IV SA/Wa 1119/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu małżeństwa. - oddala skargę - Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. S. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W z dnia [...]marca 2011 r. nr [...] orzekającą o odmowie sprostowania aktu małżeństwa sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego W. za nr [...] na nazwiska S. E. i B. H., w ten sposób, że zamiast błędnie wpisanego do aktu małżeństwa drugiego imienia matki Wnioskodawczyni - "C." winno być "H.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Na wniosek H. S., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. wszczął postępowanie w sprawie sprostowania wpisanego do aktu małżeństwa - sporządzonego w Urzędzie Stanu Cywilnego W. w dniu [...] lutego 2010 r. za nr [...] - drugiego imienia matki wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni, jako podstawę sprostowania ww. aktu małżeństwa wskazała akt urodzenia nr [...] sporządzony dnia [...]lutego 1982 r. przez Urząd Stanu Cywilnego W na imię i nazwisko H. B. ur. [..] lutego 1982 r. w miejscowości H. (I.). Ze wzmianki dodatkowej zamieszczonej w odpisie zupełnym ww. aktu wynika, że na podstawie decyzji z dnia [...] września 2009 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w B. zmienił imię matki osoby, której akt dotyczy z "H." na "I. H.". Po rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. odmówił sprostowania aktu małżeństwa z dnia [...] lutego 2011 r. w ten sposób, że zamiast błędnie wpisanego do aktu małżeństwa drugiego imienia matki wnioskodawczyni C. winno być H.. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że dane figurujące w sporządzonym przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. akcie małżeństwa są zgodne z dokumentami stanowiącymi podstawę sporządzenia ww. aktu, zatem nie jest możliwe dokonanie jego sprostowania zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego [(Dz. U. z 2004 r., Nr 161, poz. 1688 ze zm.), dalej: "prawo o .a.s.c."]. Zaznaczył również, że właściwą w tej sytuacji drogą, zgodnie z art. 33 prawa o .a.s.c., jest wystąpienie do sądu o sprostowanie błędnie lub nieściśle zredagowanego aktu stanu cywilnego. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik H. S. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 28 prawa o a.s.c. oraz art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."]. Podniósł, iż podstawę do sprostowania aktu urodzenia w niniejszej sprawie stanowił przedłożony odpis aktu urodzenia matki wnioskodawczyni. Z porównania obu dokumentów wynika, że rozbieżność dotyczy wyłącznie dwóch liter – C. i H.. Rozbieżność między dokumentami świadczy, iż błąd w akcie małżeństwa ma charakter błędu ortograficznego i winien podlegać sprostowaniu trybie art. 28 prawa o a.s.c. Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Wojewoda [...] uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Wskazał, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Przy wykładni powyższego artykułu należy przyjąć, że oczywistość polega na tym, iż okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zawartymi w aktach zbiorowych, na podstawie których dane są reprodukowane w akcie. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności wykazali należytą staranność. Wojewoda stwierdził, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że akt małżeństwa nr [...] został sporządzony w trybie art. 73 prawa o a.s.c. i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego, tj. i. aktu małżeństwa nr [...] wydanego w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez Kierownika Wydziału Małżeństw Naczelnego Rabinatu i Rady Religijnej w H. (I.). Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] wpisał do księgi małżeństw tego urzędu akt małżeństwa sporządzony w I., wpisując drugie imię matki wnioskodawczyni jako C.. Przyjęcie tych danych było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego i w ocenie organu odwoławczego dokonany wpis nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. Zdaniem Wojewody organ I. instancji prawidłowo wskazał, że właściwym do dokonania sprostowania przedmiotowego aktu jest sąd, który orzeka w postępowaniu nieprocesowym. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż nie wziął pod uwagę wyjaśnień pełnomocnika H. S. nadesłanych w dniu 6 maja 2011 r. wskazujących, że błąd w drugim imieniu matki w akcie małżeństwa wnioskodawczyni – C., był wynikiem błędu tłumacza przysięgłego dokonującego przekładu z języka hebrajskiego. Oczywistość błędu pisarskiego można stwierdzić jedynie, gdy okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami zawartymi w aktach zbiorowych, na podstawie których dane są reprodukowane w akcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r. H. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika USC W z dnia [...] marca 2011 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniosła, na podstawie art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."] o dopuszczenie dowodu z dokumentu tj. tłumaczenia aktu małżeństwa skarżącej wraz z oświadczeniem tłumacza przysięgłego o popełnionym błędzie na okoliczność potwierdzenia, iż błąd w umiejscowionym akcie małżeństwa w drugim imieniu matki nie był wynikiem błędnego lub nieścisłego zredagowania izraelskiego aktu małżeństwa. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 28 prawa o a.s.c. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, iż dokonany wpis w akcie małżeństwa drugiego imienia matki skarżącej – H. - nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu; 2) art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozważenia w całości materiału dowodowego oraz przyjęcie, że błąd w akcie małżeństwa nie ma charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 28 prawa o a.s.c. bez wyjaśnienia przyczyn zajęcia takiego stanowiska. W uzasadnieniu skargi, powołano stanowisko doktryny i orzecznictwa odnośnie wykładni art. 28 prawa o a.s.c. Wskazano, iż podstawę sprostowania aktu urodzenia w niniejszej sprawie stanowił wcześniej umiejscowiony akt urodzenia skarżącej z wpisaną wzmianką dodatkową o zmianie imienia matki z H. na l.H. oraz odpis zupełny aktu urodzenia matki, z którego wynikało, iż obecnie nosi ona imię l. H.. Z porównania tych dokumentów wynikało, iż rozbieżność dotyczyła wyłącznie dwóch liter drugiego imienia matki – C. i H.. Porównując treść zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w tym aktów stanu cywilnego, nie budziło wątpliwości, iż dotyczą tej samej osoby, a drugie imię noszone przez matkę skarżącej brzmi H.. Skoro zgodnie z wcześniej sporządzonym aktem urodzenia skarżącej oraz odpisem zupełnym aktu urodzenia matki, drugie imię matki zapisano jako H., to tym bardziej uzasadnione jest twierdzenie, że wpisanie w akcie małżeństwa pisowni imienia C. może podlegać sprostowaniu, zgodnie ze słusznym interesem strony, na podstawie art. 28 prawa o a.s.c., jako oczywista omyłka pisarska. Rozbieżność między dokumentami świadczy, iż błąd w akcie małżeństwa miał charakter błędu ortograficznego. Dodatkowo w trakcie postępowania odwoławczego skarżąca wskazywała, ż błąd w jej akcie małżeństwa w drugim imieniu matki wynikał z błędu tłumacza przysięgłego dokonującego przekładu. Załączając poprawione tłumaczenie dokumentu zasygnalizowała, iż może przedstawić również stosowne oświadczenie tłumacza. Wojewoda nie uwzględnił jednak dodatkowych wyjaśnień utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Swojego stanowiska jednak należycie nie uzasadnił naruszając art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącej, z porównania art. 28 i 31 prawa o a.s.c wynika, że droga sądowa jest właściwa wyłącznie w sytuacji wystąpienia istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego tej samej osoby, nie dających się wyjaśnić w trakcie postępowania administracyjnego. Taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie, a organ I. instancji miał możliwość sprostowania aktu na podstawie art. 28 prawa o a.s.c. Końcowo skarżąca podniosła, iż akceptacja stanowiska organów orzekających powinna prowadzić do całkowicie odmiennego rozstrzygnięcia. Mianowicie w sytuacji uznania, iż właściwym do dokonania sprostowania aktu małżeństwa jest wyłącznie sąd, organ I. instancji winien, na podstawie art 66 § 3 k.p.a. w zw. z art 31 prawa o a.s.c. orzec o zwrocie wniosku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a argumenty podniesione w skardze nie zasługują na jej uwzględnienie. W niniejszej sprawie sporną pozostaje kwestia możliwości sprostowania w trybie art. 28 prawa o a.s.c. wpisu dokonanego na podstawie art. 73 prawa o a.s.c. na podstawie aktu zagranicznego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wystąpiła o sprostowanie aktu małżeństwa - w zakresie drugiego imienia matki – C. na imię H. - sporządzonego w USC. W. w dniu [...] lutego 2010 r. za nr [...] w trybie art. 73 prawa o a.s.c. Powołany akt małżeństwa zawiera dane znajdujące się w i. akcie małżeństwa nr [...] wydanym [..] sierpnia 2009 r. przez Kierownika Wydziału Małżeństw Naczelnego Rabinatu i Rady Religijnej w H. (I.). Organy orzekające w sprawie - wbrew stanowisku skarżącej - uznały, iż brak jest podstaw do dokonania sprostowania ww. aktu małżeństwa na podstawie art. 28 prawa o a.s.c. - zgodnie z żądaniem skarżącej. W myśl powołanego wyżej przepisu w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Analizując powołany przepis należy dokonać językowej wykładni słów "oczywisty" oraz "błąd pisarski". Zwrot "oczywisty" w języku polskim oznacza, że coś jest bezsporne, pewne, nie budzi wątpliwości. "Błąd pisarski" zaś, to widoczne, wbrew zamierzeniom osoby piszącej jakiś tekst - niewłaściwe użycie wyrazu, przeinaczenie, ewidentnie mylna pisownia, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, błąd w tzw. "literówce", błąd ortograficzny lub gramatyczny. Oczywistym błędem pisarskim będzie wpis niezgodny - w odnośnym rozumieniu - z dokumentem stanowiącym podstawę jego sporządzenia, który z reguły znajduje się w aktach zbiorowych. Podstawą sporządzenia aktu małżeństwa nr [...], objętego żądaniem sprostowania, był akt małżeństwa sporządzony w I.. Wpisanie do aktu małżeństwa nr [...] drugiego imienia matki skarżącej – C. - było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego przetłumaczonego na język polski przez tłumacza przysięgłego języka hebrajskiego. W tłumaczeniu tym w rubryce "nazwisko i imiona matki żony" wpisano B. l.C. (H.). Obowiązkiem kierownika urzędu stanu cywilnego dokonującego transkrypcji aktu zagranicznego na zasadzie art 73 prawa o a.s.c. jest uwzględnienie oryginalnych zapisów zawartych w akcie zagranicznym. Transkrypcja aktu zagranicznego aktu stanu cywilnego oznacza wierne wpisanie jego treści w polskiej księdze stanu cywilnego. W powyższej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 sierpnia 2003 r. (sygn. akt 6/02, OSNC 2004/7-8/131) uznając, że transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa nie jest rejestracją zdarzenia zawarcia małżeństwa, lecz odzwierciedleniem zapisów tego aktu w polskiej księdze stanu cywilnego. Dokonana na podstawie art. 73 prawa o a.s.c. transkrypcja aktu małżeństwa odzwierciedlać winna zatem wskazane przez akt zagraniczny okoliczności, w tym personalia i inne dane dotyczące osób zawierających związek małżeński. W świetle powyższych uwag, zdaniem Sądu, dokonany przez Kierownika USC W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. wpis dotyczący drugiego imienia matki skarżącej – C. nie może zostać zakwalifikowany jako oczywisty błąd pisarski podlegający sprostowaniu w trybie art. 28 prawa o a.s.c. Wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie prawidłowo odmówiły sprostowania ww. aktu małżeństwa zgodnie z żądaniem skarżącej, które wykracza poza zakres przedmiotowy powołanego wyżej przepisu. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje w ocenie Sądu załączone do skargi oświadczenie tłumacza przysięgłego, iż "zmiana pisowni imienia matki skarżącej z l. C. na prawidłowe .I H. w tłumaczeniu o nr rep [...] wynikała z potrzeby skorygowania pomyłki tłumacza". Z oświadczenia tego nie wynika bowiem, że pomyłka ta miała charakter oczywistego błędu pisarskiego w rozumieniu art. 28 prawa o a.s.c., który może podlegać sprostowaniu. Nie można przy tym stwierdzić, że okoliczność wystąpienia tejże pomyłki nie budzi wątpliwości przy porównaniu z dokumentem, na podstawie którego dane w kwestionowanym akcie są reprodukowane. Nieuzasadnione są, zdaniem Sądu, zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Podstawą oceny organu w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 28 prawa o a.s.c nie mogły być bowiem powołane w odwołaniu, a następnie w skardze, odpisy zupełne: aktu urodzenia matki skarżącej oraz aktu urodzenia skarżącej skoro podstawą wpisania aktu małżeństwa skarżącej do polskiej księgi stanu cywilnego był wyłącznie powołany wyżej i. akt małżeństwa. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącej organ wyjaśnił swoje stanowisko w sprawie jasno wskazując prawne i faktyczne podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Końcowo Sąd zauważa, iż nie ma racji skarżąca twierdząc, że skoro w ocenie organu właściwym do dokonania sprostowania przedmiotowego aktu małżeństwa jest wyłącznie sąd, organ I. instancji winien, na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 prawa o a.s.c. orzec o zwrocie wniosku. Po pierwsze, zgodnie z treścią art. 66 § 3 k.p.a. organ zwraca podanie wnoszącemu, jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W treści podania skarżącej z dnia 18 marca 2011 r. nie został bowiem powołany art. 31 prawa o a.s.c. Nadto, w następstwie złożenia ww. podania postępowanie administracyjne zostało wszczęte i prowadzone, zatem nie był możliwy zwrot podania w trybie art. 66 § 3 k.p.a. Organ I. instancji prawidłowo wydał rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie odmawiając sprostowania aktu. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. 7