IV SA/Wa 1124/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-11
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Iwona Owsińska-Gwiazda, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia, nie oceniając wszystkich wariantów przedstawionych w raporcie oddziaływania na środowisko, w tym wariantu alternatywnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa procesowego, w szczególności obowiązek oceny wszystkich wariantów przedsięwzięcia przedstawionych w raporcie oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Brak oceny wariantu alternatywnego oraz brak uzgodnienia go z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska stanowiło istotne uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia Zwykłego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję organu I instancji i ustaliła środowiskowe uwarunkowania dla budowy 8 budynków inwentarskich. Wójt Gminy pierwotnie odmówił wydania zgody, a SKO dwukrotnie uchylało decyzje organu I instancji. Ostatecznie SKO uchyliło decyzję organu I instancji i ustaliło środowiskowe uwarunkowania, jednak Sąd uznał tę decyzję za wadliwą z powodu braku oceny wszystkich wariantów przedstawionych w raporcie oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...], z dnia [...] września 2016 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ze zm.), dalej kpa, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 79 ust 1, art. 80, 82 i 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2013.1235 ze zm.), dalej "ustawa ooś", "ustawa o ocenach", oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. D. U. 2016, poz.71), dalej "rozporządzenie", po rozpoznaniu odwołania "K. Spółka Jawna [...] od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] odmawiającej wydania zgody na realizację 8 budynków inwentarskich do ściółkowego chowu brojlerów kurzych o łącznej liczbie stanowisk 352 000 szt/cykl (1.408DJP) oraz wydajności 2112000 szt/rok w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości D., w granicach działki o nr ew. [...] – dalej "przedsięwzięcie", uchyliło decyzję organu i instancji i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla ww przedsięwzięcia.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Spółka "K. Spółka jawna z siedzibą w U., 18 lipca 2012r. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 8 budynków inwentarskich do ściółkowego chowu brojlerów kurzych o łącznej liczbie stanowisk 352 000 szt/cykl (1.408DJP) oraz wydajności 2112000 szt/rok w obrębie Fermy Drobiu w miejscowości D., w granicach działki o nr ew. [...].
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. [...] sierpnia 2012 r. wydał opinię nr [...], którą zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie.
[...] lutego 2013 r. została wydana przez Wójta Gminy S. odmowna decyzja nr [...] odmowna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazało na konieczność oceny raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ewentualnie jego uzupełnienia, podjęcia czynności o jakich mowa w ustawie o ocenach i kodeksie postępowania administracyjnego.
Po złożeniu przez inwestora uzupełnionego raportu, Wójt Gminy S. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. i RDOŚ w W. z wnioskiem o wydanie opinii w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia. RDOŚ poinformował, że postanowieniem z [...] lipca 2013 r. uzgodnił warunki realizacji tego przedsięwzięcia i stwierdził, że informacje zawarte w uzupełnieniu raportu nie wpływają na realizację tego przedsięwzięcia (wersja pierwotna). To samo stwierdził Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. 8 listopada 2013 r., po przeprowadzeniu procedury o jakiej mowa w ustawie o ocenach Wójt Gminy S. wydał decyzję odmowną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] stycznia 2014r. nr [...] uchyliło tę decyzję. Wskazało na konieczność dokonania oceny treści raportu a w przypadku nieścisłości wezwanie wnioskodawcy do ich usunięcia. Inwestor złożył skargę do WSA, który wyrokiem z 15 maja 2015 r., sygn. Akt IV SA/Wa 553/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO.
Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało w jakim zakresie zachodzi konieczność ponownego wyjaśnienia sprawy przez organ I. instancji, ponadto jakie czynności należy w sprawie przeprowadzić i do wyjaśnienia jakich okoliczności mają one zmierzać. Wskazanie, że organ I instancji ponownie jest zobowiązany wnikliwie rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dokonać jego oceny jest niewystarczające do uchylenia decyzji w świetle reguł art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
SKO ponownie rozpoznając sprawę uchyliło decyzję organu I instancji i wskazało na brak w raporcie racjonalnego wariantu alternatywnego wraz z określeniem przewidywanego oddziaływania na środowisko tego wariantu.
Inwestor złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Kolegium po jej otrzymaniu otrzymało także od organu I instancji Aneks do raportu zawierający opis wariantu alternatywnego przedsięwzięcia, który to dokument nie został przekazany Kolegium przed datą wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie przez SKO spełnienia przez raport warunków formalnych spowodowało konieczność jego oceny przez ten organ i wadliwość wcześniejszej decyzji, ponieważ pojawił się nowy, kluczowy dowód w sprawie, który należało ocenić.
Kolegium uwzględniło skargę w całości w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchyliło zaskarżoną decyzję. Spowodowało to konieczność rozpoznania odwołania inwestora od decyzji organu I instancji.
Organ stwierdził, że wniesione odwołanie jest zasadne.
Planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – art. 59 ust. 1 ustawy ocenowej i § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia. W sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji odmownej (tymi są niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, istnienie odmowy uzgodnienia warunków inwestycji przez organy uzgadniające, brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, wykazanie negatywnego oddziaływania na środowisko ze względu na obszar Natura 2000, wykazanie w raporcie pe przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze).
Oceniając wpływ planowanej inwestycji na środowisko organ stwierdził, że w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu zlokalizowane są ze wszystkich stron tereny rolne. Najbliższa zabudowa zagrodowa zlokalizowana jest w odległości 0,3 km w kierunku północno-zachodnim, 0,7 km w kierunku północnym oraz 0,7-0,8 km w kierunku północno-wschodnim. Uciążliwości w czasie budowy będą chwilowe, ograniczone do obszaru prowadzonych prac, emisji pyłów i gazów oraz hałasu spowodowanymi pracami ziemnymi i pracami silników samochodowych. Ograniczane będzie wtórne pylenie m.in. poprzez przykrywanie plandekami skrzyń ładunkowych samochodów transportujących sypkie materiały . Prace uciążliwe będą wykonywanie wyłącznie od 6.00 do 22.00. Nałożono na inwestora obowiązek magazynowania odpadów w pojemnikach i kontenerach i odbiór ich przez wyspecjalizowane jednostki. Woda będzie pobierana z wodociągu gminnego. Ścieki bytowe będą magazynowane w zbiornikach bezodpływowych a następnie okresowo opróżniane i wywożone sprzętem specjalistycznym. W fazie projektowanej inwestycji wystąpi emisja substancji do powietrza (emisja technologiczna z chowu zwierząt, emisja z procesów pomocniczych oraz emisja ze spalania paliw w silnikach pojazdów samochodowych. W celu minimalizacji oddziaływania inwestycji na stan i jakość powietrza atmosferycznego w każdym projektowanym budynku zostanie zainstalowanych 11 wentylatorów dachowych z odprowadzaniem zanieczyszczeń 11 emitorami. Będą na bieżąco konserwowane silosy paszowe, załadunek pasz będzie hermetyczny. Na bieżąco będą czyszczone kurniki i wywożone sztuki padłe aby ograniczyć niezorganizowaną emisję odorów oraz wtórne pylenie. Z raportu wynika, że na etapie planowanego przedsięwzięcia obowiązujące standardy jakości powietrza będą dotrzymane. Źródłami hałasu będą wentylatory szczytowe i dachowe ale z raportu wynika, że nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.
Odpady będą gromadzone selektywnie i odbierane przez wyspecjalizowane firmy. Woda będzie pobierana z wodociągu gminnego i zużywana do hodowli zwierząt oraz na cele socjalno-bytowe. Nałożono na inwestora obowiązek regularnego i terminowego poddawania systemu wodno-ściekowego próbom szczelności i konserwacjom oraz prowadzenia rejestru zużycia wody. Ścieki bytowe i przemysłowe będą kierowane do zbiornika bezodpływowego i opróżniane przez zewnętrznego odbiorcę. Wody opadowe będą ujęte w systemy kanalizacyjne, odprowadzane powierzchniowo, również opróżniane przez uprawniony podmiot.
Planowane przedsięwzięcie będzie zlokalizowane poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (D.U. 2015, poz. 1651). Najbliższy obszar chroniony znajduje się 5 km od planowanej inwestycji (obszar ochrony ptaków Dolina [...] i 2,5 km od [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu ustanowionego rozporządzeniem Wojewody [...] nr [...]. Planowana inwestycja nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała nr [...] Rady Gminy S. z [...] sierpnia 2008 r). Teren na którym planowana jest zabudowa oznaczony jest w tym planie symbolem M i R. Inwestycja została pozytywnie zaopiniowana przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w M. – opinia z 1 sierpnia 2012 r. RDOS uzgodnił tę inwestycję postanowieniem z [...] listopada 2012 r.
Wójt Gminy zapełnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu (wywieszenie w Urzędzie Gminy oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia obligatoryjnych zawiadomień).
Odnosząc się do złożonych protestów SKO stwierdziło, że decyzja ma charakter związany a zdaniem organu nie zachodzą żadnej ustawowe okoliczności uzasadniające odmowę wydania pozytywnej decyzji środowiskowej. Co do kwestii wpływu inwestycji na mieszkańców Krajowego Ośrodka Mieszkalno-Rehabilitacyjnego [...] w D. organ stwierdził, że brak jest norm odorowych a dla planowanego przedsięwzięcia nie będą przekroczone standardy jakości powietrza. W raporcie prognozowana intensywność zapachu dla tej fermy określona została na poziomie progu rozpoznania. Inwestycja jest obiektem nowoczesnym z zastosowaniem najnowszych technologii. W związku z tym nie zachodzą, zdaniem organu przeszkody do realizacji tego przedsięwzięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodło Stowarzyszenie Zwykłe "[...]" z siedzibą w S.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a, b, c, d i pkt 2 ustawy ocenowej poprzez niepełną analizę oceny planowanego przedsięwzięcia w świetle różnych elementów środowiska wymienionych w tych przepisach w tym wzajemne oddziaływanie między tymi elementami oraz możliwości i sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
2.art. 77 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 79 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b tiret pierwsze i drugie ustawy ocenowej poprzez zaniechanie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z RDOŚ w zakresie aneksu z dnia 29 maja 2015 r. do raportu dotyczącego wariantu alternatywnego, brak informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie i jego uzupełnieniu oraz uzgodnienia RDOŚ wraz z opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego w M. a także poprzez niezapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu po uzupełnieniu raportu;
3. art. 85 ust.2 pkt 1 lit. a tej samej ustawy poprzez brak wnikliwej oceny i informacji w uzasadnieniu decyzji o tym w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione wniosku i uwagi zgłoszone w toku postępowania z udziałem społeczeństwa;
4. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a tej samej ustawy poprzez zaniechanie poinformowania o informacjach podanych do publicznej wiadomości, poprzez wskazanie odrębnie dla każdej czynności wymienionej w art. 33 ustawy ocenowej oraz dokonanie weryfikacji czy informacje zostały należycie podane do publicznej wiadomości;
5. art. 6, 7, 77, 107 § 1, 2 i 3 Kpa oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy ocenowej z powodu niepełnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie opisanym w pkt 1-4 skargi oraz w konsekwencji brak pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Argumentacja została rozwinięta w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., 270, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja SKO wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa zgodnie z którym organ II instancji może uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy ocenowej i rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stosownie do art. 71 ust. 1 o.o.ś., organ wydaje decyzję służącą ocenie ewentualnych następstw dla środowiska wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 o.o.ś.), jeżeli taki wymóg zostanie nałożony.
Nie było sporne, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie kurników o wyżej wskazanych parametrach należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z czym konieczne było sporządzenie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W ocenie Sądu uzasadniony jest uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na uchybienie przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy t.j. naruszenie art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
Zgodnie z art. 62 ustawy ocenowej w ramach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się analizuje oraz ocenia m.in., wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko i ludność, dobra materialne, zabytki, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami i dostępność do złóż kopalin. Informacje na ten temat musi zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia, dalej zwany "raportem", co wynika z art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej. Przepis ten określa także treść koniecznych elementów tego raportu. Raport zawiera elementy zarówno opisowe, jak i analityczne, a także wnioski i propozycje. Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń, związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Jednym z wymogów raportu jest ujęcie w nim wariantów przedsięwzięcia i opisu skutków jakie przyniesie wariant wybrany do realizacji. Przy czym przy opisie wariantów bierze się pod uwagę także kryteria lokalizacyjne oraz technologiczne przedsięwzięcia (vide wyrok NSA z dnia 26 marca 2015r. sygn. akt II OSK 2032/13). W konsekwencji obowiązkiem organu jest dokonanie oceny raportu w zakresie zaproponowanych w nim rozwiązań technicznych, realizacyjnych pod kątem wpływu danej inwestycji na elementy chronione a wymienione w art. 62 ustawy ocenowej.
W niniejszej sprawie organ dokonał wyłącznie opisu i oceny jednego z wariantów natomiast nie odniósł się do dwu pozostałych – co stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Dla planowanej inwestycji istniał obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Tego rodzaju dokument, zgodnie z art. 66 ust 1 pkt 5 ustawy ocenowej powinien zawierać opis analizowanych wariantów tj. wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska i uzasadnienie wyboru jednego z nich. Nie ulega wątpliwości, że raport jest najważniejszym z dokumentów które składa się w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. Mimo, że nie jest to dokument urzędowy (może go nawet sporządzić sam inwestor) podlega on, jak każdy inny dowód ocenie pod kątem jego zupełności, logiczności i przydatności. Jest to jedyny dowód w tego rodzaju postępowaniu który ocenia dane przedsięwzięcie pod kątem zagrożeń jakie niesie za sobą planowana inwestycja, zastosowanych rozwiązań technologicznych i wpływu inwestycji na środowisko. W związku z tym organ mając taki dowód powinien go w sposób wyczerpujący ocenić, jak każdy inny dowód w sprawie. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej jest jednym postępowaniem w trakcie procesu inwestycyjnego w którym występuje organ ochrony środowiska, co tym bardziej zwiększa rolę tego organu w procesie inwestycyjnym.
W związku z tym, w ocenie Sądu, organ nie dokonał należytej oceny raportu gdyż nie tylko zaniechał w ogóle opisu 2 wariantów w tym wariantu alternatywnego ale przede wszystkim ich nie ocenił. Analizując treść decyzji należy stwierdzić, że organ dokonał oceny tylko jednego z wariantów i odniósł się do jego założeń pomijając w ogóle dwa pozostałe, w tym wariant alternatywny ujęty w aneksie z 29 maja 2015r. Tymczasem wariant ten dotyczył nieco innego przedsięwzięcia przede wszystkim co do liczby kurników - 6 zamiast 8, innej obsady kur (156 DJP zamiast 1408 DJP), innego rodzaju hodowli – kura wylęgowa zamiast brojlery kurze. Zmniejszał także powierzchnię gruntu zajętą pod budowę z 4 do 3 4 działek ewidencyjnych (bez działki o nr ew [...]). Inna jest w wariancie alternatywym także ilość zbiorników na gazy płynne, ilość silosów, ilość zbiorników bezodpływowych, mniejsza wydajności wentylatorów dachowych w kurnikach (12 000 m3/h zamiast 13 000 m3/h i mniejsza wydajności wentylatorów szczytowych ( 36 000 m3/h zamiast 39 700m3/h).
Podkreślić należy, że wariantowość polega na konieczności przeanalizowania różnych możliwości realizacji inwestycji i wybraniu wariantu optymalnego jeśli chodzi o oddziaływanie na środowisko i interesy inwestora. Przy czym ze względu na cel tej ustawy - przedmiotem ochrony jest środowisko z rozumieniu tamże zdefiniowanym (art. 3 pkt 15 ustawy o.o.ś.), nie zaś względy ekonomiczne, czy inwestorskie.
Dokument w postaci aneksu z wariantem alternatywnym został przez inwestora złożony a organ powinien zatem w sposób rzetelny ocenić nie tylko zaproponowany przez inwestora wariant, co uczynił ale i wariant alternatywny oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska i ocenić ich wartość pod względem przesłanek o jakich mowa w art. 66 ustawy ocenowej.
Takiej oceny w niniejszej sprawie zabrakło. Wskazać należy że w pierwotnym raporcie racjonalny wariant alternatywny różnił sią od wariantu proponowanego przez inwestora sposobem zagospodarowania obornika i doborem obsady. Zaproponowany w aneksie z 29 maja 2015 r wariant alternatywny znaczenie odmiennie określał parametry inwestycji (p. uwagi wyżej) i był inny niż wariant alternatywny w pierwotnym raporcie choćby ze wzglądu na rodzaj chowu (kury zamiast brojlerów). W związku z tym organ powinien, zgodnie z zasadami dowodowymi wyrażonymi w kodeksie postępowania administracyjnego ocenić również wariant alternatywny zaproponowany w tym aneksie. Tylko porównanie wszystkich wariantów (o ile organ uzna raport za kompletny) może być podstawą do prawidłowej oceny proponowanego przedsięwzięcia. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 66 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej.
Obowiązek oceny i uzasadnienia wydanego przez organ rozstrzygnięcia wynika z art. 85 ustawy ocenowej. Zgodnie z nim decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia w którym m.in. organ powinien zawrzeć informacje na temat tego w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Organ ocenił wnioski i skargi podnoszone przez społeczeństwo w trakcie procedury środowiskowej (str. 11 decyzji), stwierdzając ich niezasadność i wskazując, że nie ustanowiono norm odorowych a negatywne oddziaływanie na mieszkańców może być oceniane przede wszystkim w zakresie skali tego zjawiska.
Podkreślić należy, że w ramach tej oceny (art. 85 ust 1 pkt1a ustawy ocenowej) organ nie ma obowiązku uwzględnienia skarg i zarzutów ale obowiązek odniesienia się do nich w sposób pozwalający na prześledzenie toku rozumowania organu i przyczyn dla których uwagi społeczeństwa nie zostały uwzględnione. W ocenie Sądu organ generalnie prawidłowo wskazał, że brak jest norm tzw. odorowych a negatywne oddziaływanie na mieszkańców może być oceniane przede wszystkim w zakresie skali tego zjawiska. Z drugiej jednak strony nie dokonał oceny przedsięwzięcia pod kątem, wskazywanej przez siebie, kwestii skali tego zjawiska w powiązaniu z parametrami inwestycji w zakresie emisji gazów niebezpiecznych (np. siarka).
Organ powinien dokonać kompleksowej oceny przedsięwzięcia pod kątem jej wpływu na środowisko. Ocena musi być poprzedzona analizą wariantów zaproponowanych przez inwestora w kontekście zasad ochrony środowiska, co pozwoli na ocenę czy zaproponowana inwestycja i przyjęty jej wariant jest dopuszczalna do zrealizowania na danym terenie.
Stwierdzone przez Sąd uchybienia uniemożliwiając obecnie ocenę prawidłowości sporządzonego raportu pod kątem prawidłowości ustaleń w zakresie wpływu inwestycji na elementy o jakich mowa w art. 62 ustawy ocenowej.
Konsekwencją zaniechania przez organ oceny aneksu do raportu z wariantem alternatywnym jest brak uzgodnienia go z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Przedmiotem uzgodnień nie był wariant alternatywny przedstawiony dopiero w 2015 r. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej. Jak wynika z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy ocenowej organ występujący o uzgodnienie lub opinię przedkłada temu organowi wniosek o wydanie decyzji środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile został uchwalony. Organ uzgadniający, ma obowiązek oceny całego raportu. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu środowiskowym raport został uzupełniony o tak istotny element jakim jest wariant alternatywny, gdyby organ zamierzał wydać decyzję pozytywną konieczne jest dokonanie uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy ocenowej w zw. z art. 106 § 1 k.p.a.. T samo dotyczy konieczności zasięgnięcia opinii Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 77 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 1b ustawy ocenowej).
Wyżej wskazane zaniechania organu wymagają powtórzenia procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu – art. 79 ustawy ocenowej, gdyż kwestia związana z zaproponowanym wariantem alternatywnym nie była w ogóle przedmiotem potencjalnej analizy której ta procedura ma służyć.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że w toku rozpoznawania wniosku o wydanie decyzji środowiskowej stanowisko w sprawie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt IV SA/Wa 2845/15 i 553/14). Organy rozpoznające sprawę są tymi wyrokami związane z mocy art. 153 P.p.s.a.
W szczególności w pierwszym z tych wyrok Sąd wskazał na obowiązek oceny raportu z uwzględnieniem reguł dowodowych tj. pod kątem ustalenia czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne wymogi związane z realizacją przedmiotowej decyzji (nie został oceniony racjonalny wariant alternatywny) i konieczności analizy wszystkich wariantów o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy ocenowej. Wbrew temu, organ nie zastosował się do tych wytycznych, co stanowi o naruszeniu przez organ art. 153 P.p.s.a.
Z tych wszystkich względów Sąd, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło