IV SA/Wa 1133/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-15
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Łukasz Krzycki, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 i art. 28 Kpa, poprzez brak ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania i zapewnienia im udziału w sprawie, stanowi podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1 i art. 28 Kpa, poprzez brak ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania i zapewnienia im udziału w sprawie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszenie to obligowało Sąd do uchylenia tych decyzji.Stan faktyczny
Skarżący R.K. wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 1989 r. ustalającej lokalizację kolektora kanalizacji deszczowej na jego działce, wskazując na niespełnienie warunku uzyskania prawa do terenu. Burmistrz odmówił uchylenia decyzji, uznając warunek za spełniony poprzez wydanie pozwolenia na budowę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością oraz brak zgody właściciela. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z innych przyczyn, wskazując na naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu po śmierci współwłaścicielki nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia (...) kwietnia 2008 r. nr (...); 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] lipca 1989 r. nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji. Na tę decyzję skargę złożył R.K.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta M. z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji dnia [...] lipca 1989 r. w sprawie ustalenia lokalizacji kolektora kanalizacji deszczowej w M. przy ul. [...], przebiegającej przez działkę nr [...] będącej jego własnością. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana z zastrzeżeniem warunku w postaci uzyskania prawa do terenu pod rygorem utraty jej ważności.
Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 1989 r. ponieważ w jego ocenie, a wbrew opinii skarżącego, w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Organ wskazał, że niesłuszny jest zarzut strony, że nie zostały spełnione warunki zawarte w zaskarżonej decyzji, w postaci uzyskania prawa do gruntu lub wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę w terminie 3 lat od daty decyzji o lokalizacji inwestycji. Warunek wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę został bowiem spełniony, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy decyzja z dnia [...] lipca 1989 r. nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę kolektora kanalizacji ściekowej przy ul. [...] w M.
Ponadto, organ podniósł, że zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji nie była wymagana zgoda właściciela nieruchomości na jej wykonanie. Obowiązujący wówczas art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) na wykonanie przedmiotowej inwestycji wymagał zezwolenia terenowego organu administracji państwowej a nie właściciela nieruchomości.
IV SA/Wa 1133/08
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji podzieliło stanowisko organu I instancji i wskazało, że w niniejszej sprawie warunek wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę został spełniony ponieważ decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji zostało wydane. Ponadto Kolegium stwierdziło, że w stanie prawnym obowiązującym w roku 1989 nie było wymogu, aby przed wydaniem zezwolenia prowadzić negocjacje z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac określonych w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości tj. zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji, ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń technicznych łączności sygnalizacji, a także innych podziemnych lub naziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W ówczesnym stanie prawnym, jak podkreślił organ wymagane było zezwolenie terenowego organu administracji państwowej.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest błędna, ponieważ art. 79 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w sposób jednoznaczny określa, że zezwolenie, o którym mowa w art. 75 ust. 1 tej ustawy może być udzielane tylko wówczas gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach. Inwestor kolektora nigdy nie występował do terenowego organu administracji państwowej o wydanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości nie była też wszczynana procedura wywłaszczeniowa. Siostra skarżącego – M.N. współwłaścicielka nieruchomości nie była nigdy pytana czy wyraża zgodę na budowę kolektora i udostępnienie terenu stanowiącego jej własność. Treść art. 79 cyt. ustawy w związku z brakiem odmowy właścicielki nieruchomości wyklucza możliwość zastosowania art. 75 § 1 ww. ustawy.
Zdaniem skarżącego ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w ogóle nie miała zastosowania w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji kolektora deszczowego gdyż inwestycja ta była planowana i przeprowadzona na terenie prywatnym a inwestor występował o wszczęcie procedury wywłaszczeniowej bądź udzielenie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości.
IV SA/Wa 1133/08
Skarżący podniósł, że decyzja z dnia [...] lipca 1989 r. wydana została z zastrzeżeniem dopełnienia przez inwestora warunku w postaci uzyskania prawa do gruntu pod rygorem utraty jej ważności co wynikało z treści obowiązującego wówczas art. 21 ust. 4 ustawy prawo budowlane. Zgodnie z art. 29 ust. 5 tej ustawy pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie podmiotowi, który wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Pojęcie prawa do dysponowania nieruchomością w ówczesnym stanie prawnym oznaczało uzyskanie zgody właściciela gruntu na inwestycję albo uzyskanie prawa na mocy wywłaszczenia lub uzyskanie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych w ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W ocenie skarżącego, fakt że inwestor otrzymał pozwolenie na budowę bez prawa do dysponowania nieruchomością nie może świadczyć o spełnieniu warunku zawartego w decyzji o lokalizacji kolektora.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie jakkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno przy wydawaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i przez Burmistrza M. doszło do naruszenia prawa dającego
IV SA/Wa 1133/08
podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co obligowało Sąd do ich uchylenia.
Prowadzenie postępowania administracyjnego musi być poprzedzone właściwym wskazaniem wszystkich jego stron. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy współwłaścicielami działki nr [...] , na której znajduje się przedmiotowy kolektor kanalizacji ściekowej byli J.K. i M. N., która zmarła dnia 16 sierpnia 2007 r. Organ, mimo iż posiadał informację o śmierci strony, o czym świadczy znajdujący się aktach sprawy protokół rozprawy administracyjnej z dnia 22 kwietnia 2007r., nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia jej następców prawnych.
Nie ulega wątpliwości, że przymiot strony postępowania służy następcom prawnym zmarłego właściciela nieruchomości. Stronę postępowania administracyjnego czyni sama możliwość wydania decyzji mogącej dotyczyć praw i obowiązków danej osoby. Przymiot strony legitymuje do udziału w postępowaniu, przy dokonywaniu wszystkich czynności, zanim organ orzekający wyda rozstrzygnięcie w sprawie.
Mając to na uwadze stwierdzić należy, iż następcy prawni M. N. są stronami postępowania w sprawie o ocenę legalności decyzji Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] lipca 1989 r.
Postępowanie zmierzające do oceny kwestionowanej decyzji z 1989 r. o lokalizacji inwestycji należało zatem prowadzić po ustaleniu następców prawnych M. N. i zapewnieniu udziału w tym postępowaniu wszystkim jego stronom.
Powyższe świadczy więc o naruszeniu przez organy art. 10 § 1 i art. 28 Kpa, a przez to stworzeniu podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło