IV SA/Wa 1128/08

WyrokWSA w Warszawie2008-11-27

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające udział swojego urzędnika w procesie podziału nieruchomości, jeśli wnioskodawca nie wykaże swojego interesu prawnego w uzyskaniu takiego zaświadczenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie, gdy przepis prawa tego wymaga lub gdy osoba ubiegająca się o zaświadczenie wykaże swój interes prawny. W przypadku braku przepisu prawa wymagającego wydania zaświadczenia, ciężar wykazania interesu prawnego spoczywa na wnioskodawcy. Samo przeświadczenie o własności lub działania zmierzające do odzyskania nieruchomości nie stanowią interesu prawnego w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. W związku z tym, odmowa wydania zaświadczenia, gdy wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
J. M. zwrócił się do Urzędu Gminy w P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego udział urzędnika w podziale nieruchomości w charakterze reprezentanta właściciela. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, podobnie jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu zażalenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, twierdząc, że jego prawa do działki zostały bezprawnie przejęte.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - oddala skargę - J. M. wnioskiem z 21 września 2007r. wystąpił do Urzędu Gminy w P. o wydanie - na zasadzie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.) - zaświadczenia o treści: Urząd Gminy w P. potwierdza występowanie swojego urzędnika w dniu 2 lipca 2001 r., przy podziale nieruchomości nr ew. [...] we wsi P., jako reprezentanta właściciela nieruchomości zgodnie z obowiązującym prawem tj. art. ...". Następnie w piśmie z 29 lutego 2008r., uzupełniającym ów wniosek, poinformował organ, iż "pracuje nad zwrotem między innymi działki ew. [...], jednej z kilku w obrębie nieruchomości o nr ew. [...]". Wójt Gminy P. postanowieniem z [...] marca 2008r. odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia żądanej przez niego treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - po rozpatrzeniu zażalenia J. M. - postanowieniem z [...] maja 2008r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczynane jest wyłącznie na podstawie żądania osoby uprawnionej. Zatem osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny lub powołać przepis prawny dający podstawę tych starań (art. 217 K.p.a.). Zaświadczenie wydaje się w dwóch przypadkach: po pierwsze, gdy urzędowego potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, po drugie zaś, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 §2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że w przedmiotowej sprawie pierwsza przesłanka nie zachodzi, zatem wnioskodawca musiałby wykazać swój interes prawny w wydaniu zaświadczenia określonej treści. Oświadczenie skarżącego, że "pracuje nad zwrotem między innymi jednej z działek ewidencyjnych o nr ew. [...], jednej z kilku w obrębie nieruchomości nr ewid. [...]" nie wskazuje na istnienie po jego stronie obiektywnie rozumianego interesu prawnego. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego o tym, że działka [...] powinna stanowić jego własność, nie stanowi interesu prawnego w Sygn. akt IV SA/Wa 1128/08 rozumieniu przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Należało więc uznać, iż strona ubiegająca się o zaświadczenie nie wykazała, że ubiega się o tego rodzaju dokument ze względu na swój interes prawny. Nie można też było stwierdzić spełnienia drugiego z przypadków określonych w art. 218 § 1 K.p.a. W konsekwencji zasadną była odmowa wydania zaświadczenia treści wskazanej przez wnioskodawcę. J. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2008r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wójta Gminy P. z [...] marca 2008r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w 2001 r. "bezprawnie przejęto prawa do działki nr ew. [...] należącej do M. M., będącej jego poprzedniczką prawną". Dokonując podziału zatarto numer ewidencyjny [...] korzystając przy tym ze sfałszowanych dokumentów. Jednym z "dokumentów" był Protokół graniczny wytworzony przez Z. R., w którym to protokole Inspektor ds. nieruchomości Urzędu Gminy w P. K. S. bez jego wiedzy i zgody potwierdziła prawo własności do jego działek nr ew. [...] i [...] określonych jako działka [...], a Wójt Gminy P. nie ustalił kto był właścicielem działek nr ew. [...] i [...] w dniu podpisywania protokołu. Przyzwolenie na bezprawne podawanie się urzędnika za właściciela cudzej własności jest w ocenie skarżącego sprzeczne z art. 7 K.p.a. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego, pozbawiając go tym samym prawa do dwuinstancyjnego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zaznaczył, że sprawa podziału nie była przedmiotem postępowania, dlatego nie może odnieść się do zarzutów bezprawnego podziału działki nr [...] położonej we wsi P., gm. P., która zdaniem skarżącego stała się własnością W. J. na podstawie sfałszowanego aktu własności ziemi. Sygn. akt IV SA/Wa 1128/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z [...] maja 2008r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z [...] marca 2008r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczynane jest na podstawie żądania osoby uprawnionej, bowiem przepisy nie dają podstaw do wystawiania zaświadczeń z urzędu. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie - stosownie do art. 217 §2 pkt 1 i 2 K.p.a. -wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z przepisów tych wynika, że osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna albo powołać przepis prawny dający postawę swoich starań albo wykazać swój interes prawny. Zatem, jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać (wyrok NSA we Wrocławiu z 22.11.1996r., sygn. akt I SA/Wr 142/96, publ. Lex 27384). Sygn. akt IV SA/Wa 1128/08 Postępowanie zaświadczeniowe może zakończyć się jedynie na dwa sposoby - wydaniem zaświadczenia, co stanowi nieorzeczniczą czynność materialno - techniczną lub postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia może nastąpić wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wskaże przepisu prawa lub nie wykaże interesu prawnego. Ponadto z art. 217 § 2 K.p.a. wynika, że odmowa wydania zaświadczenia może prowadzić do naruszenia interesu prawnego osoby żądającej wydania zaświadczenia w ten sposób, że brak zaświadczenia uniemożliwi jej uzyskanie przewidzianych prawem korzyści, których przyznanie przepisy prawa uzależniają od przedłożenia stosownego zaświadczenia (postanowienie SN z 26.03.1997r., sygn. akt III RN 9/97, publ. Lex 30079). Z kolei kwestia obowiązku wydania zaświadczenia, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu - zdaniem Sądu - jest wówczas rozważana, gdy wnioskujący wykaże, że żąda zaświadczenia ze względu na swój interes prawny. