IV SA/Wa 1113/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-30

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Anna Szymańska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może sprostować akt małżeństwa sporządzony za granicą poprzez zmianę nazwiska wpisanego w polskim akcie stanu cywilnego, jeśli nazwisko to jest zgodne z zagranicznym aktem małżeństwa, mimo rozbieżności z innymi dokumentami?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może dokonać sprostowania aktu małżeństwa poprzez zmianę nazwiska, jeśli wpisane nazwisko jest zgodne z treścią zagranicznego aktu małżeństwa. Sprostowanie aktu stanu cywilnego jest możliwe tylko w przypadku oczywistych błędów pisarskich, a w przypadku rozbieżności wynikających z błędów w zagranicznym akcie, właściwym organem do sprostowania jest sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Miasta W. o sprostowanie aktu małżeństwa sporządzonego na Cyprze, polegające na zmianie nazwiska wpisanego w polskim akcie stanu cywilnego. Organ odmówił sprostowania, wskazując, że wpis jest zgodny z zagranicznym aktem małżeństwa, a ewentualne sprostowanie błędu w zagranicznym akcie należy do sądu powszechnego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi Y. Y. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu małżeństwa - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] marca 2011 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Miasta W. odmówił sprostowania aktu małżeństwa sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego Miasta W., Nr [...] na nazwisko Y. Y. w ten sposób, by wpisane do aktu nazwisko mężczyzny zawierającego małżeństwo "Y." zastąpić nazwiskiem "Y.". W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego stwierdził, że akt małżeństwa sporządzony został w trybie art. 73 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego, to jest poprzez wpisanie treści zagranicznego aktu stanu cywilnego do polskich ksiąg stanu cywilnego. Akt ten zawiera dane znajdujące się w cypryjskim akcie małżeństwa nr [...] z dnia [...] września 2000 roku wydanym przez Cypryjski Urząd Stanu Cywilnego w A. Zgodnie z art. 28 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego w aktach stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można sprostować jedynie oczywisty błąd pisarski. Błędem pisarskim może być błąd ortograficzny powstały przy sporządzaniu aktu lub wpis w akcie niezgodny z dokumentami stanowiącymi podstawę sporządzenia aktu znajdującymi się w aktach zbiorowych. Tymczasem dane figurujące w akcie małżeństwa Nr [...] są zgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę sporządzenia tego aktu. Nieprawidłowy wpis dotyczący nazwiska wnioskodawcy w dacie małżeństwa wynika z błędnego zredagowania aktu w chwili jego sporządzenia na Cyprze, a nie w chwili sporządzenia tego aktu w Polsce i zmiana tego wpisu wykracza poza kompetencje kierownika USC. Zgodnie z art. 31 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego prostowanie błędnie lub nieściśle zredagowanego aktu stanu cywilnego należy do właściwości sądu. O sprostowaniu aktu orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym (art. 33 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego). Od powyższej decyzji odwołanie złożył Y. Y. podnosząc zarzut, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 28 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. Zdaniem odwołującego się porównanie aktu urodzenia wnioskodawcy z aktem małżeństwa wskazuje, że rozbieżność w pisowni nazwiska dotyczy jednej litery i rozbieżność ta może być usunięta poprzez sprostowanie aktu urodzenia. Bez znaczenia pozostaje natomiast przyczyna powstania tego błędu. Art. 31 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego dotyczy tylko istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego, niedających wyjaśnić się w trakcie postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] maja 2011 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Miasta W. z dnia [...] marca 2011 roku, podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Y. Y., podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. oraz stwierdził, że w przypadku, gdy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego uznał się za niewłaściwy do załatwienia sprawy powinien na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ustawy prawo o aktach stanu cywilnego orzec o zwrocie wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Wprawdzie w skardze zarzucono naruszenie całego art. 77 k.p.a., jednakże z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca organom administracji naruszenie obowiązku wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, to jest art. 77 § 1 k.p.a. Materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia. Materiał ten został też prawidłowo rozpatrzony. W przedmiotowej sprawie na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1996 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 roku, Nr 161, poz. 1688 - tekst jednolity ze zm.) Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego dokonał transkrypcji aktu małżeństwa nr [...] sporządzonego przez Urząd Stanu cywilnego w A. na Cyprze. W akcie tym widnieje nazwisko "Y." (k. - 11 akt administracyjnych). Takie też nazwisko widnieje w tłumaczeniu aktu małżeństwa (k. - 13 akt administracyjnych). Dokonując transkrypcji tego aktu urodzenia, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego miał więc obowiązek wpisania w polskim akcie małżeństwa nazwiska w takim brzmieniu, jakie widnieje w zagranicznym akcie małżeństwa. Zagadnienie transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskich ksiąg stanu cywilnego było przedmiotem rozważań przez Sąd Najwyższy. W orzeczeniu z dnia 8 sierpnia 2003 roku, sygn. akt V CK 6/02 (OSNC 2004/7-8/131) Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Przy wpisywaniu do polskich ksiąg stanu cywilnego aktu małżeństwa sporządzonego w Niemczech niedopuszczalna jest zmiana brzmienia (pisowni) nazwiska małżonków przyjęta w akcie (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.)". Pogląd ten, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie także w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 29 września 1996 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 roku, Nr 161, poz. 1688 - tekst jednolity ze zm.) w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. W przedmiotowej sprawie nazwisko skarżącego zostało wpisane w polskim akcie małżeństwa zgodnie z jego brzmieniem zawartym w akcie małżeństwa sporządzonym na Cyprze. Nie może więc być mowy o popełnieniu przez organ administracji dokonujący transkrypcji błędu pisarskiego. Okoliczność, iż w innych dokumentach nazwisko skarżącego brzmi "Y." nie świadczy o popełnieniu błędu pisarskiego. O tym, czy popełniono błąd pisarski przy dokonywaniu transkrypcji aktu małżeństwa nr [...] sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego w A. na Cyprze decyduje porównanie treści tego aktu oraz jego tłumaczenia na język polski z polskim aktem małżeństwa, nie zaś porównanie z innymi dokumentami. Jeśli, jak twierdzi skarżący, doszło do błędu pisarskiego, to nastąpiło to przy sporządzaniu aktu małżeństwa przez Urząd Stanu Cywilnego w A. na Cyprze i to do tego Urzędu skarżący powinien się zwrócić o sprostowanie, nie zaś do Urzędu Stanu Cywilnego w Polsce. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcia organu li li instancji zostały należycie uzasadnione i możliwe jest na ich podstawie dokonanie oceny prawidłowości przesłanek, którymi organy te kierowały się przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia przez organy administracji art. 66 § 3 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis ten w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania. Z treści wniosku jednoznacznie wynikało, że wnioskodawca żądał sprostowania aktu małżeństwa. Organ administracji miał więc obowiązek rozpatrzenia tak sformułowanego żądania i nie miał podstaw do jego modyfikacji. Do rozpatrzenia wniosku o sprostowanie aktu małżeństwa właściwy jest zaś organ administracji. Organ administracji jedynie w uzasadnieniu decyzji mógł wyrazić pogląd, że zmiany aktu stanu cywilnego, jakiej oczekuje skarżący, może dokonać wyłącznie Sąd w trybie art. 31 ustawy z dnia 29 września 1996 roku Prawo o aktach stanu cywilnego. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, z przyczyn, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło