IV SA/Wa 1123/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2010 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. o wymeldowaniu N. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż we wniosku o wymeldowanie N. S., J. S. wskazał na opuszczenie przez jego wnuczkę przedmiotowego lokalu w sierpniu 2008 roku, kiedy to zawarła związek małżeński. Okoliczności te potwierdzają oświadczenia i zeznania M. B. i S. W. Również z oświadczenia złożonego przez S. K. wynika, że N. S. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Także z notatki służbowej pracowników organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. (nie mającej jednak wystarczającej mocy dowodowej) wynika, iż lokator z sąsiedniego mieszkania poświadcza, że N. S. nie zamieszkuje w lokalu [...] przy ul. [...] w W. Ponadto, z ustaleń przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji W. wynika, że N. S. nie przebywa w miejscu pobytu stałego. Oględziny lokalu przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wykazały natomiast, że odwołująca posiada w swoim pokoju rzeczy osobiste, w łazience przybory toaletowe, w kuchni naczynia i suchy prowiant, gdyż nie ma lodówki. Podczas oględzin J. S. stwierdził, iż N. S. pojawiła się z rzeczami osobistymi dzień przed przeprowadzeniem dowodu, zatem na potrzeby kontroli meldunkowej. Wymeldowana twierdzi natomiast, że przedmiotowy lokal jest stale przez nią zamieszkiwany. Okoliczności te potwierdził P. W., jak również Z. N. widuje wymeldowaną na terenie budynku, ale w przedmiotowym lokalu świadek nie bywa. N. S. wyjaśniła, że jej mąż mieszka w lokalu w bloku obok, tj. przy ul. [...]. Odwołująca odwiedza męża wracając z pracy, okazjonalnie, a na noc wraca do mieszkania dziadka – J. S. W lokalu, w którym mieszka jej mąż posiada rzeczy osobiste, natomiast w lokalu dziadka ma odzież przejściową, tj. kurtki i jesionki. Z oświadczeń N. S. wynika, że J. S. utrudnia jej zamieszkiwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., tj. zakręca wodę, gaz i prąd oraz zmienił zamki do drzwi wejściowych. W związku z tym, odwołująca się złożyła do Sądu Rejonowego dla W. w W. II Wydział Cywilny wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania, który prawomocnym wyrokiem z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II C 255/09 nakazał J. S. zaniechanie naruszania posiadania spornego lokalu w postaci wymiany zamków do Sygn. akt IV SA/Wa 1123/10 drzwi wejściowych w lokalu. Pomimo jednak prawomocnego wyroku sądu przywracającego N. S. naruszone posiadanie, osoba ta nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wykonana powtórnie przez funkcjonariuszy Policji kontrola meldunkowa wykazała bowiem, że N. S. przebywa pod adresem [...] ul. [...], przy czym w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W, jest widywana przez sąsiadów. W świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie organ odwoławczy nie dał wiary oświadczeniom N. S. oraz zeznaniom świadków P. W. i Z. N., uznając je za niespójne z pozostałym materiałem dowodowym, który, w ocenie organu odwoławczego, jest obiektywny i zgodny z doświadczeniem życiowym. W związku z dokonanymi ustaleniami organ odwoławczy przyjął, że N. S. dobrowolnie i na stałe od sierpnia 2008 r. nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., gdyż swoje życie skoncentrowała wraz z mężem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Doszło więc do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Utrzymywanie zameldowania w dotychczasowym lokalu byłoby tylko fikcją meldunkową, której nie można utrzymywać na jej potrzeby. Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła N. S. zarzucając naruszenie art. 77 §1 i art. 80 kpa. W uzasadnieniu skargi stwierdzono m.in., że podczas postępowania wyjaśniającego nie zostały zebrane w sposób wyczerpujący i jednoznaczny materiały dowodowe. Urzędnik prowadzący postępowanie kierował się nieobiektywnymi osądami a nie dowodami. Pierwsza decyzja w sprawie Prezydenta W. z dnia [...] października 2009 r. stwierdza odmowę wymeldowania skarżącej z pobytu stałego. Na prośbę wysłaną do Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] oraz do [...] Urzędu Wojewódzkiego nie zostały podjęte żadne kroki, które mogły potwierdzić, że J. S. kłamie i składa fałszywe oświadczenia. Nie wzięto również pod uwagę oświadczenie gospodyni budynku o widywaniu skarżącej w lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy policji nie wskazują zaś jednoznacznie przebywania skarżącej na stałe w lokalu teściów nr [...] przy ulicy [...]. Po kontroli meldunkowej nie wzięto pod uwagę, że w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. skarżąca posiada wszystkie rzeczy potrzebne do funkcjonowania. Źle zinterpretowano wypowiedź skarżącej o niekorzystaniu z kuchni i łazienki. J. S. utrudnia skarżącej dostęp do kuchni i łazienki, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego dla W. Skarżąca posiada wszystkie przybory kuchenne oraz środki czystości Sygn. akt IV SA/Wal 123/10 potrzebne do prawidłowego funkcjonowania w mieszkaniu. Skarżąca podłączyła prąd do mieszkania, ponieważ na prośbę głównego najemcy został odłączony, czego organ orzekający nie uwzględnił. Późniejsi świadkowie składający fałszywe oświadczenia na korzyść J. S. są spowinowaceni. M. B. jest wnuczką J. S., natomiast S. W. jest babcią M. B. Natomiast ciotka M. B. a jednocześnie córka S. W. – E. O., była pracownicą Urzędu Gminy [...], więc można byłoby powiązać diametralną zmianę stosunku i nastawienia Pani urzędnik do sprawy i stwierdzić, że nie kierowała się dowodami, lecz nieprawidłowymi sugestiami osób trzecich. Bezprawne jest kierowanie się myślą, iż po zawarciu związku małżeńskiego trzeba na stałe zamieszkać z mężem. Organ administracji publicznej powinien oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego i jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, czego w tej sprawie nie uczynił. Opuszczenie lokalu musi być dobrowolne, wynikać z woli strony i mieć trwały charakter, jednakże w rozpatrywanej sprawie warunek ten nie został spełniony. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2010 r. skarżąca uzupełniła skargę wskazując, iż organ orzekający nie ustalił, czy opuszczenie lokalu przez skarżącą było dłuższe niż trzy miesiące. Nawet przyjmując, iż świadkowie widywali skarżącą w miejscu zamieszkania jej teściów, to możliwe jest aby przebywała także w lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Organ nie neguje, iż skarżąca ma klucze do mieszkania i może w nim przebywać. Może przychodzić do niego nawet codziennie, jak również do mieszkania swoich teściów. Zatem ustalenie, że jest widywana gdzie indziej nie wskazuje, iż przebywała co najmniej trzy miesiące w innym miejscu, gdyż ma prawo i możliwość przebywania w lokalu nr [...] przy ulicy [...]. Nie budzi wątpliwości, iż skarżąca ma utrudniony dostęp do korzystania z lokalu, o czym świadczy wyrok Sądu Cywilnego z dnia 18 grudnia 2009 r. o przywróceniu posiadania. Nie może korzystać w takim zakresie jakby chciała. Utrudnia jej to wymiana zamków i obelgi. Przywrócenie posiadania świadczy o tym, że ma chęć tam zamieszkiwania ale nie stanowi, że od uprawomocnienia tego wyroku utrudnienia ustaną i będzie mogła swobodnie bez wyzwisk tam pójść. Wskazuje to na brak dobrowolności w opuszczeniu mieszkania. Nie budzi też wątpliwości, że doszło do ograniczenia z korzystania, a nie do trwałego opuszczenia lokalu z tej przyczyny, iż cały czas skarżąca płaci czynsz oraz pokrywa rachunki związane z użytkowaniem mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację mającą przemawiać za niezasadnością zarzutów skargi. Sygn. akt IV SA/Wal 123/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podkreślić, że sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat jej zgodności z prawem, i zobowiązany jest uchylić decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności lub wznowieniem postępowania, naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Żaden jednak z wymienionych przypadków, nie zaistniał w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżąca skoncentrowała swoje życie osobiste w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkuje jej mąż, co w konsekwencji prowadzi do prawidłowego wniosku, iż skarżąca nie przebywa stale w dotychczasowym lokalu nr [...] przy ul. [...]. Na Sygn. akt IV SA/Wa 1123/10 tę okoliczność przeprowadzono bowiem postępowanie dowodowe, w ramach którego przesłuchano świadków i dokonano policyjnej kontroli meldunkowej. Z przeprowadzonych czynności dowodowych wynika, iż skarżąca jest wprawdzie widywana w budynku przy ul. [...], jednakże ustalony stan faktyczny oceniony przez organy administracji w warunkach art. 80 kpa przemawia za przyjęciem, iż skarżąca stale przebywa w lokalu zamieszkiwanym przez jej męża. W tym względzie prawidłowo organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podkreślił, iż doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć zamieszkiwanie skarżącej (która wstąpiła w związek małżeński w 2008 r.) wraz z mężem. Jakkolwiek bowiem zawarcie związku małżeńskiego nie obliguje do wspólnego zamieszkiwania przez małżonków - na co zwróciła uwagę skarżąca - to jednak nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności mogące wykluczyć typową sytuację wspólnego zamieszkiwania przez małżonków w tym samym miejscu. Również oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] potwierdziły, iż stan jego wyposażenia, szczególnie w rzeczy osobiste skarżącej, wyklucza jej stały pobyt w tym lokalu. W skardze zakwestionowano zeznania świadków, jednakże nie przeciwstawiono im jakichkolwiek innych dowodów, mogących potwierdzić słuszność stawianych zarzutów. Dla podważenia ustaleń faktycznych organu administracji nie wystarczy bowiem poddanie ich w wątpliwość lub ich zanegowanie, lecz wymaga wskazania przez stronę kwestionującą, na czym polega błędność ustaleń i co jest źródłem błędu, jak również wskazania takich środków dowodowych, które potwierdzą słuszność twierdzeń strony kwestionującej ustalenia organu. W skardze nie wykazano takich okoliczności, dlatego stawiane w niej zarzuty stanowią jedynie polemikę z ustaleniami organu administracji, która nie jest jednak wystarczająca do uznania wydanych decyzji za naruszające prawo. W rozpatrywanej sprawie nie ma również znaczenia wyrok Sądu Rejonowego dla W. w W. II Wydział Cywilny z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II C 255/09 o nakazaniu J. S. zaniechania naruszania posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przez N. S. i P. S. w postaci wymiany zamków do drzwi wejściowych do lokalu, skoro nie wynika z niego, aby przedmiotowy lokal był miejscem jej stałego pobytu. Wyrok ten potwierdza jedynie konieczność zapewnienia skarżącej dostępu do przedmiotowego lokalu. W pozostałym bowiem zakresie wniosku skarżącej o ochronę naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, w omawianym wyroku Sąd wniosek oddalił. Utrzymywanie miejsca zameldowania skarżącej w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu poza przedmiotowym lokalem, stanowi Sygn. akt IV SA/Wal 123/10 naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym. Organy orzekające w sprawie dysponowały więc wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie się warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W świetle powyższego, nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić naruszenia art. 77 §1 i art. 80 kpa, ponieważ to właśnie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ ten dokonał prawidłowej oceny zaistnienia w rozpatrywanej sprawie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącej z przedmiotowego lokalu, które to wymeldowanie służy jedynie usunięciu rozbieżności pomiędzy wpisem w ewidencji ludności a faktycznym miejscem jej obecnego pobytu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.