IV SA/Wa 1126/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skargi T. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego T. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizacje przedsięwzięcia skarżącego, w do czasu o ustalenie spadkobierców po zmarłej stronie przedmiotowego postępowania J. S. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Skarżący wnioskiem z dnia 12 marca 2015 r. wystąpił do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów składających się na fermę indyczą o obsadzie przekraczającej 210 DJP na terenie działek nr ew. [...], [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...]. Decyzją Nr [...] r. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójt odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla Przedsięwzięcia. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kontynuując postępowanie, Wójt ponownie ustalił krąg stron postępowania i uznał, że w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji znajduje się, m.in., działka nr [...], której właściciel – J. S. zmarł w dniu [...] września 1987 r. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2016 r. Wójt wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym J. S. z uwagi na konieczność ustalenia po nim spadkobierców. I w związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. uznając, że zachodzi w tym przypadku przesłanka art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie w sprawie. We wniesionym na ww postanowienie Wójta zażaleniu skarżący wskazał, że powyższe działanie Wójta rażąco narusza przepisy prawa materialnego, a sposób prowadzenia sprawy przez Wójta w tym zakresie narusza także podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności: zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę przekonywania, oraz podstawowe zasady postępowania dowodowego. Skarżący podniósł, że spadkobiercy J. S. nie posiadają interesu prawnego nie dlatego, że ich nieruchomość nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie ale dlatego, że ta nieruchomość (jak wynika z przeprowadzonych analiz) znajduje się poza zasięgiem oddziaływania planowanego Przedsięwzięcia. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu zażalenia utrzymało zaskarżone postanowienie Wójta w mocy. Podsumowując swoje stanowisko w sprawie, w organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z kpa stroną postępowania administracyjnego jest nie tylko podmiot, który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Ustawa z dnia 3 października 2008 r o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013.1235 ze zm.) nie precyzuje, kogo należy uznać za stronę postępowania przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie jednak z panującą w tym zakresie doktryną przyjąć należy, że dla ustalenia stron postępowania w powyższych sprawach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy), konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Przy tym z przepisów art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. K. Gruszecki, Komentarz do art. 73 u.u.i.ś., LEX/el 2013, uw. 4). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Stroną analizowanego postępowania jest więc właściciel, ewentualnie także inny podmiot mający prawo rzeczowe do nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok NSA z 15.05.2013 r., II OSK 108/12, CBOSA), przy czym zasięg tego oddziaływania ustalany jest zasadniczo w oparciu o dane wynikające z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (wyrok NSA z 29.01.2014 r., II OSK 2064/12, CBOSA). Przymiot strony przysługuje bez względu na to, czy oddziaływanie to mieści się w granicach określonych przepisami szczególnymi, czy też przekracza ustalone normy. Przy czym SKO podkreśliło, że mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu. Wójt Gminy [...] za strony w niniejszym postępowania uznał właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji jak również właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Zdaniem organu pierwszej instancji planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na działkę nr [...], której właścicielem, według dołączonego do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów jest J. S., a który zmarł w dniu [...] września 1987 r. Wobec powyższego koniecznym jest ustalenie jego następców prawnych i do tego czasu uzasadnionym jest zawieszenie postępowania. SKO w [...] podkreśliło, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, że działka nr [...] znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Organ odwoławczy zobowiązany jest nie tylko do weryfikacji decyzji organu I instancji lecz przede wszystkim do ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej. Dokonując weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia jak również zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium nie dopatrzyło się uchybień skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy [...]. Skargę na ww postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł inwestor T. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając wydanie go z naruszeniem: 1) art. 28 ustawy kodeks postępowania administracyjnego ("KPA") poprzez niewłaściwe przyjęcie, że właścicielom działki [...] przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego Przedsięwzięcia, 2) art. 97 § 1 pkt 4 KPA, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, 3) art. 7, 8, 11 oraz 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA, polegające w szczególności na wadliwym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Przedsięwzięcia oraz niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, tj. w szczególności nie ustaleniu kluczowej dla sprawy kwestii zasięgu oddziaływania planowanego Przedsięwzięcia, co w konsekwencji skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji. Wobec powyższego wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości, 4) uchylenie postanowienia organu I instancji na podstawie art. 135 PPS A, 5) zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał stan sprawy, rozwijając szczegółowo wskazane zarzuty. W szczególności podkreślił, że SKO nie poczynił żadnych własnych ustaleń (analiz) co do kwestii czy działka [...] rzeczywiście znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego Przedsięwzięcia, a jedynie organ odwoławczy przyjął za prawidłowe ustalenia poczynione przez Wójta. Nie uzasadnił natomiast dlaczego ustalenia Wójta uznał za zasadne. Ta kwestia jest o tyle istotna, że w ocenie skarżącego z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (w tym w szczególności raportu o oddziaływaniu na środowisko) wynika, że działka [...] znajduje się poza zasięgiem oddziaływania Przedsięwzięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia, nie wyjaśnił przesłanek, jakimi kierował się Wójt przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia czy w istocie nieruchomość (działka) [...] znajduje w polu oddziaływania Przedsięwzięcia, a tym samym czy istnieją podstawy prawne, aby przydać przymiot strony jej właścicielom, czy też nieruchomość ta znajduje się poza jego oddziaływaniem. Wyjaśnienie tej zasadniczej okoliczności determinuje zasadność zawieszania postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego Przedsięwzięcia. Sąd nie neguje zasadności wywodów poczynionych przez organ odwoławczy i przedstawienie bogatego orzecznictwa sądowo administracyjnego, jednakże okoliczności, na które było ono przedstawione, nie były przez skarżącego kwestionowane. Uzasadnienie decyzji nie odnosi się do zarzutów wniesionego zażalenia ale ogranicza do przedstawienia obowiązującej regulacji prawnej i linii orzeczniczej w przedmiocie podstawy do zawieszania postępowania oraz ustalania zakresu przedmiotowego oddziaływania planowanej inwestycji. Natomiast SKO nie wykazało w zakresie jakiego oddziaływania znajduje się działka [...] i na jakiej podstawie, w oparciu o jakie dowody organ I instancji takie ustalenia o ewentualnym oddziaływaniu poczynił. Trzeba wskazać, że również organ odwoławczy uznał, powołując się wyrok NSA z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12, iż zasięg tego oddziaływania ustalany jest zasadniczo w oparciu o dane wynikające z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Taki Raport znajduje się w aktach sprawy i w ocenie skarżącego planowana inwestycja swoim zasięgiem nie obejmuje spornej nieruchomości. Żaden z organów nie zakwestionował też w tym zakresie przedłożonego przez skarżącego raportu, jak i żaden z nich (ani SKO, ani wcześniej Wójt) nie przedstawił innych dokumentów, nie przeprowadził stosownych analiz, z których wynikałoby, że takie oddziaływanie Przedsięwzięcia na ww działkę wystąpi. Nadto SKO w [...] nie ustosunkowało się do zapisów przedłożonego raportu, celem usunięcia przedmiotowych wątpliwości. Trudno zatem uznać w okolicznościach badanej sprawy, mając na uwadze przepisy prawa oraz jednoznaczną w zasadzie w tym zakresie doktrynę i orzecznictwo, że właścicielom nieruchomości [...] przysługuje w sprawie przymiot strony. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. orzekł – jak w punkcie I wyroku.