IV SA/Wa 1115/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-23
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przetwarzanie odpadów w celu rekultywacji terenu wyrobiska poeksploatacyjnego, bez posiadania wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przetwarzanie odpadów, w tym ich wykorzystanie do rekultywacji terenów niekorzystnie przekształconych, stanowi proces odzysku wymagający uzyskania zezwolenia. Prowadzenie takiej działalności bez wymaganego zezwolenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o odpadach i obliguje organ do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że kara ta ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje odstępstw.Stan faktyczny
Spółka "P." Sp. z o.o. prowadziła działalność polegającą na wypełnianiu wyrobiska poeksploatacyjnego odpadami w celu rekultywacji. Działalność ta była prowadzona na podstawie decyzji zezwalającej na transport odpadów, jednakże Spółka nie posiadała wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Kontrola wykazała przyjmowanie odpadów o różnych kodach, w tym gruzu, drewna, szkła i ziemi. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Spółce karę pieniężną, którą następnie utrzymał w mocy Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając m.in. legalność prowadzonej działalności i błędne ustalenie okresu jej prowadzenia bez zezwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.
IV SA/Wa 1115/18
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GIOŚ) utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (zwanego dalej [...]WIOŚ), z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], wymierzającą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (zwanej dalej Skarżącą, Spółką) administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Stan niniejszej sprawy, ustalony przez Organy obu instancji, przedstawia się następująco. [...] Sp. z o.o. posiadała jedynie decyzję Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w sprawie zezwolenia na transport odpadów, zmienioną decyzją z dnia [...] września 2014 roku Nr [...] i tylko w oparciu o nią prowadzi swą działalność. Nie posiadała zezwolenia na przetwarzanie odpadów Nieprawidłowości w tym zakresie wykazała planowa kontrola problemowa przeprowadzona przez [...]WIOŚ w dniach od [...] do [...] marca 2015 r. w [...] Sp. z o.o., w związku z działalnością prowadzoną na działce nr ew. [...] w P. przy ul. Ż. /N. (wyrobisko [...][...]), będącej w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o., na mocy sporządzonego w dniu [...] marca 2014 r. aktu notarialnego Repertorium A nr [...]. Z kolei Gmina Miejska P. posiadała decyzję wydaną przez Starostę Powiatowego w P. w dniu [...] maja 2008 r. nr [...], w której ustalono leśny kierunek rekultywacji dla terenu powyrobiskowego po wyeksploataowanych złożach kruszywa naturalnego: [...] i [...][...], zlokalizowanych w P. przy ul. Ż. [...] i [...] (działki ew. nr [...] i [...]). Strona była zobowiązana do wystąpienia o zmianę decyzji nr [...] poprzez przyjęcie przez [...] Sp. z o.o. obowiązku rekultywacji. W trakcie oględzin wyrobiska [...][...], przeprowadzonych w dniu [...] marca 2015 r. stwierdzono, że w północnej i w północno-zachodniej części wyrobiska prowadzony jest proces rekultywacji, polegający na stopniowym odbudowaniu skarp do powierzchni wyrobiska, równej terenom nieprzekształconym. Wypełnianie wyrobiska odpadami prowadzone jest od strony północnej w kierunku południowym. W wyrównanej powierzchni oraz w skarpach stwierdzono większe fragmenty gruzu ceglanego i betonowego. Ponadto w jednym miejscu ujawniono odpady pochodzące z cmentarzy, w strukturze odpadów obecne były znicze, wkłady do zniczy, doniczki i gałęzie częściowo przykryte ziemią i wyrównane. Poza tym w niewielkich pryzmach zgromadzone były odpady w postaci m. in. betonu, cegły, drewnianych elementów płyt wiórowych i ziemi. Podczas przeprowadzanych oględzin nie były prowadzone żadne prace oraz nie było żadnego sprzętu budowlanego. Na podstawie dokumentów ewidencyjnych [...]WIOŚ ustalił, iż od maja 2014 r. do stycznia 2015 r. Strona przyjęła do zagospodarowania w wyrobisku [...] m³ i [...] Mg odpadów o kodach 17 01 01 odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 gruz ceglany, 17 01 03 odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 17 01 07 zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 17 02 01 drewno, 17 02 02 szkło, 17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 i 20 02 02 gleba i ziemia, w tym kamienie. Podczas czynności kontrolnych nie przedstawiono dokumentów stanowiących uregulowanie stanu formalnoprawnego działalności polegającej na odzysku odpadów w wyrobisku poeksploatacyjnym [...][...]. Mając na uwadze, że Strona nie posiadała zezwolenia na przetwarzanie odpadów - odzysk odpadów prowadziła bez wymaganego uregulowania stanu formalnoprawnego w tym zakresie. Ustalenia z tej kontroli zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], podpisanym przez kontrolującego i kontrolowanego bez zastrzeżeń w dniu [...] marca 2015 r. Skarżąca zawiadomiona została zarówno o wszczęciu tego postępowania, jak i o jego zakończeniu w trybie art. 10 k.p.a. Żadnych uwag i zastrzeżeń nie wniosła. [...]WIOŚ wymierzył jej administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, za przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie do GIOŚ. Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozważył m. in. dodatkowe wyjaśnienia Strony. Twierdziła ona, że nabyty przez nią teren obejmujący wyrobisko poeksploatacyjne - złoża [...][...] w P. - objęty był stosownymi decyzjami zezwalającymi na prowadzenie na tym terenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne (decyzja nr [...], wydana w sprawie [...]). Termin obowiązywania tej decyzji określono na dzień [...] kwietnia 2018 r. Z uwagi na zmianę przepisów, tj. uchwalenie nowej ustawy o odpadach wniosek Strony nie mógł zostać uwzględniony przez Starostę P., co znalazło swój wyraz w decyzji tego Organu z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Zatem, zdaniem Strony, należało uznać, że w dacie kontroli przeprowadzonej przez [...]WIOŚ i w okresie objętym kontrolą przetwarzanie odpadów na terenie [...][...] było legalne. Sporną kwestią pozostaje jedynie to komu przysługiwały te uprawnienia. Ponadto Strona podniosła, że nie miała zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne i oznaczonych kodami 17 02 01 drewno, 17 02 02 szkło i 20 02 02 gleba i ziemia w tym kamienie. Zdaniem strony, kluczowym dla zaskarżonej decyzji było ustalenie ilości odpadów innych niż niebezpieczne i oznaczonych kodami 17 02 01 drewno, 17 02 02 szkło i 20 02 02 gleba i ziemia, w tym kamienie. Ponadto Strona wniosła o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się w tej sprawie, w trybie art. 10 k.p.a., do dnia [...] listopada 2015 r. i zobowiązała się do przedstawienia ewidencji odpadów drewna, szkła oraz gleby i ziemi w tym kamieni, które w okresie objętym kontrolą zbierane były na wyrobisku [...][...] w P.. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska nie wpłynęła ewidencja, do której przedłożenia zobowiązała się Strona w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Doszło do zmiany k.p.a., ale GIOŚ ustalił, że uwzględniając przepisy przejściowe, zobligowany był do rozpatrzenia odwołania Strony w trybie przepisów dotychczasowych. GIOŚ stwierdził zatem, że nie zaszła żadna z przesłanek pozwalających na zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach). Przed rozpoczęciem działalności Spółka miała więc obowiązek uzyskania przedmiotowego zezwolenia, co potwierdził Marszałek Województwa [...] w decyzji z dnia [...] października 2015 r. [...], udzielającej Stronie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w procesie rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego złoża kruszywa naturalnego [...][...], zlokalizowanego w P. przy ul. Ż. [...] (dz. nr ew. [...]; obręb [...]). Rozpoczynając - przed uzyskaniem zezwolenia - działalność polegającą na odzysku odpadów, Strona naraziła się na sankcję przewidzianą art. 194 ust 1 pkt. 4 ustawy o odpadach. Wysokość kary nie może być mniejsza niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł. [...]WIOŚ, kierując się zagrożeniem, jakie niesie ze sobą odzysk odpadów, ilość odpadów poddanych odzyskowi oraz 9 miesięczny okres trwania naruszenia - ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej na kwotę [...]zł. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wysokość kary jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. Organ odwoławczy przyznał, że uzasadnienie decyzji [...]WIOŚ było nadmiernie zwięzłe, co naruszało art. 107 § 3 k.p.a. Zgodził się z twierdzeniem, że w zaskarżonej decyzji brakuje uzasadnienia faktycznego. Stwierdził, że ma to szczególne znaczenie w przypadku uznania administracyjnego, organ administracji ma bowiem obowiązek szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia danego rozstrzygnięcia, odnośnie wysokości kary. Z uzasadnienia decyzji I. instancji nie wynika, dlaczego [...]WIOŚ wymierzył karę w wysokości [...] zł. Niemniej jednak, naruszenie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, ponieważ Główny Inspektor Ochrony Środowiska w postępowaniu odwoławczym poddał analizie cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i stwierdził prawidłowość podjętych przez [...]WIOŚ działań. We wniesionej skardze pełnomocnik [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zarzucił naruszenie 1. Przepisu prawa materialnego, art. 194 ust. 1 pkt. 4 ustawy o odpadach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Strona nie dopuściła się deliktu administracyjnego stypizowanego w zaskarżonej decyzji; 2. Przepisów prawa procesowego - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a, art. 9 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na hipotetycznych założeniach nie mających potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a nadto nieuwzględnienie okoliczności, iż przetwarzanie odpadów odbywało się legalnie, na podstawie decyzji dotyczących przedmiotowego wysypiska i w konsekwencji błędne ustalenie, że Spółka przetwarzała odpady bez zezwolenia, a nadto przetwarzała odpady komunalne, przedmiotowo nie objęte decyzją, pomimo iż brak jest na tą okoliczność obiektywnego materiału dowodowego, zaś ustalenia [...]WIOŚ podczas kontroli okoliczności tej nie potwierdziły. Wniósł o dopuszczenie dowodu z wyniku badań gleby i wód gruntownych przeprowadzonych na wyrobisku [...][...] oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że spółka przy przeniesieniu użytkowania wieczystego tej nieruchomości była zapewniana, że może kontynuować działalność w tym zakresie, gdyż nabycie użytkowania następuje wraz z decyzja zezwalającą na przetwarzanie odpadów. Ma to wpływ na ocenę przesłanki okresu prowadzenia działalności bez wymaganego zezwolenia. Spółka prowadziła działalność w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia nie przez okres 9 miesięcy, jak błędnie ustalił Organ, a co najwyżej przez okres 4 miesięcy. Na zasadzie sukcesji uniwersalnej Spółka jako nabywca prawa, z którym związane były także uprawnienia wynikające z decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wstąpiła w prawa i obowiązki swojego poprzednika prawnego - Gminy Miejskiej P.. Uprawnienie Spółki do wykonywania tych czynności zostało ostatecznie potwierdzone aktualną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r. Porównując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. z decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr. [...] oraz z decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r. w zakresie kategorii odpadów, do jakich odnosiły się te orzeczenia, pełnomocnik stwierdził, że Skarżąca Spółka nie dysponowała jedynie zgodą właściwego organu na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne i oznaczonych kodami 17 02 01 (drewno) 17 02 02 (szkło) i 20 02 02 (gleba i ziemia w tym kamienie). Pozostałe, ustalone w toku kontroli odpady, przetwarzane były zgodnie z decyzjami właściwych organów. Zdaniem Skarżącej, Organ powinien poczynić ustalenia w kierunku ilości odpadów w postaci drewna, szkła gleby i ziemi wraz z kamieniami, jakie składowane były na wyrobisku [...][...], w okresie objętym kontrolą. Następnie powinien ocenić jaki negatywny wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko mają te odpady. Podała, że drewno jest odpadem w całości naturalnym, a tym bardziej gleba i ziemia, w tym kamienie. Okoliczności te powinny prowadzić do wniosku, że wpływy tych odpadów na wskazane dobra jest nieznaczny, a wręcz znikomy, przy dodatkowym uwzględnieniu ich niewielkiej ilości. Podano, że na przełomie listopada i grudnia 2017 r. zostały przeprowadzone badania gleby i wody, które nie wykazały żadnego zanieczyszczenia ani skażenia na terenie wyrobiska [...][...]. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z tych wyników. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a Sąd badając legalność tej decyzji z urzędu również nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Na wstępie podkreślenia wymaga, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 21 ze zm.) przez przetwarzanie odpadów rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym wykorzystanie odpadów do rekultywacji terenów niekorzystnie przekształconych. Strona potwierdziła, że prowadziła odzysk odpadów poprzez wypełnienie wyrobiska odpadami o kodzie 17 01 01 odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, 17 01 02 gruz ceglany, 17 01 03 odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, 17 01 07 zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06, 17 02 01 drewno, 17 02 02 szkło, 17 05 04 gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 i 20 02 02 gleba i ziemia, w tym kamienie. Wobec tego trafne są ustalenia Organu, że Spółka prowadziła odzysk odpadów, który zgodnie z definicją oznacza jakikolwiek proces, którego głównym efektem jest użyteczne zastosowanie odpadów, aby zastępowały inne materiały, które w przeciwnym razie zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce (art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach). Na podstawie załącznika nr 1 do ustawy o odpadach proces odzysku R5 recykling lub odzysk innych materiałów nieorganicznych (obejmuje oczyszczanie gruntu prowadzące do odzysku gruntu i recykling nieorganicznych materiałów budowlanych). Należy zgodzić się z Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, że działania prowadzone przez Stronę wypełniają przytoczoną definicję procesu odzysku R5. Niewątpliwie co do zasady przetwarzanie odpadów wymaga uzyskania zezwolenia w trybie art. 41 ustawy o odpadach. Z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach) zwalnia się: 1) podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach (nieprofesjonalna działalność w zakresie zbierania odpadów), 2) osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach), 3) osobę władającą powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe (w celach określonych w art. 96 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o odpadach), 4) podmiot obowiązany do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), 5) posiadacza odpadów prowadzącego działalność w zakresie unieszkodliwiania odpadów przez ich składowanie w składowiskach podziemnych, który jest obowiązany do uzyskania koncesji na prowadzenie takiej działalności na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r., poz. 196 ze zm.), 6) posiadacza odpadów obowiązanego do uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenia na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, o których mowa w ustawie z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1136, ze zm.), 7) wytwórcę odpadów, który wytwarzane przez siebie odpady, niebędące odpadami niebezpiecznymi, unieszkodliwia w miejscu ich wytworzenia zgodnie z określonymi wymaganiami, 8) posiadacza odpadów, który poddaje odzyskowi odpady zgodnie z określonymi wymaganiami, 9) władającego nieruchomością, który zbiera odpady komunalne, wytwarzane na terenie tej nieruchomości, 10) wytwórcę odpadów, który wytwarzane przez siebie odpady zbiera w miejscu ich wytworzenia, 11) punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzony samodzielnie przez gminę lub wspólnie z inną gminą lub gminami. Słuszne jest zatem stanowisko Organów, że Skarżąca nie spełnia żadnego z warunków pozwalających na owo zwolnienie. Rozpoczynając działalność polegającą na odzysku odpadów przed uzyskaniem wymaganego zezwolenia Strona naraziła się na sankcję przewidzianą art. 194 ust 1 pkt. 4 ustawy o odpadach. Jak bowiem stanowi art. 194 ust. 1 pkt. 4, administracyjną karę pieniężną wymierza się, jeśli podmiot prowadzi działalność w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Stąd [...]WIOŚ z mocy prawa był zobligowany do wydania decyzji w trybie art. 194 ust. 1 pkt. 4 ustawy o odpadach. Należy przy tym zgodzić się z GIOŚ, że przepis ten ma charakter jednoznaczny i nie przewiduje żadnych odstępstw od nałożenia kary. Zgodnie z kolei z art. 196 ustawy o odpadach, administracyjną karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami w wysokości nie mniejszej niż 1.000 zł i nie może ona przekroczyć 1.000.000 zł. Poza tym w decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną, określa się w szczególności: 1) rodzaj naruszenia i dzień stwierdzenia naruszenia; 2) wysokość administracyjnej kary pieniężnej. W rozpatrywanej sprawie oba te warunki zostały spełnione. Przy ustalaniu tej kary [...]WIOŚ uwzględnił rodzaj naruszenia, jego wpływ na życie i zdrowie ludzi oraz środowisko, okres trwania naruszenia, rozmiary prowadzonej działalności oraz skutki tych naruszeń i wielkość zagrożenia (art. 199 ustawy o odpadach), jakkolwiek nie dał temu wyraźnego wyrazu w swej decyzji. Kwestie te zostały natomiast szczegółowe opisane w decyzji GIOŚ, który dostrzegając bardzo skrótowy charakter decyzji I. instancji lecz zarazem jej prawidłowość, po wnikliwej analizie uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Wszystkie wskazane przez Skarżącą okoliczności GIOŚ poddał więc ocenie, wyprowadzając właściwe wnioski. Materiał dowodowy (w tym sporządzone fotografie) udokumentowały, że Strona na wyrobisko przyjmowała nie tylko odpady obojętne, których oddziaływanie na środowiska jest nieznaczne, ale także odpady komunalne, których obecność ujawniła wizja lokalna pracowników Starostwa P., przeprowadzona w dniu [...] sierpnia 2014 r. Pismo Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. było zaś podstawą podjęcia działań kontrolnych przez [...]WIOŚ. W realiach rozpatrywanej sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, że obecności odpadów komunalnych [...]WIOŚ nie stwierdził w toku swojej kontroli. Wpływ na to miał zapewne znaczny upływ czasu pomiędzy tym zgłoszeniem, a przeprowadzoną kontrolą. Upłynęło aż 6 miesięcy, stąd tak GIOŚ, jak i I. instancja miały podstawy do przyjęcia, że odpady te prawdopodobnie zostały wbudowane w wyrobisko. Zawiadomienie Spółki o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] grudnia 2014 r., umożliwiło jej bowiem przygotowanie się do kontroli [...]WIOŚ. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zasadnie zadecydował zatem o posiłkowym wykorzystaniu materiału dowodowego, zebranego przez pracowników Starostwa w P., do ustalenia wysokości przedmiotowej kary. Sąd podziela wywody GIOŚ, że odpady przyjęte do odzysku nie zostały poddane stabilizacji biologicznej, a materiał organiczny zawarty w masie odzyskanych odpadów będzie podlegał dalszemu tlenowemu i beztlenowemu rozkładowi, przez co będą stanowiły poważną uciążliwość dla środowiska i powodowały pogorszenie jego stanu. W odpadach umieszczonych w wyrobisku bez poddania ich wcześniejszym procesom przetwarzania, będą zachodziły procesy i przemiany biologiczne, fizyczne i chemiczne, powodujące nie tylko zmianę postaci fizycznej odpadów, ale przede wszystkim szereg szkodliwych związków i substancji stałych, ciekłych i gazowych, które dostając się do otoczenia, będą stanowiły zagrożenie dla wód powierzchniowych, podziemnych oraz podłoża gruntowego. Będą też stanowiły źródło emisji do atmosfery niszczącego warstwę ozonową metanu, a także powodowały uciążliwość odorową dla okolicznych mieszkańców, spowodowaną przez emisję biogazu. Słusznie też stwierdził Organ, że w rozpatrywanym przypadku stanowi to szczególne zagrożenie dla środowiska, ponieważ wyrobisko nie zawiera żadnych urządzeń zabezpieczających poszczególne elementy środowiska. Trzeba mieć też na uwadze, że ustawodawca nie przewidział możliwości poddawania odpadów komunalnych odzyskowi - poza instalacjami - o czym świadczy brak wymienienia odpadów z grupy 20 01 i 20 03 w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami (Dz.U. z 2015 r. poz. 796). Niewątpliwie Skarżąca nie powinna prowadzić tej działalności bez zezwolenia, a tym bardziej po uzyskaniu informacji, że na Skarżącą nie mogą zostać przeniesione prawa wynikające z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] zezwalającej na prowadzenie na tym terenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne (uzasadnienie decyzji z dnia [...] września 2014 r. nr [...]). Wtedy z pewnością winna niezwłocznie wstrzymać przyjmowanie odpadów do odzysku do czasu uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie odzysku odpadów. Po uzyskaniu informacji, że prawa wynikające z decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], zezwalającej na prowadzenie na tym terenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne nie zostaną na nią przeniesione – Spółka złożyła wprawdzie wniosek o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów do Marszałka Województwa [...] – ale nie podjęła żadnych działań (także we wrześniu 2014 r.), prowadzących do wstrzymania przyjmowania odpadów. Z tego względu, trafne są ustalenia Organów, że dalsze przyjmowanie odpadów od maja 2014 r. Skarżąca prowadziła z naruszeniem prawa, aż do uzyskania decyzji z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Raz jeszcze wymaga podkreślenia, że kara administracyjna wymierzana na podstawie art. 194 ust. 1 pkt. 4 ustawy o odpadach jest karą obligatoryjną. Poza tym w okolicznościach niniejszej sprawy nie można się zgodzić ze Skarżącą, że ustalona kara pieniężna jest rażąco wygórowana. Wręcz przeciwnie zbliża się ona do dolnej granicy zagrożenia, podczas gdy górna granica to 1.000.000 zł. Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo potwierdził, że od maja 2014 r. do stycznia 2015 r. na wyrobisku zlokalizowanym na działce nr [...] zdeponowano odpady bez wymaganego zezwolenia. Działka ta wprawdzie była uprzednio objęta decyzją Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], ale zezwalającą Gminie Miejskiej P. na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne. Decyzja ta więc nie była skierowana do Spółki i nie została na nią przeniesiona. Zmiana przepisów nie ma tu nic do rzeczy. Trzeba odnotować, że Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] wygasił z urzędu decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]. Spółka skarżąca jest zaś profesjonalistą i mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, była zobowiązana do prowadzenia odzysku tylko w razie posiadania wymaganej decyzji. W sytuacji jej braku winna wstrzymać przyjmowanie odpadów do czasu uzyskania wymaganego zezwolenia. Trafne są ustalenia GIOŚ, że Skarżąca od samego początku nie mogła się powoływać na decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], a nie dopiero od czasu gdy decyzja Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] stała się ostateczna. Spółka skarżąca nie była bowiem adresatem decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]. Wobec tego dla niej, stan formalnoprawny w zakresie odzysku odpadów w wyrobisku zlokalizowanym na działce nr [...], nie był uregulowany począwszy od maja 2014 r. Fakt ten potwierdziła tylko decyzja Starosty P. z dnia [...] września 2014 r. nr [...], umarzająca postępowanie w zakresie przeniesienia praw wynikających z decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...]. Strona nie mając uregulowanego stanu formalnoprawnego w zakresie odzysku odpadów od maja 2013 r. do stycznia 2015 r., nie powinna w tym czasie kierować odpadów do odzysku. Natomiast – jak wykazano - w trakcie prowadzenia działalności zdeponowała [...] m³ i [...] Mg odpadów bez zezwolenia, a więc niemałą ilość. Przytoczone okoliczności świadczą o tym, że wysokość wymierzonej kary pieniężnej jest adekwatna do naruszenia. Skarżąca konsekwentnie bowiem prowadziła odzysk, bez uregulowanego stanu formalnoprawnego. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez GIOŚ, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a., wyjaśniono bowiem dlaczego kara nie może być niższa, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Organ dopełnił też wymogów wynikających z art. 7 k.p.a., podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, poddając go starannej ocenie. Trzeba też zauważyć, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozważył wyjaśnienia i argumenty podniesione przez pełnomocnika Spółki w pismach z dnia [...] i [...] listopada 2015 r., jak również włączył do materiału dowodowego decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r., w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów na wyrobisku poeksploatacyjnym "[...][...]", zlokalizowanym w P. przy ul. Ż. [...]. Ustalił jednak zasadnie , że zarzuty odwołania nie mają wpływu na wynik sprawy.
Należy nadmienić, że mimo iż Skarżąca wniosła o włączenie do materiału dowodowego wyników badań gleby i wód podziemnych, mające świadczyć o tym, że nie doszło do uszczerbku w środowisku na skutek jej działalności, nie zostały one załączone tak do skargi, jak i przedłożone w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym nie było możliwości poddania ich ocenie, tak w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym. Trzeba też mieć na uwadze, że w odpowiedzi na skargę GIOŚ wyjaśnił, iż w kolejnych latach 2016 i 2017, kiedy już Spółka legitymowała się decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r., w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów na wyrobisku poeksploatacyjnym "[...][...]" - [...]WIOŚ przeprowadził dwie kontrole działalności prowadzonej przez Skarżącą na terenie powyrobiskowym po wyeksploataowanych złożach kruszywa naturalnego: [...] i [...][...], zlokalizowanych w P. przy ul. Ż. [...] i [...] (działki ew. nr [...] i [...]). W ich trakcie ponownie stwierdził naruszenie. Tym razem warunków określonych w decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami [...]WIOŚ wydał dwie kolejne decyzje na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, wymierzające Skarżącej karę pieniężną za zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia lub gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem na zbieranie odpadów, zezwoleniem na przetwarzanie odpadów lub zezwoleniem na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 cyt. ustawy. Można stąd wyprowadzić wniosek, że kara pieniężna zastosowana w niniejszym postępowaniu administracyjnym, w wysokości [...] zł, nie była wystarczająco odstraszająca dla Skarżącej, jakkolwiek jej wymierzenie Skarżącej przynajmniej w tej kwocie było zasadne.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. Nr 1302 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło