IV SA/Wa 1125/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-07
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uznana za niezgodną z prawem, jeśli osoba zameldowana zajmuje lokal na podstawie prawomocnego wyroku orzekającego o jej eksmisji, mimo że wyrok ten nie został jeszcze wykonany w trybie egzekucji komorniczej?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uznana za niezgodną z prawem, jeśli osoba zameldowana zajmuje lokal bez zgody osoby uprawnionej do dysponowania nim, co potwierdza prawomocny wyrok orzekający o eksmisji, nawet jeśli wyrok ten nie został jeszcze wykonany w trybie egzekucji komorniczej. Samo zameldowanie ma charakter materialno-techniczny i nie wymaga legitymowania się dokumentami potwierdzającymi tytuł prawny do lokalu, jednakże nie może opierać się na zachowaniach sprzecznych z prawem, takich jak zajmowanie lokalu wbrew prawomocnemu orzeczeniu sądowemu.Stan faktyczny
Skarżąca E. O. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania jej byłego męża, B. O., na pobyt stały. Skarżąca podnosiła, że posiada wyłączne prawo własności do lokalu, a jej były mąż został w nim zameldowany mimo prawomocnego wyroku nakazującego eksmisję, który nie został wykonany z powodu braku lokalu tymczasowego. Zameldowanie utrudnia jej sprzedaż mieszkania i rozliczenie, a były mąż nie wywiązuje się z obowiązków alimentacyjnych i zakłóca spokój.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zasądził od Wojewody na rzecz E. O. zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2007 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody (...) z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Wojewody (...) na rzecz E. O. kwotę 108 (sto osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda (...)utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającą uchylenia dokonanej w dniu (...) stycznia 2007 r. czynności materialno - technicznej zameldowania B. O. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w postępowaniu o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania organ bada wyłącznie, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania. Ocena zgodności polega na rozstrzygnięciu, czy została spełniona przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. czy osoba zgłaszająca pobyt stały mieszka w lokalu, w którym została zameldowana. Jedyną przesłanką, zdaniem organu II instancji, zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentami uprawniającymi do tego. Ocena zgodności z prawem zameldowania B. O. w dniu (...) stycznia 2007 r. polega, zdaniem Wojewody, na rozstrzygnięciu czy zgłaszając pobyt stały zainteresowany zamieszkiwał w lokalu, w którym został zameldowany. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że B. O. w dniu zameldowania, jak również po tej dacie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.
We wniosku o wymeldowanie B. O. jego była żona podniosła, że dysponuje prawomocnym wyrokiem o wykonanie eksmisji, jednak po wszczęciu postępowania egzekucyjnego z powodu braku lokalu tymczasowego eksmisja nie została wykonana. Zdaniem organu odwoławczego tylko prawomocnie wykonana eksmisja jest podstawą do wymeldowania osoby.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody (...) wniosła E. O. podnosząc, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] czerwca 2006 r. przyznano jej wyłączne prawo własności do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w K. Mieszkanie zostało zakupione w 1999 r. i były mąż nie uregulował sprawy zameldowania się w tym mieszkaniu - dokonał tego w momencie, kiedy otrzymał nakaz opuszczania tego mieszkania. Z powodu znęcania się nad rodziną, w stosunku do B. O. orzeczono wyrokiem Sądu Rejonowego w
Sygn. akt IV SA/Wa 1125/07
O. z dnia [...] maja 2001 r., eksmisję bez prawa do lokalu socjalnego. Z powodu niewykonania eksmisji skarżąca nie może wykonać postanowienia Sądu dotyczącego spłaty wraz z ustawowymi odsetkami. Ponadto skarżąca podniosła, że zameldowanie byłego męża przyczyniło się do tego, że nie ma możliwości sprzedania tego mieszkania, aby dokonać rozliczenia, były mąż nie wypełnia w całości swojego obowiązku odpłatności za utrzymanie zamieszkiwanego mieszkania, jest obciążony długami alimentacyjnymi od 2001 r. wobec syna L., utrudnia wspólne zamieszkiwanie zakłócając spokój i normalne życie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ jeszcze raz podkreślił, iż fakt, że skarżącej przysługuje wyłączne prawo do lokalu nie ma znaczenia w kwestiach meldunkowych, gdyż organ administracji ma obowiązek badać wyłącznie fakt pobytu pod danym adresem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Biorąc pod uwagę powyższe kryterium Sąd stwierdził, że skarga winna zostać uwzględniona, choć zasadnicza część zawartych w niej zarzutów nie miała znaczenia przy wyrokowaniu.
Stosownie do regulacji art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Organ gmin/ prowadzący ewidencję ludności - stosownie do treści art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących
Sygn. akt IV SA/Wa 1125/07
osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. W tym przypadku następuje odstępstwo od zasady, iż obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z przepisów ustawy nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej (czynność zameldowania ma tylko materialno-techniczny charakter). Tak też nastąpiło w rozpatrywanej sprawie. Okoliczność, iż przy zgłoszeniu pobytu B. O. posłużył się dokumentami, które nie odzwierciedlały aktualnego stanu prawnego przedmiotowego lokalu nie mogła odnieść żadnego skutku dla samej czynności zameldowania. Organ bowiem w tym postępowaniu nie bada zgodności stanu prawnego wynikającego z dokumentów z rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby, uregulowania między małżonkami sporów majątkowych (podziału majątku dorobkowego) - vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005r. sygn. akt IV S.A./Wa 627/05. Zatem okoliczność, iż wskutek podziału majątku dorobkowego na drodze postępowania sądowego skarżąca stała się jedynym podmiotem, któremu przysługuje własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, w którym został zameldowany były małżonek, nie mogła stanowić podstawy do odmowy zameldowania B. O.
W postępowaniu o zameldowanie organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu. Dopiero w razie powzięcia wątpliwości przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nakłada obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej.
Jak wskazuje orzecznictwo do zameldowania w lokalu może uprawniać jedynie pobyt, który nie będzie miał charakteru nielegalnego, a zatem oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004r sygn. akt V S.A. 519/03). Wyłączone więc będą sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, jak również istnienia prawomocnego orzeczenia sądowego orzekającego o obowiązku opuszczenia lokalu przez osobę występującą o zameldowanie. Nie można bowiem czerpać uprawnień z zachowań sprzecznych z prawem.
Sygn. akt IV SA/Wa 1125/07
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z ustaleń organów, w chwili zgłoszenia pobytu istniał prawomocny wyrok orzekający o eksmisji B. O. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Fakt, iż wyrok ten nie został wykonany w trybie egzekucji komorniczej przy ocenie prawidłowości zameldowania nie miał znaczenia. Jak bowiem trafnie podniósł Wojewoda, komornicze wykonanie wyroku eksmisyjnego jest podstawą do wymeldowania z pobytu. Tutaj natomiast postępowanie dotyczyło zameldowania. Wyrok ten natomiast świadczył o tym, że B. O. zajmuje lokal bez zgody byłej żony, która - jak ustalił organ -podejmuje wszelkie przewidziane prawem czynności zmierzające do jego wykonania.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, natomiast rozstrzygnięcie o kosztach znajduje umocowanie w art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło