IV SA/Wa 1134/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-21

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Wanda Zielińska-Baran, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozlewisko rzeki można uznać za "inny zbiornik wodny" w rozumieniu przepisów o ochronie terenów przybrzeżnych, a tym samym czy obowiązuje 100-metrowy zakaz zabudowy od jego linii brzegowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uznając, że organ ten nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności nie ustalił jednoznacznie charakteru rozlewiska rzeki K. i jego linii brzegowej. Brak ten uniemożliwił prawidłową ocenę, czy w sprawie ma zastosowanie 100-metrowy zakaz zabudowy. Sąd wskazał na konieczność powołania biegłego z zakresu hydrologii w celu rozstrzygnięcia wątpliwości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które uchyliło postanowienie Wojewody odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku mieszkalnego i budowie budynku gospodarczego na działce położonej w pobliżu rozlewisk rzeki K. Skarżący Park Krajobrazowy podnosił, że rozlewiska te powinny być traktowane jako wody powierzchniowe, a inwestycja narusza 100-metrowy zakaz zabudowy od linii brzegowej. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał, że rozlewiska nie są "innym zbiornikiem wodnym" w rozumieniu Prawa wodnego i uchylił postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz orzeczenie, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na odbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...] obręb Z., gmina R.. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż dnia [...] kwietnia 2006 r. Burmistrz Miasta i Gmina R. zwrócił się w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 106 Kpa do Wojewody [...] o uzgodnienie powyższej inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda, przychylając się do opinii Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego, odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W ocenie organu odwoławczego postanowienie to jest jednak wadliwe i należało je uchylić i uzgodnić warunki zabudowy. Uzasadniając to stanowisko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podniósł, iż w czasie trwania postępowania doszło do zmiany organu właściwego do rozpoznania sprawy, w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199 poz. 1227). Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy Prawo wodne linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw, albo linia, która ustala się według stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. Rozlewisk rzeki K. nie można w jego ocenie traktować jako "innego zbiornika wodnego", jak to uczynił organ I instancji, ale ewentualnie jako tereny podmokłe, okresowo zalewane. Potwierdzać to także ma załącznik graficzny dołączony do projektu decyzji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł [...] Park Krajobrazowy, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż działka nr [...] obręb Z. jest położona bezpośrednio przy rozlewiskach rzeki K. (odległość 25 - 40 metrów), których strefa brzeżna na granicy z gruntem mineralnym jest w sensie limnologicznym brzegiem rzeki K.. Przepis o zakazie lokalizowania nowych obiektów sygn. akt IV SA/Wa 1134/09 budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, obowiązujący na terenie [...] Parku Krajobrazowego dotyczy stanu faktycznego na gruncie, z uwagi na ochronę wód powierzchniowych jako ostoi dziko żyjących zwierząt, dla których tereny wodno - błotne są najważniejszymi siedliskami do życia. W ocenie skarżącego nieuznanie rozlewiska rzeki K. za wody powierzchniowe stworzyłoby precedens do zabudowy rzek i jezior w ich bezpośrednim sąsiedztwie, w rzeczywistości w pasie mniejszym niż 100 m od linii wód, nie mówiąc już o linii brzegu. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniu organu na rozlewiskach rzeki K. występują gatunki zwierząt wymienione w Załączniku nr 1 Dyrektywy Ptasiej i w załączniku nr II Dyrektywy Siedliskowej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W sprawie będącej przedmiotem skargi wymagane jest uzgodnienie planowanej inwestycji z organem właściwym do spraw ochrony środowiska, ponieważ leży ona na obszarze specjalnej ochrony Ptaków Natura 2000 Puszcza P. wyznaczonego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz.U. Nr 229 poz. 2313 ze zm.) oraz [...] Parku Krajobrazowego. Przedstawiony do uzgodnienia organom ochrony środowiska projekt decyzji wskazuje, iż chodzi o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia związanego z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego – z wykorzystaniem istniejących sygn. akt IV SA/Wa 1134/09 fundamentów oraz budowie budynku gospodarczego. Zatem de facto chodzi o budowę nowych budynków - jednego w miejscu, w którym istnieją już fundamenty -o ile nadawać się one będą pod względem technicznym do planowanej budowę, oraz budowę od podstaw budynku gospodarczego. Organ I instancji powołując się na Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]), które w § 3 ust. 1 pkt 7 wprowadza w Parku zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Wojewody [...] przez zbiornik wodny, w ujęciu hydrogeologicznym, należy uznać zagłębienie terenu lub powierzchnię wypełnioną wodą. W jego ocenie naturalne rozlewisko wraz z typową dla tego ekosystemów roślinnością należy uznać za zbiornik wodny i je chronić. Z kolei Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie podzielił tego poglądu. Podniósł, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy Prawo wodne linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw, albo linia, która ustala się według stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. Zdaniem organu II instancji rozlewisk rzeki K. nie można traktować jako "innego zbiornika wodnego" ale ewentualnie jako tereny podmokłe, okresowo zalewane. Potwierdzać to także ma załącznik graficzny dołączony do projektu decyzji, oznaczający rozlewiska rzeki K. jako nieużytki rolne, a na terenie domniemanego zbiornika wyodrębniony jest rów melioracyjny. Stwierdzić zatem należy, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji pojęcia "innego zbiornika wodnego" i powiązanego z nim pojęcia "linia brzegu". W ocenie Sądu, skoro organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji i orzekł merytorycznie w sprawie winien przedstawić takie dowody i takie argumenty, które w sposób przekonujący pozwolą na uznanie tego rozstrzygnięcia za prawidłowe. Zdaniem Sądu w sprawie będącej przedmiotem skargi tego typu sytuacja nie zachodzi. Przede wszystkim organ II instancji nie ustalił, gdzie faktycznie kończy się linia brzegowa rzeki K. i tym samym, czy przy działce [...] znajduje się rzeka, czy sygn. akt IV SA/Wa 1134/09 "inny zbiornik wodny", czy też jest to teren podmokły. Ustalenie to jest decydujące dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zwrócić przy tym należy, iż obecny na rozprawie przed Sądem dyrektor [...] Parku Krajobrazowego wskazał, iż działkę [...] - sąsiadującą z działką na której ma nastąpić realizacja inwestycji została zakupiona przez Fundację [...] Parku Krajobrazowego z uwagi na znajdujące się na tej działce rozlewiska rzeki K.. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by organ poczynił w tym zakresie jakiekolwiek ustalenia. Nie poczynił własnych ustaleń w tym zakresie ani nie powołał biegłego z zakresu hydrologii, którego opinia pomogłaby rozstrzygnąć istniejące wątpliwości. Organ oparł się jedynie na dokumentach dołączonych do akt sprawy, a z których jednak w ocenie Sądu nie można jednoznacznie ustalić jaki charakter ma znajdujące się przy działce wnioskodawczymi "powierzchnia wypełniona wodą". Wobec tego uznać należy, iż postanowienie w niniejszej sprawie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ II instancji naruszył art. 7, 77, 107 § 3 Kpa które polegało na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczność faktycznych, ustaleniu faktycznego charakteru rozlewiska przy działce nr [...] i odniesienia się do poczynionych ustaleń w uzasadnieniu postanowienia. Dopiero powyższe ustalenia pozwolą na ocenę, czy znajdujący się przy działce wnioskodawczyni "powierzchnia wypełniona wodą" jest brzegiem rzeki czy też brzegiem innego zbiornika wodnego i tym samym czy odległość od linii brzegu wynosi minimum 100 metrów i w związku z tym czy w sprawie ma zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji. Sąd uznał jednocześnie, iż wystarczające w sprawie jest uchylenie postanowienia organu II instancji. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska weźmie pod uwagę wytyczne Sądu i rozważy zasadność powołania biegłego z dziedziny hydrologii.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło