IV SA/Wa 1131/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-24

Skład orzekający: Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obawa przed prześladowaniem wynikająca z pokrewieństwa z ofiarą zabójstwa, w sytuacji gdy nie udowodniono bezpośredniego zagrożenia ze strony władz państwowych ani innych podmiotów, uzasadnia nadanie statusu uchodźcy lub udzielenie ochrony uzupełniającej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona w świetle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia, a sama obawa przed zemstą za śmierć osoby trzeciej, bez udowodnienia realnego zagrożenia ze strony władz lub innych podmiotów, nie stanowi wystarczającej podstawy do nadania statusu uchodźcy. Ponadto, krótkotrwałe zatrzymania i przemoc psychiczna nie są tożsame z nieludzkim i poniżającym traktowaniem uzasadniającym udzielenie ochrony międzynarodowej. Sąd stwierdził również, że wezwania do prokuratury, przedstawione jako dowód, były niewiarygodne.
Stan faktyczny
Skarżący, I.K., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, powołując się na obawy o bezpieczeństwo w kraju pochodzenia związane z pokrewieństwem z ofiarą zabójstwa. Organy administracji obu instancji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, uznając, że obawy skarżącego nie są uzasadnione i nie ma realnego ryzyka prześladowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz adwokata kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez I.K. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) Rada do Spraw Uchodźców, po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. (nr [...]) orzekającej o : 1) odmowie nadania I.K., M.K., S.K., S.K. i A.K. statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec braku okoliczności dla udzielenie zgody na pobyt tolerowany, 4) zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenia zgody na pobyt tolerowany, oraz uchyliła tę decyzję i umorzyła postępowanie administracyjne w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] września 2011 r. I.K>, obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższym wnioskiem objęta została również żona wnioskodawcy (K.K.) oraz małoletnie dzieci : S.K., S.K. i A.K. Cudzoziemiec w uzasadnieniu wniosku oświadczył : "Przyjechałem z rodziną do Polski prosić o status uchodźcy. Przyczyną mojego przyjazdu jest pułk. J.B., który zamordował w 2000 roku moją bratanicę E.K. W 2011 r. J. B. został zamordowany i z powodu jego śmierci moja rodzina nie ma spokoju". I.K. wyjaśnił ponadto, że w kraju pochodzenia nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był aresztowany lub skazany wyrokiem sądu, nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe i administracyjne, nie należał do żadnej organizacji społecznej, politycznej, kulturalnej. Jednocześnie stwierdził, że w kraju pochodzenia czuł się prześladowany. Wyjaśnił, że był poddawany przemocy psychicznej przez ludzi w maskach, którzy m.in. w 2001 r. zatrzymali go na cztery dni. Cudzoziemiec w toku przesłuchania na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz spodziewanych prześladowań jakie może doświadczyć ze strony władz państwowych zeznał, że opuścił kraj pochodzenia z powodu obaw o własne bezpieczeństwo z uwagi na pokrewieństwo z E.K. Podał, że jego dom nachodzili "bliżej nieokreśleni ludzie w maskach", legitymowali go i pytali o rodzinę. Jednocześnie zeznał, że "ci ludzie nic strasznego [mu] nie zrobili, ale bałem się że w końcu może się stać coś złego". I.K. oświadczył, że nie informował o powyższych problemach miejscowych organów sprawiedliwości. W dniu [...] maja 2012 r. cudzoziemiec złożył wniosek o dopuszczenie jako dowodów w sprawie dwóch dokumentów - wezwań do prokuratury w [...] w celu przesłuchania. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił skarżącemu nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jego wydaleniu z terytorium RP. Zakazał ponadto skarżącemu ponownego wjazdu na terytorium Polski i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. W ocenie organu pierwszej instancji, w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy brak jest podstaw do przyznania skarżącemu i jego rodzinie statusu uchodźcy na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.z 2012 r., poz. 680). Postępowanie administracyjne nie wykazało bowiem zasadności obaw wnioskodawcy przed prześladowaniem, które – w świetle art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy – są warunkiem uzyskania ochrony międzynarodowej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, że skarżący potwierdził, że ani on, ani nikt z jego najbliższej rodziny nie był zaangażowany w życie społeczno-polityczne kraju, nikt z nich nie był poszukiwany lub ścigany przez miejscowe służby bezpieczeństwa. Organ stwierdził, że wymienione przez cudzoziemca przyczyny opuszczenia kraju : obawa przed bliżej nieokreślonymi "ludźmi w masach" czy ewentualnym podejrzeniem o związek z zabójstwem J. B. w [...], nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że obawa przed prześladowaniem jest realna i uzasadniona. Organ zauważył, że do zabójstwa pułkownika przyznał się M.S., który w ten sposób miał pomścić śmierć swojego krewnego, a skarżący wraz z rodziną opuścił kraj pochodzenia bez przeszkód, na podstawie ważnych dokumentów (paszportów), zaledwie rok po zabójstwie J. B. Ustosunkowując się do obaw o bezpieczeństwo, organ zauważył, że nie podjął on żadnych działań w celu wyjaśnienia źródeł tego zagrożenia. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że przestawione przez stronę wezwania do prokuratury także nie dowodzą, że znajduje się on w sytuacji określonej w przepisie art. 13 ustawy. Zdaniem organu wezwania te budzą uzasadnione wątpliwości co do ich pochodzenia. Organ zauważył że dokumenty zostały sporządzone w czasie, kiedy cudzoziemiec przebywał w [...], natomiast w toku postępowania (we wniosku oraz podczas przesłuchania) cudzoziemiec nie wspomniał, ze miejscowe prokuratury prowadzą postępowania z jego udziałem. Co więcej – dokumenty te są niewiarygodne, gdyż nie mają charakteru urzędowego, nie zawierają sygnatury akt sprawy, opieczętowane są tą samą pieczęcią [...] mimo że zostały wystawione przez dwóch różnych prokuratorów w różnych dniach ([...] marca i [...] kwietnia 2011 r.). Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że wymienione ogólnikowo przez cudzoziemca rzekome czterokrotne najścia jego domu przez nieznanych ludzi nie zostały przez niego uprawdopodobnione. Podkreślił, że obawa przed prześladowaniem musi być uzasadniona w świetle ogólnej sytuacji panującej w kraju pochodzenia cudzoziemca. Ponadto organ zauważył, że w świetle orzecznictwa, nie jest uchodźcą, w rozumieniu Konwencji Genewskiej, osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszelkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne. W tej sytuacji – zdaniem organu – przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia przez cudzoziemca i jego rodzinę były wyłącznie względy osobiste lub ekonomiczne, a nie obawy przed prześladowaniem z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie znalazł także podstaw do objęcia cudzoziemców innymi formami ochrony międzynarodowej, o których mowa w art. 15 i art. 97 tej ustawy. Organ pierwszej instancji podkreślił, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia nie spowoduje, że znajdzie się on w sytuacji rzeczywistego, realnego ryzyka zagrożenia doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci, wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie lub poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Organ podkreślił, że krótkotrwałe zatrzymanie i przemoc psychiczna nie są tożsame z nieludzkim i poniżającym traktowaniem, uzasadniającym udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce. Ponadto w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, powołał się na obszerne opracowania eksperckie, włączone w poczet zgromadzonego materiału dowodowego, poświęcone panującej sytuacji w [...] (tj. opracowania : Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczące sytuacji panującej [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz opracowania Ośrodka Studiów Wschodnich z dnia [...] grudnia 2009 r., z dnia [...] grudnia 2010 i z dnia [...] sierpnia 2012 r. na temat aktualnej sytuacji [...]). Na tej podstawie stwierdził, że pomimo dalszego funkcjonowania w [...] zbrojnego podziemia, poziom bezpieczeństwa ludności cywilnej uległ znaczącej poprawie w porównaniu z okresem [...]. Działania struktur siłowych zwalczających bojowników mają charakter "policyjny" i nie stanowią powszechnego zagrożenia dla ogółu mieszkańców. Natomiast ilość przypadków naruszania praw człowieka, wobec całkowitej populacji republiki liczącej ponad 1200 000 osób jest marginalna. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, stwierdził, że aktualna sytuacja w kraju pochodzenia nie zagraża prawom wymienionym w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, ponadto nie narusza prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ani praw dziecka w świetle przepisów Konwencji o prawach dziecka. Organ administracji, w konsekwencji powyższych rozstrzygnięć, na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy orzekł o wydaleniu skarżącego i jego rodziny z RP. Jednocześnie nałożył na cudzoziemców zakaz wjazdu na terytorium Polski i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenia zgody na pobyt tolerowany, oraz uchyliła tę decyzję i umorzyła postępowanie administracyjne w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. Organ odwoławczy w obszernym uzasadnieniu tej decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji wyczerpująco ustalił okoliczności faktyczne tej sprawy i na tej podstawie prawidłowo odmówił przyznania skarżącemu statusu uchodźcy i innych form ochrony międzynarodowej. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła jednocześnie, że orzeczenie o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP oraz obszaru państw Schengen, zawarte w tej decyzji, zostało wydane bez podstawy prawnej i dlatego uchyliła zaskarżoną decyzję w tym zakresie. I.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tę ostateczną decyzję Rady do Spraw Uchodźców. Organom administracji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj : a) art. 13 w związku z art. 19, art. 15 w związku z art. 20, art. 97 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez przyjęcie, że nie spełnia on warunków do nadania statusu uchodźcy, objęcia ochroną uzupełniającą i otrzymania zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, b) art. 16 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP przez ich niezastosowanie 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez niewłaściwe, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, przeprowadzenie postępowania dowodowego i brak wyjaśnienia i rozważenia wszystkich przesłanek ustawowych udzielenia zgody na pobyt tolerowany, określonych w art. 91 ust. 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że jego obawa przed prześladowaniem, uzasadniająca objęcie ochroną międzynarodową jest uzasadniona i realna. Skarżący stwierdził, że proces o zabójstwo pułkownika B. nie został dotychczas zakończony. W przekonaniu skarżącego, skazanie domniemanego zabójcy pułkownika, nie spowoduje, że będzie on bezpieczny w kraju pochodzenia, bowiem zwolennicy pułkownika B. wciąż podejrzewają go o udział w jego zabójstwie. Skarżący dodał, że mimo, że w kraju pochodzenia czuł się prześladowany i poddawany przemocy psychicznej, nie skorzystał z pomocy organów władzy, gdyż działania te "są iluzoryczne i nieefektowne". Skarżący podkreślił ponadto, że wezwania do prokuratury są wiarygodnym dowodem w niniejszym postępowaniu, a ocena tego dowodu przez organy administracji narusza przepis art. 80 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu – wbrew zarzutom skargi – organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu i jego rodzinie ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany. Organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 195 1r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 119, poz. 515 ze zm.), protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 119, poz. 517). Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem". Istotne jest, aby obawa była "uzasadniona" w świetle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy powinna w sposób nie budzący wątpliwości, zasadność tej obawy wykazać. Sąd podkreśla, że nie każde dyskryminujące zachowanie (działanie) można uznać za prześladowanie uzasadniające udzielenie ochrony. Ustawa definiuje prześladowanie jako poważne, ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, lub kumulację różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy). Jednocześnie Sąd stwierdza, że w świetle art. 1A pkt 2 Konwencji Genewskiej, okoliczność, czy wnioskodawca był w przeszłości prześladowany nie ma decydującego znaczenia dla nadania statusu uchodźcy, albowiem istotne jest nie to, czy osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony była w przeszłości prześladowana ale czy w razie powrotu do kraju pochodzenia grozi jej prześladowanie. Przy stosowaniu powyższej generalnej reguły nie można tracić z pola wiedzenia tego, że niestwierdzenie przypadków prześladowania cudzoziemca przez jego wyjazdem z kraju pochodzenia ma wpływ na postrzeganie możliwości stosowania przeciwko niemu represji przez władze państwowe w przyszłości. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdyż stanowiąca przedmiot oceny obawa odnosi się do ryzyka zaistnienia aktów prześladowana, których źródło tkwić ma we wcześniejszych zdarzeniach (por. np. wyroki NSA z 28 października 2010r . sygn. akt II OSK 1822/09 oraz II OSK 1823/09). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszego przesłuchania. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia była obawa przed prześladowaniami spowodowanymi zemstą za śmierć pułkownika B, odpowiedzialnego za zabójstwo kuzynki skarżącego. Zdaniem Sądu ta obawa jest bezpodstawna. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że władze kraju pochodzenia skarżącego prowadziły wobec niego działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Także skarżący nie wykazał, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami; nie potwierdził obiektywnego charakteru deklarowanych zagrożeń dla jego bezpieczeństwa, wolności, zdrowia i życia. Sąd podkreśla, że skarżący wraz z rodziną rok po zabójstwie pułkownika B. bez przeszkód opuścił kraj pochodzenia. Co więcej – skarżący twierdzi, że formą represji, doświadczanych przez niego i jego rodzinę były wielokrotne i powtarzające się najścia funkcjonariuszy rosyjskich struktur siłowych ("nieznanych ludzi w maskach"), którzy "nic mu nie zrobili" a jedynie legitymowali go i pytali o rodzinę. Zdaniem Sądu wspomniane przez skarżącego "najścia" nieznanych mu funkcjonariuszy, aczkolwiek przez niego nieakceptowane, czy też powodujące u skarżącego dyskomfort, nie stanowiły na tyle istotnej dolegliwości, aby można było traktować je jako represje, uniemożliwiające skarżącemu i jego rodzinie normalne funkcjonowanie w kraju pochodzenia. Sąd zauważa, że oprócz najść "nieznanych ludzi" skarżący we wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wspomniał o tym, że kiedykolwiek doszło do jego osadzenia, uwięzienia, zastosowania wobec niego sankcji administracyjnych (kar, grzywien), pozbawienia majątku. Ewentualne próby zastraszania skarżącego stanowią działania o charakterze kryminalnym, wymagają zgłoszenia właściwym organom ścigania w kraju pochodzenia i podlegają sankcjom przewidzianym w prawie krajowym. Zachowania takie nie wypełniają przesłanek nadania statusu uchodźcy, skoro nie wykazano, że miały miejsce w rzeczywistości, motywowane były przyczynami konwencyjnymi, a ponadto skarżący nie mógł dochodzić w tym zakresie skutecznej ochrony na poziomie krajowym. Tylko bowiem w takim przypadku ochrona udzielona przez państwo obce mogłaby zastąpić ochronę świadczoną przez państwo pochodzenia. W konsekwencji Sąd stwierdza, że okoliczności, jakie podał skarżący we wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce, nie stanowią wystarczającej przesłanki do nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy. Z tej przyczyny zarzut naruszenia przepisu art. 13 w związku z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieuzasadniony. Nieuzasadniony jest również kolejny zarzut skargi, dotyczący naruszenia art. 15 w związku z art. 20 ustawy o udzielaniu ochrony na terytorium RP. Zgodnie z art. 15 powołanej ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów dotyczącego odmowy udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Sąd stwierdza, że organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, że jest narażony na wymienione naruszenia praw człowieka. Nie przedstawił bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niego działania mające związek z wyjazdem z krajem pochodzenia. Niemniej jednak Sąd zauważa, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym niezaistnienia przesłanki o której mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, jest lakoniczne, w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że sytuacja panująca na terytorium [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw wymienionych w tym przepisie. Z tej przyczyny Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie w jakim orzeka o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany narusza przepis art. 107 § 3 K.p.a. Jednakże biorąc pod uwagę sytuację panującą w kraju pochodzenia cudzoziemca, ustaloną przez organ administracji na podstawie opracowań eksperckich (s.7 zaskarżonej decyzji), a także treść art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn proceduralnych może stanowić inne (poza dającym podstawę do wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – Sąd uznał to naruszenie za nie mające wpływu na wynik sprawy, tj. na treść zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdza, że organy administracji orzekające w tej sprawie prawidłowo zastosowały przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Wyjaśnić należy skarżącemu, ze zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 K.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony. Przepis art. 77 K.p.a. nie zwalnia strony postępowania z obowiązku dostarczenia dowodów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki; zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącego czy zagrożenie jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa. Sąd podkreśla, że przyjęte w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy prawidłowo zgromadzonym i ocenionym. Pogląd ten należy odnieść w szczególności do przywołanego w skardze dowodu (wezwania skarżącego do prokuratury w charakterze podejrzanego), który w ocenie Sądu został prawidłowo rozważony tak w zakresie znaczenia jak i mocy dowodowej dla toczącej się sprawy. Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów administracji, że dokumenty te są niewiarygodne. Sąd zauważa, że skarżący w uzasadnieniu skargi, poza zakwestionowaniem tego stanowiska, w żaden sposób nie odniósł się do argumentów zaprezentowanych przez organy administracji w tym zakresie. Sąd stwierdza, że organy administracji z urzędu zbadały panującą sytuację polityczno-społeczną w kraju pochodzenia skarżącego i na tej podstawie prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do udzielenia skarżącemu i jego rodzinie ochrony międzynarodowej w Polsce. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z przedstawionych powodów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach poniesionej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu znajduje uzasadnienie w art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło