IV SA/Wa 1118/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie na własność Państwa - oddala skargę - Wnioskiem z dnia [...] lutego 1998r. T.M. wystąpił do Ministra Rolnictwa Gospodarki Żywnościowej o przyznanie odszkodowania za przejęcie na własność Państwa majątku M. o pow [...] ha na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] maja 1948 r. Wniosek ten pismami z dnia [...] października 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. został podtrzymany przez E.S. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zwrócił E.S. wniosek, wskazując w uzasadnieniu na właściwość sądu powszechnego. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. E.S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym równocześnie zawarła wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] maja 1948r. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku E.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012r. postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do treści art.66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Minister wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość rolna "M. " o powierzchni [...] ha została przejęta na własność Państwa zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] maja 1948 r., które następnie zostało uchylone w części dotyczącej działek o łącznej powierzchni [...] ha. przez orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1956r. Zdaniem Ministra stosownie do treści art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 1562 poz.1692) uchylającym art. 160 k.p.a. właściwym do dochodzenia odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie ostatecznej decyzji, co do której stwierdzono we właściwym postępowaniu jej niezgodności z prawem, jest sąd i powszechny. Dlatego zasadne było zwrócenie wniosku stronie. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E.S. W uzasadnieniu wskazała, że jej ojciec T.M. wystąpił w jednym podaniu do właściwego organu o uchylenie zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] maja 1948 r. oraz wypłatę odszkodowania. W ocenie skarżącej stwierdzenie nieważności Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] maja 1948r. jest kluczem do przeprowadzenia sprawy przed sądem powszechnym o odszkodowanie. Wobec powyższego strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o powołane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ono prawa, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie tego organu zwracające stronie skarżącej wniosek o przyznanie odszkodowania za przejęcie na własność Państwa majątku M. o pow [...] ha,z uwagi na brak właściwości drogi administracyjnej. W ocenie Sądu stanowisko organu zasługuje na akceptację. Z dniem 1 września 2004 r. znowelizowano kodeks cywilny wprowadzając do niego przepisy dotyczące prawa dochodzenia odszkodowania z tytułu poniesionej szkody wyrządzonej przez wydanie ostatecznej decyzji, co do której stwierdzono we właściwym postępowaniu jej niezgodność z prawem, ustanawiając w tym zakresie właściwość sądu powszechnego. Ponadto uchylono m.in., przepis art. 160 k.p.a. który przewidywał możliwość dochodzenia tego rodzaju odszkodowania przed organami administracji publicznej. Jednocześnie w art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2012 r. stwierdzono, że do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy kodeksu cywilnego oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 k.p.a. brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Przepis ten przewidywał, więc administracyjną drogę dochodzenia odszkodowania w przypadku gdy nieważność decyzji (stwierdzenie że wydana została z naruszeniem prawa) będącej źródłem szkody stwierdzona została przed 1 września 2004r. W niniejszej sprawie jak słusznie zauważyła strona skarżąca warunkiem dochodzenia odszkodowania za przejęcie na własność Państwa majątku M. o pow [...] ha. jest decyzja stwierdzająca nieważność (stwierdzające wydanie z naruszeniem prawa) zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] maja 1948r., które następnie zostało uchylone w części dotyczącej działek o łącznej powierzchni [...] ha. przez orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...] grudnia 1956r. Do dnia dzisiejszego takie orzeczenie jeszcze nie zostało wydane. Z pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawionego przez skarżącą na rozprawie w dniu 1 października 2012 r. wynika jednak, iż takie postępowanie przed Ministrem toczy się. Rozstrzygnięcie korzystne dla strony otworzy drogę do domagania się odszkodowania, a właściwym do dochodzenia tego rodzaju roszczeń w świetle powołanych przepisów będzie sąd powszechny. Dlatego też mając na uwadze art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.