IV SA/Wa 1128/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest bezrobotny, nie posiada konta bankowego, czerpie środki na utrzymanie z pomocy rodziny i jest właścicielem nieruchomości rolnej, która nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ nie posiada stałych źródeł dochodów, czerpie środki z pomocy rodziny, a posiadana nieruchomość rolna nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, co uniemożliwia korzystanie z dodatkowych źródeł dochodów.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odmawiające wydania zaświadczenia. Skarżący jest bezrobotny, nie posiada konta bankowego, czerpie środki na utrzymanie z pomocy rodziny, a jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni ok. 2 ha. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące dochodów z gospodarstwa rolnego i wydatków. Skarżący uzupełnił wniosek, wskazując na pomoc rodziny i brak dochodów z nieruchomości rolnej, która nie stanowiła gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) maja 2008 r. (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści postanawia: - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
W dniu 21 lipca 2008 r., za pośrednictwem urzędu pocztowego, skarżący J. M. złożył na urzędowy formularzu wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) maja 2008 r.
Z informacji podanych przez skarżącego w nadesłanym formularzu PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący wskazał, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, na dowód czego dołączył stosowane zaświadczenie. Z rubryki 7 formularza wynika, że skarżący jest właścicielem domu o pow. 100 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. ok. 2 ha. W rubryce 10 dotyczącej dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący nie wymienił żadnych dochodów.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z gospodarstwa rolnego oraz ponoszonych wydatków, Sąd pismem z dnia 25 lipca 2008 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni wniosku, poprzez przedstawienie informacji na temat wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz wyciągów i wykazów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Ponadto zobowiązano skarżącego do wskazania, czy uzyskał dopłaty bezpośrednia do gruntów rolnych, ewentualnie inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz wyjaśnienia skąd czerpie środki na bieżące utrzymanie, skoro w nadesłanym formularzu nie wskazał żadnych źródeł dochodów.
Uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek skarżący w piśmie z dnia 1 sierpnia 2008 r. oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu rodziny, która dostarcza mu artykuły spożywcze oraz inne niezbędne środki. Wskazał, iż nie posiada konta bankowego, bowiem wszelkie oszczędności przeznaczył na prowadzone postępowania sądowe. Skarżący nie zwracał się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o żądne formy dofinansowania do gruntów rolnych. W dniu 22 sierpnia 2008 r. wnioskodawca dodatkowo przedstawił postanowienie Wójta Gminy P. z dnia (...) sierpnia 2008 r., którym odmówiono mu wydania zaświadczenia wskazującego wysokość osiąganych dochodów z gospodarstwa rolnego informując, iż powierzchnia rozliczeniowa gruntów, których wnioskodawca jest właścicielem jest mniejsza od powierzchni, od której wyliczany jest przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym.
Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając przedłożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd wziął pod uwagę opisaną przez niego sytuację rodzinną i majątkową. Sytuacja ta uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż – zdaniem Sądu – skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Należy mieć na uwadze, iż skarżący nie posiada żadnych stałych źródeł dochodów, a środki na bieżące utrzymanie czerpie z pomocy rodziny. Nieruchomość rolna, której skarżący jest właścicielem nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. Nr 136, poz. 969 ze zm.), co wskazuje na to, iż skarżący pozbawiony jest możliwości korzystania z dodatkowych źródeł dochodów.
Powyższe daje podstawę przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych względów na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło