkie wymagania związane ze zgłoszeniem instalacji, co było podstawą do zakupu i budowy przedmiotowej oczyszczalni ścieków. Strona wskazała, że Inspektor w ww. Delegaturze poinformował, że należy dokonać jedynie zgłoszenia w Wydziale Ochrony Środowiska. Stwierdzono, że Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. Nr 283, poz. 2839, z późn. zm.), przedmiotowa inwestycja nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego na emisję, tj. na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Wskazano, że zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) dokonano zgłoszenia. Zdaniem strony, załączony projekt oczyszczalni spełnia wymagania zgłoszenia. Są na nim wszystkie ujęcia wody, również na nieruchomościach sąsiednich, przy czym mapa na której zostały zaznaczone te ujęcia została wydana przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. Rozpoznanie warunków gruntowo - wodnych również znajduje odzwierciedlenie w projekcie. Odwiert został wykonany w miejscu posadowienia osadnika gnilnego. Mapy będące w posiadaniu organu I instancji są nieaktualne i nie oddają rzeczywistego stanu faktycznego. Z projektu wykonanego przez inżyniera specjalistę wynika bowiem, że poziom wód gruntowych znajduje się na głębokości 2, 5 ppt, co w każdej chwili można stwierdzić. Skarżący podkreślił, że projekt zawiera też szczegółowy rysunek posadowienia osadnika gnilnego i pakietów rozsączających. Spełniony został wymóg określony w § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Strona wskazała, że wszystkie wymagania formalne spełniła, natomiast w terminie 30 dni od daty zgłoszenia nie zgłoszono sprzeciwu. Strona podniosła jeszcze, że przedmiotowa oczyszczalnia ścieków posiada wymagane atesty oraz aprobatę techniczną nr [...] wydaną przez Instytut Ochrony Środowiska. Strona wskazała, że organ I instancji jest przeciwny przydomowym oczyszczalniom ścieków, a preferuje szamba szczelne. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w pierwszej kolejności odniósł się zarzutu, że sprzeciw został stronie doręczony z uchybieniem terminu prawa materialnego określonego w art. 152 ust. 4 ww. ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że zgłoszenie wpłynęło do organu I instancji dnia 09.03.2009 r. (dowód: data stempla Wydziału [...]), natomiast decyzja stanowiąca sprzeciw została Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 stronie doręczona dnia 06.04.2009 r. (dowód: data i popis strony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji), stąd zdaniem organu II instancji, należy stwierdzić, że sprzeciw został wniesiony w terminie określonym w art. 152 ust. 4 ww. ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że organ I instancji, zważywszy na treść art. 152 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy mógł żądać od strony dokumentów, które są konieczne do uzupełnienia zgłoszenia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Podkreślił również, że strona nie przedstawiła, pomimo wezwania jej przez organ I instancji, dokumentów wymaganych prawem. Tymczasem ponownie przedstawiła dokumenty, które dołączyła do zgłoszenia (tzn. kopię oryginału projektu przydomowej oczyszczalni ścieków wraz z załącznikiem graficznym i rozpoznaniem warunków gruntowo - wodnych). Organ II instancji stwierdził, że przedłożony organowi właściwemu w przedmiotowej sprawie z zakresu ochrony środowiska projekt jest - zgodnie z tytułem - projektem budowlanym. Stwierdził również, że żądane przez organ I instancji: oryginał załącznika graficznego do projektu przydomowej oczyszczalni ścieków z zaznaczonymi ujęciami wody na działce inwestora oraz wszystkich nieruchomościach sąsiednich z zaznaczonym promieniem oddziaływania wprowadzanych do ziemi oczyszczonych ścieków z ww. oczyszczalni i rozpoznanie warunków gruntowo - wodnych z zaznaczonym na planie miejscem wykonania odwiertu, miały być wykonane m.in. przez osobę posiadającą kwalifikacje wymagane dla osób wykonujących dokumentacje hydrogeologiczne, którego to warunku nie spełnia osoba, która wykonała projekt budowlany, posiadająca jako inżynier specjalność instalacyjne - inżynieryjna. W tym kontekście, zdaniem organu II odwoławczego, gołosłowne jest np. twierdzenie strony o głębokości występowania wód gruntowych (zgodnie z projektem budowlanym). Zdaniem SKO w W., skoro żądanie uzupełnienia zgłoszenia o dokumenty wskazane przez organ I instancji w piśmie z dnia 13.02.2009 r. miało oparcie w obowiązujących przepisach prawa, a strona tych dokumentów nie uzupełniła w terminie do wydania decyzji o sprzeciwie, należało wydać decyzję -sprzeciw do rozpoczęcia eksploatacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. organ I instancji postąpił prawidłowo, a zarzuty odwołania są niezasadne. Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 Na powyższą decyzję pismem z dnia 26 czerwca 2009 r. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: * ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; * rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzeniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, tj. § 11 ust. 5; * ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 138. Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż spełnił wszystkie wymagania związane ze zgłoszeniem instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków. Wskazał, iż zgłoszenie w swych załącznikach i dalszym uzupełnieniu braków zawierało również, zgodnie z pkt 7 ust. 2 art. 152 ustawy - Prawo ochrony środowiska, informację czy stopień ograniczenia wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami tj. wymogami § 11 ust. 5 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska, zaś nałożony na stronę przez organ I instancji obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w postaci zażądanych i wymaganych dokumentów przez organ I instancji, nie wynika wprost z przepisów prawa: art. 152 ust. 2 pkt 7 Prawa ochrony środowiska i § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. W ocenie skarżącego fakt nie przedłożenia przedmiotowych dokumentów nie stanowi, iż strona uchybiła wymogom art. 152 ust. 2 ww. ustawy, jak również nie istnieją podstawy do wniesienia sprzeciwu z uwagi na podjęte przekonanie przez organ I instancji, iż przedmiotowa oczyszczalnia ścieków nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 152 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. Zgodnie z art. 152 ust. 2 pkt 7 ww. ustawy zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać informację, czy stopień ograniczania wielkości emisji jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Należy w tym kontekście wskazać, iż zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) zabrania się wprowadzania ścieków do ziemi jeżeli stopień oczyszczenia ścieków lub miąższość utworów skalnych nad zwierciadłem wód podziemnych nie stanowi zabezpieczenia tych wód przed zanieczyszczeniem. Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 45 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego minister właściwy do spraw środowiska określił, w drodze rozporządzenia, warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, oraz warunki, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków, a także miejsce i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy i sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. W szczególności w § 11 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm.) wskazano, iż ścieki pochodzące z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego mogą być wprowadzane do ziemi, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli miejsce Sygn. akt IV SA/Wa 1112/09 wprowadzania ścieków oddzielone jest warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Powyższe regulacje prawne upoważniały zatem organ I instancji do wezwania skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia eksploatacji instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków z dnia 9 marca 2009 r. w zakresie dokumentacji dotyczącej rozpoznania warunków gruntowo-wodnych. Prezydent W. wyjaśnił, iż z posiadanych przez organ map hydrologicznych z 2001 r. wynika, iż na przedmiotowej działce swobodne zwierciadło wody gruntowej kształtuje się na poziomie 1-2 m ppt. Zasadne stało się zatem stwierdzenie parametrów przepuszczalności gruntu, które możliwe jest na podstawie rozpoznania profilu gruntowego poprzez wykonanie otworu penetracyjnego koniecznego dla rozpoznania uziarnienia przewierconych warstw, określenia wartości współczynnika filtracji i wykonania karty otworu geotechnicznego z naniesionym opisem litologicznym. Wskazana dokumentacja winna być przy tym wykonana przez osobę posiadającą kwalifikacje wymagane dla osób wykonujących dokumentacje hydrogeologiczne. Organ odwoławczy zasadnie uznał, iż przedstawienie przez skarżącego jedynie dokumentacji budowlanej, sporządzonej przez osobę posiadającą jako inżynier specjalność instalacyjno-inżynieryjną, powoduje, że nie uzupełniono zgłoszenia o dokumenty wymagane przepisami prawa materialnego. W konsekwencji, należy zatem wskazać, iż organ I instancji był zobligowany do wniesienia sprzeciwu do rozpoczęcia eksploatacji przez skarżącego przydomowej oczyszczalni ścieków. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.