IV SA/Wa 1116/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-24
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Aneta Dąbrowska, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie psów w mieszkaniu o powierzchni 47,9 m2, w którym przebywało osiem dorosłych psów i osiem szczeniąt, przy braku ciepłej wody i intensywnym zapachu moczu i odchodów, stanowi podstawę do czasowego odebrania zwierząt na podstawie ustawy o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunki bytowania psów w mieszkaniu o powierzchni 47,9 m2, w którym przebywało osiem dorosłych psów i osiem szczeniąt, przy braku ciepłej wody i intensywnym zapachu moczu i odchodów, spełniają przesłanki utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, co stanowi podstawę do czasowego odebrania zwierząt na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Sąd stwierdził również, że ewentualne uchybienia proceduralne organów administracji nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o czasowym odebraniu skarżącej szesnastu psów. Prezydent Miasta W. orzekł o odebraniu psów z powodu stwierdzenia złych warunków bytowania w mieszkaniu skarżącej (47,9 m2, brak ciepłej wody, intensywny zapach moczu i odchodów, obecność much i prusaków). Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a., w tym odmowę powołania biegłego, nacisk, zbyt krótki termin na składanie wniosków dowodowych oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psów - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o czasowym odebraniu A. A., zamieszkałej przy ul. [...], szesnastu psów (mieszańców) w różnym wieku i różnej płci do czasu wydania przez Sąd wyroku o przepadku zwierzęcia lub umorzenia postępowania karnego.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta W. stwierdził, że w dniu 24 marca 2009 roku przeprowadzono kontrolę lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Mieszkanie, w którym przebywały zwierzęta, posiada powierzchnię 47,9 m2. W mieszkaniu tym nie ma ciepłej wody. W dniu kontroli w mieszkaniu nie przebywały żadne psy, jednak czuć było intensywny zapach moczu i odchodów zwierzęcych, który rozchodził się na korytarz klatki schodowej. W mieszkaniu stwierdzono duże ilości much oraz prusaków. Zdaniem Prezydenta kontrola dowiodła, iż w lokalu były złe warunki dla bytowania 16 psów. Zaistniały więc podstawy do odebrania zwierząt określone w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. A., podnosząc zarzut naruszenia art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Odwołująca się stwierdziła, że odmówiono powołania niezależnego biegłego w celu ustalenia stanu zdrowia jej zwierząt. Stwierdziła również, że wywarto na nią i na jej matkę nacisk, grożąc, iż zostanie obciążona kosztami tej opinii. Wyznaczono również zbyt krótki, trzydniowy, termin na złożenie wniosków dowodowych. Zdaniem odwołującej się uniemożliwiono jej też wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów. Odwołująca się podniosła również zarzut, że w toku postępowania manipulowano przy ustalaniu stanu faktycznego. W ocenie odwołującej się, brak było podstaw do odebrania będących jej własnością psów. Zdaniem odwołującej się organizacja S. nie posiada warunków do przechowywania zwierząt.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydent Miasta W. z dnia [...] marca 2009 roku, podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. A., podnosząc zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt oraz art. 7, art. 10 i art. 73 § 1 k.p.a.
Skarżąca podniosła, że Kolegium błędnie wskazało, iż wniosek o odebranie psów złożyła Straż Miejska, podczas gdy złożyła go "S.". Zdaniem skarżącej, działania tej organizacji zmierzają do wymuszenia darowizn na swoją rzecz z zabranych zwierząt, a nawet zapłaty haraczu w zamian za niewytaczanie sprawy o znęcanie się, W dalszej części skargi skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Nadto, zdaniem skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do podnoszonych przez nią w odwołaniu zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 roku, Nr 106, poz. 1002 - tekst jednolity ze zm.) - zwanej dalej ustawą o ochronie zwierząt - zabronione jest nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi.
W art. 6 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy zawarta została ustawowa definicja pojęcia znęcania się nad zwierzętami. Z przepisu tego wynika, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności m.in. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10).
W przypadku stwierdzenia, że zwierzę jest traktowane w sposób określony w art. 6 ust, 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt może być ono czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia (art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt).
W ocenie Sądu spełnione zostały przesłanki odebrania skarżącej należących do niej psów określone w art. 6 ust, 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne, z których wynika, że należące do skarżącej osiem dorosłych psów oraz osiem szczeniąt przebywało w mieszkaniu o powierzchni 47,9 m2. Zdaniem Sądu zasady doświadczenia życiowego pozwalają stwierdzić, iż jest to powierzchnia zbyt mała, by zapewnić takiej ilości zwierząt właściwe warunki bytowania. Biorąc pod uwagę tylko osiem dorosłych psów na każdego z nich przypadała powierzchnia około 6 m2. Tymczasem w mieszkaniu tym przebywało jeszcze osiem szczeniąt oraz zamieszkiwała w nim matka skarżącej. Nie sposób uznać, by tak mała powierzchnia, w której przebywały zwierzęta, pozwalała im na właściwy naturze tych zwierząt sposób życia.
Zgodzić należy się z twierdzeniem skarżącej, że wniosek o odebranie zwierząt złożyła organizacja S., a nie Staż Miejska. Samorządowe Kolegium nie stwierdziło jednak, że wniosek o odebranie składała Straż Miejska tylko, że rozstrzygnięcie wydane zostało w wyniku interwencji Straży Miejskiej, Z akt sprawy wynika, że Straż Miejska nie podejmowała czynności w przedmiotowej sprawie. Stwierdzenie Kolegium zawarte w uzasadnieniu decyzji, zdaniem Sądu, uznać należy za omyłkę, która nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przez organy administracji art. 7, art. 9, art. 10 i art. 73 § 1 k.p.a.
Z art. 7 k.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z art. 9 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Z art. 10 § 1 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed
wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,
Z art. 73 § 1 k.p.a. wynika, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy
oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
Zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. uznać należy za częściowo uzasadniony.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 27 marca 2009 roku skarżąca zapoznana została z aktami sprawy i otrzymała kopię protokołu z dnia [...] marca 2009 roku. W dniu 27 marca 2009 roku złożyła też wniosek o wydanie jej kserokopii dokumentów z akt sprawy, które wydano jej w dniu 31 marca 2009 roku. Decyzja wydana została w dniu [...] marca 2009 roku. Z protokołu zapoznania się z aktami sprawy wynika, że organ administracji nie wyznaczył skarżącej terminu, w którym mogłaby ona składać pisma procesowe w sprawie. Spowodowało to, że nie zostało uwzględnione przy wydawaniu decyzji pismo procesowe skarżącej z dnia 2 kwietnia 2009 roku. Uchybienie to nie miało jednak, zdaniem Sądu, wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca zapoznała się z aktami sprawy oraz otrzymała kserokopie żądanych przez nią dokumentów. Miała więc możliwość złożenia dowołania, w którym mogła przedstawić swoje argumenty i wnioski.
Analiza treści pisma z dnia 2 kwietnia 2009 roku pozwala stwierdzić, iż zawarte w nim argumenty nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W piśmie tym skarżąca przedstawia historię jej konfliktu z Prezesem Spółdzielni oraz argumenty mające wskazywać na to, że odebranie jej psów jest wynikiem zemsty Prezesa Spółdzielni. Niezależnie od powodów konfliktu skarżącej z Prezesem Spółdzielni stwierdzić należy, iż nie zmienia to faktu, że należące do skarżącej psy były przetrzymywane w niewłaściwych warunkach. To właśnie ten fakt był przyczyną odebrania skarżącej jej psów, a nie zemsta Prezesa Spółdzielni.
W piśmie tym skarżąca dokonuje też oceny działania organizacji "S." w jej sprawie. Zdaniem skarżącej członkowie tej organizacji wdarli się do jej mieszkania bez jej zgody oraz używali paralizatorów w stosunku do jej psów. Skarżąca stwierdziła również, że podczas interwencji doszło do zniszczenia i kradzieży rożnego rodzaju rzeczy i dokumentów. Również te argumenty nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli istotnie miały miejsce tego rodzaju
zachowania członków organizacji "S." to winny być one oceniane przez Policję lub Prokuraturę w celu ustalenia, czy zostało popełnione przestępstwo. Nie jest rolą organów administracji wydawanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie.
W dalszej części pisma skarżąca wyjaśnia przyczyny wyglądu mieszkania, twierdzi, iż kontrola przeprowadzona została niedokładnie i stwierdza, że brak było podstaw do odbierania należących do niej psów. Nawet gdyby organ pierwszej instancji zapoznał się z tymi argumentami, to i tak, zdaniem Sądu, nie wydałby innego rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy wskazuje bowiem, że istniały podstawy do odebrania skarżącej psów.
Analiza akt sprawy, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły obowiązek należytego i wyczerpującego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Skarżąca nie wskazuje jakiej informacji, która miałaby istotne dla niej znaczenie, organy administracji jej nie udzieliły.
Brak jest podstaw do przyjęcia, że organy administracji w toku postępowania naruszyły obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. Okoliczność, iż organy administracji wydały niekorzystną dla skarżącej decyzję nie oznacza, że poprzez jej wydanie doszło do naruszenia zasady praworządności.
Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej, że doszło do naruszenia przez organy administracji art. 73 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżącej umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy i wydano odpisy żądanych przez nią dokumentów przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Potwierdza to treść protokołu z dnia [...] marca 2009 roku (k - 48 akt administracyjnych) Po wpłynięciu odwołania akta sprawy zostały przekazane Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 29 kwietnia 2009 roku. Z treści załączonych do skargi pism (k - 19 akt sądowych) wynika, że skarżąca zwracała się o udostępnienie akt sprawy do Urzędu Dzielnicy [...]. W sytuacji, gdy akta sprawy znajdowały się w dyspozycji Samorządowego Kolegium Odwoławczego udostępnienie ich skarżącej przez pracowników organu pierwszej instancji było niemożliwe.
Odmowa udostępnienia wglądu do akt sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2009 roku, jeśli istotnie miała miejsce (jak twierdzi skarżąca uzyskała informację ustną, że akta nie zostaną jej
udostępnione), nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadzało w postępowaniu odwoławczym żadnych nowych dowodów. Natomiast te dowody, które zgromadzone zostały przez organ pierwszej instancji były skarżącej znane.
Decyzja organu pierwszej instancji w sentencji nie zawiera wskazania podmiotu, u którego będą przebywały zwierzęta, jednakże stwierdzenie takie zawarte jest w uzasadnieniu decyzji (str. 3). Ponieważ uzasadnienie decyzji jest jej integralną częścią wskazanie takie uznać należy za wystarczające.
Twierdzenie skarżącej, że organizacja "S." nie ma warunków do przechowywana odebranych skarżącej psów jest twierdzeniem dowolnym i nieuzasadnionym. Nieoficjalne informacje oraz informacje zawarte w prasie lokalnej nie mogą stanowić wiarygodnej podstawy do stawiania tezy, że "S." nie ma warunków do przechowywana odebranych skarżącej psów.
Wniosek skarżącej o odebranie organizacji S. przekazanych jej psów zawarty w piśmie z dnia 31 marca 2009 roku winien być rozpoznany w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Jeśli postępowanie takie nie zostało wszczęte, skarżącej przysługuje prawo złożenia zażalenia na bezczynność do organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.), a jeśli nie odniesie to skutku możliwość złożenia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Nie można uznać za naruszenie prawa odmowy dopuszczenia przez organy administracji dowodu z opinii biegłego. Powołanie biegłego nie może być uzasadnione tym, że skarżącej nie podoba się wynik badań dokonanych w toku postępowania administracyjnego, Z treści wniosku skarżącej z dnia 30 marca 2009 roku wynika, że argumenty, które przemawiać miały za koniecznością powołania biegłego nie uzasadniały dopuszczenia tego rodzaju dowodu. Skarżąca pisze we wniosku, że jej psy sypiały z nią w łóżku oraz, że nie ma grzybicy. Zdaniem skarżącej skoro wymieniona w zaświadczeniu lekarza weterynarii forma grzybicy przenosi się na ludzi, a ona nie ma grzybicy, to również jej psy nie mogły jej mieć. Tego rodzaju argument, zdaniem Sądu, nie może być podstawą do kwestionowania wiarygodności wydanego przez lekarza weterynarii zaświadczenia. Nawet gdyby przyjąć, że grzybica, którą lekarz weterynarii stwierdził u psa należącego do skarżącej, przenosiła się na ludzi, to nie oznacza, że musi ona koniecznie się na ludzi
przenieść. Twierdzenie skarżącej, iż nie ma ona grzybicy nie podważa więc twierdzenia lekarza weterynarii, że grzybicę ma jej pies. Za dowolne uznać również należy twierdzenie skarżącej, zawarte we wniosku o powołanie biegłego, że lekarzowi przedstawiono do badania inne psy. Również fakt, że lekarz weterynarii dokonał badań na zlecenie organu administracji sam w sobie nie podważa wiarygodności wykonanych przez lekarza weterynarii badań.
Brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, by udzieloną skarżącej informację, że poniesie ona koszty opinii biegłego, traktować jako formę nacisku na skarżącą. Udzielenie tej informacji przez organ administracji było jedynie realizacją obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a.
Twierdzenia skarżącej, iż organizacja S. działa w celu wymuszenia darowizn, a nawet haraczu na swoją rzecz nie mogą być przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jeśli istotnie tak jest, to skarżącej przysługuje prawo złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Wówczas Policja lub Prokuratura zweryfikują te twierdzenia i wydadzą stosowne rozstrzygnięcia.
Odnośnie do poruszonej przez skarżącą na rozprawie kwestii sprzedaży jej psów stwierdzić należy, że jeśli podmiot dokonujący sprzedaży nie uzyskał tytułu własności do psów odebranych skarżącej, to ich sprzedaż może wyczerpywać znamiona przestępstwa lub wykroczenia. Zasadność tego zarzutu może być jednak zweryfikowana przez Policje lub Prokuraturę, gdzie skarżąca może złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do rozstrzygania o zasadności twierdzeń skarżącej.
Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Uchybienie to nie jest jednak na tyle istotne, by mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Uchybienie to, jak każde naruszenie przepisów postępowania, podlega ocenie Sądu w celu stwierdzenia, czy mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy. Analiza treści zarzutów zawartych w odwołaniu pozwala stwierdzić, że nie mogły one skutkować uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym szczegółowe odniesienie się do nich przez organ odwoławczy nie spowodowałoby uchylenia tej decyzji. Wskazać należy, iż zarzuty zawarte w odwołaniu powtórzone zostały również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki
Sąd Administracyjny rozpoznając skargę dokonał więc jednocześnie oceny zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Przeprowadzona przez Sąd analiza argumentów zawartych w skardze, jak to zostało wyżej wskazane, nie dała podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji.
Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło