IV SA/Wa 1131/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-28
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zamiar uczestniczenia w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko byłemu pełnomocnikowi oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych stanowi wyjątkową sytuację osobistą uzasadniającą udzielenie cudzoziemcowi, przebywającemu nielegalnie na terytorium RP, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zamiar uczestniczenia w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko byłemu pełnomocnikowi oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych nie stanowi wyjątkowej sytuacji osobistej wymagającej obecności cudzoziemca na terytorium RP w rozumieniu art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadkach zdarzeń niezależnych od woli cudzoziemca, uniemożliwiających mu opuszczenie kraju, a nie w celu uniknięcia konsekwencji nielegalnego pobytu czy uczestnictwa w postępowaniach cywilnych lub dyscyplinarnych. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły udzielenia zezwolenia.Stan faktyczny
A. H., obywatel [...], złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując się na nielegalny pobyt i potrzebę uczestniczenia w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko swojemu byłemu pełnomocnikowi, radcy prawnemu M. K., który dopuścił się zaniedbań w poprzednim postępowaniu o zezwolenie na pobyt. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając, że wskazana sytuacja nie stanowi wyjątkowej okoliczności osobistej wymagającej obecności cudzoziemca w Polsce. Sąd administracyjny oddalił skargę A. H., podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania A. H. obywatela [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 16 grudnia 2013 r. A. H. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Do powyższego pisma dołączył wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego M. K., który – jak wskazał – jako pełnomocnik wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP dopuścił się zaniedbań skutkujących pozostawieniem wniosku cudzoziemca w tej sprawie bez rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. organ pierwszej instancji odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. Wskazując w uzasadnieniu, że fakt wystąpienia przez stronę do Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Rady Radców Prawnych z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie stwarza wyjątkowej sytuacji uniemożliwiającej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium RP, a tym samym nie uzasadnia udzielenia cudzoziemcowi przedmiotowego zezwolenia.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] udzielił A. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 24 sierpnia 2013 r. na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z podjęta w Polsce pracą. W dniu 4 lipca 2013 r. cudzoziemiec wystąpił za pośrednictwem ówczesnego pełnomocnika – r.pr. M. K. do Wojewody [...] z kolejnym wnioskiem o udzieleniu mu powyższego zezwolenia. Pełnomocnik cudzoziemca został wezwany do usunięcia braku formalnego i do dołączenia do wniosku w wyznaczonym terminie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawcę oraz umowy o pracę. Strona nie zastosowała się do powyższego wezwania w wyznaczonym terminie, a pełnomocnik M. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu, a organ drugiej instancji pozostawił zażalenie bez rozpoznania.
Szef Urzędu ds. Cudzoziemców wskazał, że ponieważ A. H. pozostawał w Polsce bez wymaganego zezwolenia na pobyt, wystąpił on za pośrednictwem pełnomocnika do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Jako podstawę wskazano wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko r.pr. M. K. oraz chęć zalegalizowania pobytu na czas tego postępowania.
W ocenie organu odwoławczego, Wojewoda [...] zasadnie odmówił A. H. wnioskowanego zezwolenia. Zgodnie z art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium RP nielegalnie, jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na tym terytorium. Zdaniem organu taką sytuację osobistą należy pojmować jako sytuację spowodowaną okolicznościami uniemożliwiającymi cudzoziemcowi wyjazd z Polski lub powodującymi konieczność pozostania w naszym kraju (np. ciężka choroba wymagająca hospitalizacji, zgon członka rodziny powodując konieczność zorganizowania pogrzebu lub wywozu zwłok, zakaz opuszczania kraju). Zdaniem organu odwoławczego do takich okoliczności nie można zaliczyć wniosku strony o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko pełnomocnikowi i chęć uczestnictwa w tym postępowaniu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 59 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem terminu ważności zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, chyba, że uzyskał kolejne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zdaniem organu A. H. powinien wyjechać z Polski przed upływem terminu legalnego pobytu w naszym kraju i ubiegać się o możliwość ponownego wjazdu na podstawie stosownej wizy w celu dochodzenia swoich praw i roszczeń.
Jak podkreślił organ drugiej instancji w interesie Rzeczpospolitej Polskiej nie leży legalizowanie pobytu cudzoziemcom, którzy świadomie pozostają w Polsce nielegalnie, a wnioskowane zezwolenie chcieliby uzyskać jedynie w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji wynikających w tego tytułu. Cudzoziemcy przebywający w Polsce zobowiązani są do przestrzegania obowiązujących przepisów, zwłaszcza związanych z legalnym pobytem. Art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach jest trybem szczególnym, na podstawie którego można zalegalizować pobyt cudzoziemcowi, przebywającemu w Polsce nielegalnie, wobec którego zachodzą wyjątkowe okoliczności, nie zaś w każdym przypadku nielegalnego pobytu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. H., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił jej:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a/ art. 7 i art. 77 kpa poprzez niezebranie całego potrzebnego i dostępnego materiału dowodowego, a także poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego,
b/ art. 80 kpa poprzez dowolną, a więc wykraczającą poza dopuszczalną swobodną interpretację materiału dowodowego,
c/ art. 107 § 3 kpa – poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że starał się o zalegalizowanie pobytu na czas postępowania dyscyplinarnego wobec r.pr. M. K., a także ewentualnego postępowania związanego z roszczeniami odszkodowawczymi. Podniósł, że na skutek rażącej niestaranności oraz błędów ówczesnego pełnomocnika stracił prawo do legalnego pobytu na terytorium RP.
Skarżący przywołał również sprawę dotyczącą obywatela [...], gdzie w identycznej sytuacji faktyczno – prawnej, Wojewoda [...] orzekł o udzieleniu mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną złożonego w dniu 16 grudnia 2013 r. przez A. H. wniosku jest art. 53a ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573). Określając we wniosku aktualny charakter pobytu na terytorium RP cudzoziemiec wskazał – "pobyt nielegalny" (pkt E, IV b).
Poprzednią decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] udzielił A. H. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z terminem ważności do dnia 24 sierpnia 2013 r. Oznacza to, że cudzoziemiec składając powyżej opisany wniosek w dniu 16 grudnia 2013 r. przebywał w Polsce nielegalnie.
Tym samym zastosowanie w stosunku do skarżącego mógłby mieć art. 53a ust. 2 powyższej ustawy pod warunkiem, że odniesienie do sytuacji skarżącego miałaby jedna z przesłanek określonych w powyższym ustępie 2, pkt 1 - 4. Analizując przedmiotowe przesłanki należy przyjąć, że w grę mógłby ewentualnie wchodzić wskazywany przez stronę art. 53a ust. 2 pkt 2 stanowiący o tym, że cudzoziemcowi przebywającemu nielegalnie na terytorium RP, można udzielić zezwolenia na zamieszkanie jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga jego obecności na tym terytorium. W ocenie strony wyjątkowość jej sytuacji osobistej polega na tym, że cudzoziemiec złożył wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego M. K., który jako pełnomocnik A. H. w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP dopuścił się zaniedbań skutkujących pozostawieniem wniosku cudzoziemca w tej sprawie bez rozpoznania, a także ewentualnego postępowania związanego z roszczeniami odszkodowawczymi.
Zdaniem Sądu należy zgodzić się z orzekającymi w sprawie organami, że zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielane na podstawie powyższego przepisu służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnych od nich sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi. Niewątpliwie nie stanowi takiej okoliczności powołany we wniosku i odwołaniu zamiar uczestniczenia w ewentualnym postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do byłego pełnomocnika cudzoziemca. Udzielenie A. H. wnioskowanego zezwolenia w celu umożliwienia mu uniknięcia konsekwencji dotychczasowego nielegalnego pobytu na terytorium Polski byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 53a ust. 2 powołanej ustawy, gdyż przedmiotowe zezwolenie jest udzielane w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski.
Nie zachodziły więc podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona.
Odnosząc się do wskazanego w skardze argumentu dotyczącego wydania pozytywnej decyzji przez Wojewodę M. dla obywatela [...], znajdującego się – zdaniem skarżącego – w podobnej sytuacji faktyczno – prawnej to wyjaśnić należy, że każde postępowanie administracyjne jest postępowaniem indywidualnym i organ administracji rozstrzygający indywidualną sprawę nie jest związany innymi rozstrzygnięciami podjętymi w sprawach podobnych, albowiem w każdej nowej sprawie może nastąpić odmienna interpretacja stanu faktycznego. Podkreślić również należy, iż fakt podjęcia określonych decyzji administracyjnych w sprawach podobnych przez ten sam organ, nie nakłada na organ administracji publicznej obowiązku rozstrzygania kolejnych spraw w identyczny sposób albowiem każda sprawa jest sprawą indywidualną i rozstrzygana jest w sposób odrębny. Ponadto powoływanie się na inne decyzje administracyjne wydane w podobnych sprawach nie jest argumentem bezwzględnie narzucającym organowi podjęcie określonego rozstrzygnięcia, albowiem przecież rozstrzygnięcia te pomimo występowania w obrocie prawnym nie muszą być przecież prawidłowe, w konsekwencji czego organ mógł zmienić swoje stanowisko prezentowane w dotychczas rozstrzyganych sprawach. W innym bowiem przypadku ewentualne błędne rozstrzygnięcie określonej sprawy skutkowałoby koniecznością powielania takiego rozstrzygnięcia w innych podobnych sprawach.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło