IV SA/Wa 1116/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2008 roku nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie O. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) maja 2008 roku umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) stycznia 2008 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie budynku wielorodzinnego przy ul. (...) w W. Do skargi dołączony był wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którego uzasadnieniu skarżące stowarzyszenie wskazało, że nie posiada żadnych środków finansowych, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżące stowarzyszenie wniosło sprzeciw w ustawowym terminie. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że działalność stowarzyszenia polega na reprezentowaniu interesu społecznego, co (zdaniem skarżącego stowarzyszenia) nie wymaga żadnych środków. Ponieważ stowarzyszenie wykazało, że nie posiada żadnych środków, a w innych sprawach sądowych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie uzyskiwało prawo pomocy, ich wniosek jest w pełni uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Wniosek skarżącego stowarzyszenia o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest zasadny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej : P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że prawo pomocy jest instytucja wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do sądu. W niniejszej sprawie – na obecnym etapie postępowania – skarżące stowarzyszenie obowiązane jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Każdy, kto wszczyna postępowanie sądowe powinien się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych nie musi oznaczać zamknięcia drogi do sądu, jednak przyczyna dla której ów brak występuje powinna być usprawiedliwiona okolicznościami, których nie dało się przewidzieć lub uniknąć. W przedmiotowej sprawie skarżące stowarzyszenie nie wskazało na żadne okoliczności, które usprawiedliwiałyby całkowity brak środków na prowadzenie przez stowarzyszenie statutowej działalności. Nie można bowiem się zgodzić z twierdzeniem stowarzyszenia, że działalność polegająca na reprezentowaniu interesu społecznego nie wymaga żadnych środków. Wręcz przeciwnie, sam fakt wszczynania przez stowarzyszenie spraw sądowych przeczy temu twierdzeniu, gdyż działalność ta wymaga posiadania stosownych środków finansowych. Statut stowarzyszenia jednoznacznie przewiduje, że stowarzyszenie może uzyskiwać środki na własną działalność z różnych źródeł. Brak posiadania jakichkolwiek środków finansowych w wyniku braku czynności pozwalających je pozyskać nie może rodzić skutku przeniesienia kosztów działalności stowarzyszenia na Skarb Państwa. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 260 ustawy P.p.s.a.