IV SA/Wa 1114/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2008 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) czerwca 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci - oddala skargę - IV SA/Wa 1114/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].06.2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].05.2008 r., w której orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. dla M. Sp. z o. o. w W. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Główny Inspektor stwierdził, iż oplata za brak sieci winna być naliczana na zasadzie samowymiaru. Obowiązek naliczenia spoczywa na podmiocie wprowadzającym pojazd, który jest zobowiązany do zapewnienia sieci, a wymogu tego nie dopełnił (art. 11 oraz 14 ust. 2 ustawy z dnia 20.01.2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji /Dz. U. nr 25, poz. 202 ze zm./). Naliczoną opłatę podmiot ten zobowiązany jest wpłacić na Konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego opłata dotyczy. Nadto obowiązany jest do złożenia Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty za brak sieci w tym samym terminie. Organ wyjaśnił, iż analogicznie jak w prawie podatkowym w przypadku zobowiązań z tyt. opłat za brak sieci wprowadzający pojazd nie może skutecznie spowodować wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci, ponieważ ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji takiego postępowania w ogóle nie przewiduje, o czym stanowi art. 17 wskazanej ustawy. Postępowanie to zatem może zostać wszczęte jedynie z urzędu przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Decyzję w tym przedmiocie GIOŚ może wydać w terminie 5 lat od powstania w tym zakresie zobowiązania, a więc do czasu przedawnienia zobowiązania z tego tytułu. Do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), a uprawnienia organów podatkowych w tym zakresie przysługują Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. Organ wyjaśnił nadto, iż złożenie żądania przez stronę skutkowało wszczęciem postępowania przez organ, a z uwagi na brak możliwości zainicjowania takiego postępowania przez zobowiązanego – M. Sp. z o. o. należało postępowanie to umorzyć. Postępowanie takie może być wszczęte bowiem jedynie z urzędu, o czym stanowi stosowany odpowiednio art. 21 § 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Skargę na to rozstrzygnięcie wniósł pełnomocnik M. Sp. z o. o. zarzucając bezpodstawne przyjęcie, iż Spółka nie mogła skutecznie wnioskować o wszczęcie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. W ocenie strony skarżącej nastąpiło naruszenie art. 61 § 1 i 3 Kpa, bowiem utożsamianie zapisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20.01.2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji z przyznaniem uprawnienia do wszczęcia takiego postępowania tylko organowi z urzędu, a nie na wniosek strony jest nadinterpretacją. Przepis ten bowiem nie przesądza o wyłącznej kompetencji organu do wszczęcia tego postępowania, a jedynie o posiadaniu przez niego kompetencji do rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Spółka zwróciła się zatem o rozstrzygnięcie w sprawie potencjalnego, dotyczącego jej obowiązku, polegającego na wniesieniu opłaty recyklingowej oraz związanego z nim uprawnienia Spółki do przesądzenia jej sytuacji prawnej i skorzystania przez nią z gwarancji zwolnienia z płacenia odsetek w myśl art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż Spółka będąc przekonana o braku obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej chciała uzyskać potwierdzenie tego faktu od kompetentnego organu administracji państwowej. W części uzyskała ten cel, bowiem postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. dla M. Sp. z o. o. umorzono. Jednakże z uzasadnienia decyzji wynika, iż podstawę umorzenia stanowiła niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania na wniosek Spółki. Z tego względu strona skarżąca zarzuciła Głównemu Inspektorowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa, wskazując na niespójność rozstrzygnięcia decyzji z jej uzasadnieniem. Podniosła nadto, iż Spółka została zawiadomiona przez GIOŚ w trybie art. 10 Kpa o przysługujących jej uprawnieniach, postępowanie zatem w przedmiotowej sprawie uznała za wszczęte i oczekiwała rozstrzygnięcia merytorycznego. Mając na względzie wskazane działania organu zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie także art. 8 Kpa, a więc zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska działa w niniejszej sprawie w ramach posiadanych uprawnień kontrolnych, o czym przesądza treść art. 2 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2002 r., nr 112, poz. 982 ze zm.) stanowiącego, iż do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy m. in. kontrola przestrzegania przepisów o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. W ramach tych uprawnień Główny Inspektor Ochrony Środowiska może wszcząć z urzędu postępowanie, którego celem jest skontrolowanie, czy zobowiązanie skonkretyzowane, ustalane w drodze samowymiaru przez podmiot wprowadzający pojazd - który był zobowiązany do posiadania sieci w danym roku podatkowym - zostało prawidłowo obliczone. Dopiero w razie ustalenia w ramach wszczętego z urzędu postępowania kontrolnego, iż wprowadzający pojazd nie dokonał opłaty za brak sieci za dany rok, do czego był zobowiązany, albo dokonał jej w wysokości niższej od należnej GIOŚ w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 20.01.2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci. Należy nadto zauważyć, iż to uprawnienie kontrolne organ może zrealizować poprzez wydanie decyzji w terminie 5 lat od powstania w tym zakresie zobowiązania, a więc do czasu przedawnienia zobowiązania z tego tytułu. Wynika to z odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Do należności z tytułu opłat za brak sieci stosuje się bowiem odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa. Mając to zatem na uwadze stwierdzić należy, iż uprawnienia organu podatkowego przysługują tu Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska. To organ wszczyna i prowadzi w tym zakresie postępowanie kontrolne, a więc takie, które ze swej natury nie może zostać zainicjowane w myśl art. 61 § 1 Kpa wnioskiem zobowiązanego, czyli na żądanie strony. Należy zauważyć, iż ze wskazanych przyczyn bezprzedmiotowe staje się rozważanie argumentów podniesionych w skardze, przemawiających w ocenie strony skarżącej za uznaniem, iż w roku podatkowym 2006 nie ciążył na niej obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty. Stąd nieodniesienie się przez Głównego Inspektora do tej argumentacji strony skarżącej nie stanowi uchybienia. Jednocześnie w postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest wyłącznie kwestia proceduralna -dopuszczalności wszczęcia przedmiotowego postępowania na wniosek strony -rozważania te zostaną pominięte. Mając na uwadze stwierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, iż jego mocodawczyni pozostaje w niepewności, czy ciążył na niej obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty za 2006 r. i stan ten może trwać do lat pięciu z jednoczesnym, ewentualnym obowiązkiem uiszczenia odsetek za powstałe zobowiązanie należy wskazać na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., nr 155, poz. 1095 ze zm.). Przepis ten pozwala przedsiębiorcy na złożenie do właściwego organu wniosku o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej, w jego indywidualnej sprawie. Jest to zatem możliwość zbliżona do gwarantowanej art. 14 i nast. Ustawy Ordynacja podatkowa. Należy nadto podkreślić, iż z ust. 2 art. 10 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej wynika gwarancja dla przedsiębiorcy, iż nie będzie obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji. Należy natomiast uznać za trafny zarzut skargi wskazujący na brak spójności pomiędzy sentencją a uzasadnieniem decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].05.2008 r. i pominięcie tego uchybienia w zaskarżonej decyzji. Zważywszy, iż organ wszczął niniejsze postępowanie na wniosek strony i w jego trakcie uznał, że postępowanie to jako kontrolne inicjowane może być jedynie z urzędu - zasadnie w oparciu o art. 105 § 1 Kpa postępowanie to umorzył. Błędnie jednakże w sentencji decyzji z dnia [..].05.2008 r. orzekł, iż umarza postępowanie w sprawie określenia wysokości przedmiotowego zobowiązania. Zapis taki wskazywałby bowiem, iż postępowanie w zakresie tego zobowiązania stało się w ogóle bezprzedmiotowe. Intencja Głównego Inspektora była natomiast zupełnie inna, jak to jednoznacznie wynika z uzasadnienia tej decyzji. Do tak sformułowanego uzasadnienia decyzji sentencja winna zatem brzmieć - "umarzam postępowanie z wniosku M. Sp. z o. o. w W. w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r." Mając jednakże na uwadze, iż z uzasadnienia tej decyzji jednoznacznie wynika jakiej treści decyzję w tej sprawie wydano należy uznać, iż to naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.