IV SA/Wa 113/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz: - L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, - C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...] orzeczono o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha oraz parkingów dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach budowy obiektu handlowego na dz. Ew. nr [...], [...], [...] i [...], Obr. [...], w rejonie ul. [...], [...] i [...] w W. Stwierdzono również brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania C. Spółki z o.o. utrzymało w nocy ww. decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 3 kwietnia 2009r. B. Spółka jawna wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha oraz parkingów dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach budowy obiektu handlowego na dz. Ew. r. [...], [...], [...] i [...], Obr. [...], w rejonie ul. [...], [...] i [...] w W. Prezydent W. postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny ddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. orzeczono o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja pierwszoinstancyjna była prawidłowa. Podkreślono również, że zasadnie odstąpiono od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Skargę na powyższą decyzję SKO z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła C. Spółka z o.o. zarzucając naruszenie zarówno przepisów postępowania administracyjnego jak też prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 1724/10 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] lipca 2010r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że niekwestionowane w sprawie było, że planowane przedsięwzięcie zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z treści § 3 ust. pkt 52b i 53, a co za tym idzie, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymagane było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W ramach tego postępowania przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Obowiązek lub brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko stwierdza organ w drodze postanowienia ( art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). W rozpoznawanej sprawie odstąpiono od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, przy czym uzasadnienie to niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego powinno zawierać w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeb przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 85 § 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie. Nie ustosunkowano się w decyzji do wymagań zakreślonych treścią art. 63 ust. 1 ustawy, które to uwarunkowania zostały uwzględnione przez organ przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Cytowany przepis mówi o łącznym uwzględnieniu wszystkich wymienionych w nim uwarunkowań takich jak: rodzaj i charakter przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych powyżej. Przepis ten szczegółowo precyzuje jakie konkretnie czynniki winny zostać uwzględnione. Zaskarżona decyzja poza powołaniem się na art.63 ust. 1 ustawy nie zawierała żadnej analizy planowanego przedsięwzięcia, w odniesieniu do treści i wymagań zawartych w tym przepisie. Brak było odniesienia do konkretnego zaistniałego stanu faktycznego oraz wyjaśnienia, jakie uwarunkowania zostały uwzględnione przy stwierdzeniu braku potrzeb przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd stwierdził, że brak dokonania analizy powyższego przepisu przez organ skutkował również naruszeniem treści art. 77 § 1 k.p.a., art. 11 art. i 7 k.p.a. co zostało podniesione w uzasadnieniu skargi C. Spółka z o.o. Tak oczywiste naruszenie przepisów proceduralnych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien zastosować się do przedstawionych zaleceń i zawrzeć w uzasadnieniu wszelkie wymagane elementy, a w szczególności wynikające z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji. Rozpoznając sprawę ponownie po wyroku Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009r. nr [...], którą orzeczono o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na realizacji zabudowy usługowej na terenie o powierzchni nie mniejszej niż 2 ha oraz parkingów dla nie mniej niż 300 samochodów osobowych w ramach budowy obiektu handlowego na dz. Ew. nr [...], [...], [...] i [...], Obr. [...], w rejonie ul. [...], [...] i [...] w W., stwierdzającą również brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. Rozstrzygając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa zatem należało utrzymać ją w mocy. Kolegium stwierdziło, że stosownie do art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa i ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Organ przytoczył treść przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 i art. 63 powołanej wyżej stawy. SKO stwierdziło, że jak wynika z akt sprawy, organ I instancji odstąpił od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko kierując się kryteriami i uwarunkowaniami wymienionymi w art. 63 ust. 1 ustawy. W ocenie Kolegium przepisy prawa zostały w tym zakresie zastosowane prawidłowo. Organ wywodził, że zgodnie z art. 84 ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ I instancji stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko załączył do niej zarówno kartę informacyjną jak i charakterystykę przedsięwzięcia. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 85 ustawy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia, które niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać - w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informację o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie decyzji organu I instancji zawiera wymagane prawem elementy, w tym wskazane ww. przepisie. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji art. 61 ust. 1 ustawy, § 5 rozporządzenia oraz art. 7, 9, 11, 77 i 107 § 3 k.p.a. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły: C. Spółka z o.o. i L. Sp. z o.o. W skargach wskazano na naruszenie: - art. 7, 9, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 65 ust. 3 i 85 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji rozpoznał sprawę co do istoty oraz że uzasadnienie jego decyzji czyni zadość wymaganiom stawianym przepisom prawa; - art 63 ust. 1 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co w konsekwencji prowadziło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta W. Ponadto zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty oraz wadliwości zasadnienia decyzji wydanej w II instancji. Dodatkowo w skardze L. Sp. z o.o. podniesiono, że Spółka ta nie brała udziału w postępowaniu, do czego miała prawo jako właściciel terenu przyległego do terenu planowanej inwestycji. Wskazano, że L. Sp. z o.o. nie brała udziału w postępowaniu ponieważ nie została o tym postępowaniu poinformowana przez organ administracji, co spowodowało naruszenie jej praw. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skarg. Odnośnie zarzutu L. Sp. z o.o. pominięcia tego podmiotu w postępowaniu, Kolegium wskazało, że L. Sp. z o.o. nie poinformowała organów, że nabyła prawo użytkowania wieczystego sąsiedniego terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 53, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. – zarzutami i nioskami skarg uznał iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. narusza przepisy prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż krąg stron postępowania nie został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze określony w sposób prawidłowy. Zgodnie z treścią art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści cytowanego przepisu wynika, iż interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta. może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Sąd uchyli zaskarżoną decyzję, jeżeli w wyniku rozpoznania sprawy ustali, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przyczyny wznowienia postępowania określone zostały w art. 145 k.p.a. Zgodnie z § 1 pkt 4 tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Mając na uwadze dyspozycję powołanego przepisu i stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkującą wznowieniem postępowania. Wskazać przy tym należy, że naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do żądania wznowienia postępowania niezależnie od tego, czy naruszenie to miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że w postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez SKO w W. nie brała udziału- Spółka z o.o. L. Spółka ta nabyła użytkowanie wieczyste terenu sąsiadującego z terenem planowanej inwestycji w grudniu 2010r. od C. Spółki z o.o. Okoliczność ta jednak nie. została uwzględniona przez Kolegium Odwoławcze przy ustalaniu kręgu podmiotów postępowania odwoławczego, co doprowadziło do pozbawienia L. Sp. z o.o., możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu i stanowi przesłankę do wznowienia tego postępowania. L. Sp. z o.o. w swojej skardze wyraźnie wskazuje na tę okoliczność odkreślając, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. W związku z tym należy stwierdzić, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu sformułowana została w art. 10 k.p.a. i nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek możliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować szereg uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 78 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a.), natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (por. art. 81 k.p.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zatem ustalić i zawiadomić wszystkie strony postępowania i kontynuować postępowanie z ich udziałem. W zakończeniu dodać należy, że z uwagi na wskazaną powyżej okoliczność powodującą uwzględnienie skargi, przedwczesne jest wyrażanie przez sąd stanowiska co do meritum rozstrzygnięcia w sytuacji kiedy w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony. Mając na uwadze powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ww. ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.