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w przedmiotowej sprawie urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymagał przepis prawa, co oznacza iż nie zachodził przypadek z pkt 1 § 2 art. 217 K.p.a. Należało zatem ustalić, czy wnioskodawca ubiegał się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, czyli czy zachodził przypadek z pkt 2 § 2 art. 217 K.p.a. Istotą żądania skarżącego było wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt występowania urzędnika Urzędu Gminy w P. [...] lipca 2001 r. przy podziale nieruchomości o nr ew. [...] we wsi P., w charakterze reprezentanta właściciela nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], dla potrzeb własnych skarżącego sprowadzających się do działań, których celem jest doprowadzenie do zwrotu - według twierdzeń strony - bezprawnie przejętej jego własności, tj. działki [...]. W ocenie Sądu świadczyło to o istnieniu jedynie interesu faktycznego, polegającego na potrzebie uzyskania stosownych informacji od organu, o fakcie który niewątpliwie wynikał z protokołu będącego w posiadaniu samego skarżącego, a nie interesie opartym na prawie w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia takiej informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 K.p.a. Sygn. akt IV SA/Wa 1128/08 W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, iż ze względu na swój interes prawny żąda potwierdzenia faktu uczestnictwa urzędnika Gminy w P. przy podziale nieruchomości o nr ew. [...] we wsi P. w charakterze reprezentanta właściciela nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...]. Z treści art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. wyraźnie wynika, iż to osoba ubiegająca się o zaświadczenie winna wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego. Zatem pomimo tego, iż obowiązkiem organów administracji publicznej w toku postępowania jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), to w przypadku gdy chodzi o wydanie zaświadczenia w oparciu o powołany przepis ciężar wykazania interesu prawnego spoczywa na ubiegającym się o zaświadczenie. Oznacza to, iż niemożliwym było wydanie zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści, bowiem z akt administracyjnych sprawy nie można wywieść by skarżący ubiegał się o zaświadczenie ze względu na swój indywidualny, konkretny interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonego faktu. Innymi słowy skarżącego nie można było uznać za osobę ubiegającą się o zaświadczenie ze względu na interes prawny, a więc do której odnosi się przepis ustawy określający jej uprawnienie, obowiązek, powinność, itp. Interes prawny w wydaniu zaświadczenia o treści żądanej, wymaga wskazania konkretnego przepisu prawnego dotyczącego wnioskodawcy, z którego wynikają dla niego określone prawa lub obowiązki (wyrok NSA z 7.05.2002r., sygn. akt III SA 2494/01, publ. Lex nr 77543; wyrok NSA z 12.08.1997r., sygn. akt I S.A. 1377/96, Lex nr 144000). Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji pismem z 20 lutego 2008r., doręczonym skarżącemu 26 lutego 2008r. (k. 10 i 11 akt administracyjnych) wzywał stronę do wykazania interesu prawnego w otrzymaniu żądanego zaświadczenia. W odpowiedzi otrzymał pismo z 29 lutego 2008r., w którym skarżący m. in. oświadczył, iż "pracuje nad zwrotem między innymi jednej z działek ewidencyjnych o nr [...]". Wyjaśnienia tego nie można było jednak ocenić w kategorii wykazania interesu prawnego. Również słusznie w zaskarżonym postanowieniu organ podkreślił, iż samo przeświadczenie skarżącego o tym, że działka nr [...] powinna stanowić jego własność nie stanowi interesu prawnego. Tak więc skoro skarżący nie wykazał, iż ubiega się o Sygn. akt IV SA/Wa 1128/08 zaświadczenie ze względu na własny interes prawny, to organy prawidłowo wywiodły dla niego negatywne skutki w postaci odmowy wydania zaświadczenia określonej treści. Natomiast za nieuprawnione należało uznać stwierdzenie organu odwoławczego, iż w posiadaniu organu nie znajdowały się dane, na podstawie których można byłoby potwierdzić fakt żądany przez skarżącego, z racji tego że z decyzji z [...] marca 2003r., nr [...] (złożonej przez skarżącego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego) wynika, iż organ pierwszej instancji był organem prowadzącym postępowanie w sprawie podziału działki nr [...]. W ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady dwuinstancyjności, jako że sprawa na skutek wniesienia przez skarżącego zażalenia, została ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ odwoławczy. Zaś zarzuty skargi dotyczące bezprawnego - w mniemaniu strony - podziału działki nr [...] położonej we wsi P. wykraczają poza granice kwestionowanego postępowania i aktu administracyjnego, zatem musiały pozostać poza zakresem kontroli dokonanej w sprawie przez Sąd. Na marginesie należy jeszcze zauważyć i tę okoliczność powinien też wziąć pod uwagę skarżący, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] marca 2003r. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy P. z [...] sierpnia 2001 r. zatwierdzającej podział działki nr [...] położonej we wsi P. (k. 59-61 akt sądowych). Decyzja ta - według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie - jest ostateczna. Reasumując należało uznać, iż odmowa wydania żądanego przez stronę zaświadczenia w drodze postanowienia po myśli art. 219 K.p.a. nie naruszyła przepisów prawa Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie nie naruszają zastosowanych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy – na mocy art. 151 P. p. s. a. – orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło