IV SA/Wa 1139/15

WyrokWSA w Warszawie2015-09-22

Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany cudzoziemcowi, który powołuje się na prześladowanie z powodu pokrewieństwa z osobą zaangażowaną w działalność terrorystyczną, a którego twierdzenia o prześladowaniu są niewiarygodne i niespójne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, ponieważ skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Twierdzenia skarżącego o prześladowaniu z powodu pokrewieństwa z terrorystą były niewiarygodne, niespójne czasowo i nie potwierdzone dowodami. Sąd uznał, że skarżący jest migrantem ekonomicznym, a nie uchodźcą.
Stan faktyczny
Skarżący K. O., obywatel F., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na prześladowanie z powodu pokrewieństwa z przyrodnim bratem, który był zamieszany w atak terrorystyczny. Twierdził, że rodziny ofiar groziły mu "krwawą zemstą". Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany, uznając jego twierdzenia za niewiarygodne i niespójne. Skarżący zaskarżył decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania K. O. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r., orzekającej o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r. K. O. obywatel F., narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem została także objęta małżonka Cudzoziemca, [...] oraz dwoje małoletnich dzieci ([...]). W związku z faktem opuszczenia przez Wnioskodawcę terytorium RP oraz wyjazdem do N., a następnie do D. postępowanie o nadanie statusu uchodźcy zostało umorzone w dniu [...] lutego 2013 roku. Po przekazaniu Cudzoziemca do Polski przez władze [...] oraz złożeniu odpowiedniego wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję o umorzeniu i podjął postępowanie w dniu 31 października 2013 roku. W dniu 16 listopada 2012 roku, przeprowadzono szczegółowe przesłuchanie skarżącego na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz prześladowań jakim był i może być poddany skarżący. Prowadzący postępowanie przesłuchał K. O. w celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (protokół przesłuchania - k.35-44). Przesłuchanie prowadzone było w języku [...], zrozumiałym dla Zainteresowanego. Cudzoziemca pouczono o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań. Po odczytaniu protokołu przesłuchania, Wnioskodawca własnoręcznym podpisem zaświadczył jego zgodność ze złożonymi zeznaniami. Podczas przesłuchania skarżący zeznał, że jest przyrodnim bratem [...] (mają wspólnego ojca i różne matki), który był zamieszany (k.40) w akt terrorystyczny w [...] r. w [...], w wyniku którego zginęło około 15 osób, natomiast około 30 zostało rannych. Za udział w zamachu [...] skazany został w [...] r. na karę [...] pozbawienia wolności. W 2008 r. Skarżący wracając z pracy został na ulicy pobity przez zamaskowane osoby. Z ich rozmów wynikało, że są one krewnymi osób zabitych w zamachu. W późniejszym czasie Cudzoziemiec był jeszcze trzykrotnie bity przez zamaskowane osoby. Ostatnie pobicie miało miejsce latem 2011 r. i wiązało się z najściem na dom Zainteresowanego. Cudzoziemiec nie zgłosił żadnego z pobić władzom wskazując, iż wedle [...] zwyczajów krewni osób zabitych mają prawo mścić się na krewnych sprawcy zabójstwa. Poza tymi przypadkami nie był w kraju pochodzenia poddawany przemocy. Nie był też nigdy zatrzymywany, aresztowany ani sądzony. Skarżący był natomiast kilkukrotnie przesłuchiwany przez milicję w związku ze wspomnianym zamachem (początkowo jako podejrzany, później jako świadek). Wnioskodawca zeznał również, że wyjechał z kraju ponad rok po ostatnim z pobić, gdyż boi się nie tyle o siebie, co o swoją rodzinę. W toku postępowania organ pozyskał z ogólnodostępnych źródeł dodatkowe informacje Po przeprowadzeniu przewidzianego prawem postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania K. O. statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (dalej - ustawa o ochronie). W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że K. O. nie spełnia przesłanek, o których stanowi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził także, że w przypadku skarżącego brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej, jak również do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja objęła także jego małżonkę [...] oraz dwoje małoletnich dzieci. W odwołaniu, K. O. zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub wydanie orzeczenia merytorycznego przez Radę do Spraw Uchodźców. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 i la ustawy o ochronie, poprzez odmowę udzielenia skarżącemu ochrony międzynarodowej. Zarzucił rozstrzygnięciu organu I instancji także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz art. 80 Kpa, poprzez nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ I instancji nie zbadał deklarowanego przez niego pokrewieństwa z A. A., a także nie ocenił negatywnych konsekwencji powrotu do kraju pochodzenia jak i negatywnego wpływu również na rozwój psychofizyczny jego dzieci. K. O. wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postaci jego ponownego przesłuchania; poddania dzieci konsultacji psychologicznej oraz dołączenia do akt sprawy kopii aktu urodzenia skarżącego (k. 9 akt org. II inst.). Po rozpatrzeniu ww decyzji Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., Rada utrzymała powyższą decyzję Szefa Urzędu w mocy.Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Rada wskazała, że stanowisko organu I instancji należy uznać za prawidłowe. W ocenie Rady prawidłowo w sprawie zgromadzono materiał dowodowy odnoszący się do tożsamości skarżącego, jego małżonki oraz dzieci, jego historii migracyjnej, w tym nielegalnego wyjazdu do N. a z N. do D. w trakcie trwania przedmiotowej procedury, a także aktualnej sytuacji polityczno- społecznej w [...], ze szczególnym uwzględnieniem danych na temat przywoływanego przez skarżącego jego "przyrodniego brata" – A. A. Rada również podniosła, iż nie było podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych w zakresie ponownego przesłuchania skarżącego oraz poddania konsultacji psychologicznej jego dzieci. Organ I instancji ustalił, iż wojna domowa zakończyła się w [...] r. a konflikt nie rozgorzał na nowo. Zniesiony w sierpniu 2011 r. stan wyjątkowy nie został ponownie wprowadzony. Wskazał nadto, iż stosownie do stanowiska UNHCR pomimo wciąż niezadawalającego poziomu przestrzegania praw człowieka brak jest podstaw do nadawania obywatelom F., narodowości [...] statusu uchodźcy lub form ochrony subsydiarnej. Skarżący bowiem nie znajduje się w grupie osób szczególnego ryzyka do których zaliczają się głównie osoby, na których ciążą zarzuty kryminalne. W ocenie Rady materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że w przypadku skarżącego brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby uznać, że istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie. Prezentowane przez skarżącego informacje na temat przyczyn represji jakim miał być poddany w kraju pochodzenia, podobnie fakt pokrewieństwa z groźnym zamachowcem, budzą w ocenie organów zasadnicze zastrzeżenia. Jako dowód pokrewieństwa i stosowanych wobec niego represji, stanowiły jedynie złożone przez skarżącego oświadczenia oraz tożsame imię ojca, identyczne w przypadku obydwu mężczyzn (w przypadku A. A. ustalone przez organ I instancji w toku postępowania). Przedstawione w tej kwestii dowody i całokształt okoliczności nie pozostawiły organowi II instancji żadnej wątpliwości, iż K. O. nie jest bratem przyrodnim A. A. Tym samym również nie została uprawdopodobniona okoliczność doznanych prześladowań, jakim mógł podlegać skarżący ze względu na deklarowane pokrewieństwo z A. A. uznanym za winnego ataków terrorystycznych. Odnosząc się z kolei do pozostałych, budzących wątpliwości aspektów związanych z działaniami jakimi miał podlegać skarżący, Rada Urzędu wskazała na to, iż pierwsze zdarzenie o charakterze przemocowym w stosunku do skarżącego miało mieć miejsce w roku 2008 roku natomiast wyjazd, z kraju pochodzenia nastąpił dopiero w październiku 2012 roku, ostatnie zaś najście w domu skarżącego wydarzyło się latem 2011 roku. Stąd też mając na uwadze moment początkowy prześladowań jak i ostatni przypadek, nie sposób zrozumieć faktu, iż reakcja skarżącego na te dolegliwości nastąpiła tak późno. Zupełnie nie koresponduje to z deklarowaną przez skarżącego obawą o życie własne, żony i dzieci. Skarżący podnosił, iż w 2011 roku przyszła na świat jego córka i wyjazd był niemożliwy ze względów organizacyjnych oraz finansowych, co zdaniem organu, tym bardziej potęguje wrażenie niespójności i niekonsekwencji w poczynaniach skarżącego. Niezrozumiałym jest, że w obliczu realnej groźby z jaką miał do czynienia, w okoliczności dodatkowej odpowiedzialności za kolejne dziecko i jego bezpieczeństwo, skarżący pozostał w kraju pochodzenia jeszcze przez ponad rok, a przez ten okres czasu nie był już w żaden sposób niepokojony. Nie można tym samym powołać się na realne wystąpienie koniecznych przesłanek bezpośredniości i nieuchronności wystąpienia niebezpieczeństwa, w sytuacji gdy po ponad roku, nie będąc przez nikogo niepokojonym, skarżący nagle podjął decyzję o wyjeździe z kraju i ubieganiu się o ochronę międzynarodową. Pismem z dnia 14 marca 2015 r. skarżący, działając poprzez pełnomocnika adwokata [...], wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców, na podstawie art. 145 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa; o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniósł przeciwko orzeczeniu odwoławczemu następujące zarzuty: 1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1, art. 15, art. 14 ust.3, art. 16, art. 44, art. 86 § 1 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art.6, art.7, art.15, art.75, art.77, art.78, art.80, i art.107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchanie ponownego skarżącego oraz niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący podniósł, iż: 1. w jego przypadku istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, jednakże w prowadzonym postępowaniu wystąpiły braki w materiale dowodowym, a w szczególności w przedstawionej przez niego w dniu przesłuchania 16 listopada 2012 roku sytuacji istnienia stanu zagrożenia, Szef Urzędu nie zapewnił mu ponownego przeprowadzenie badań lekarskich lub psychologicznych w celu potwierdzenia przedstawionych danych, mogących uzasadniać jego obawę przed prześladowaniem. W przypadku skarżącego nie dopełniono tego obowiązku. 2. podnosił, iż miał problemy z przyrodnim bratem A. A. (wspólny ojciec), zamieszanego w wyżej opisany atak terrorystyczny, wskutek czego rodziny ofiar zaczęły skarżącemu grozić (tzw. krwawa zemsta), i w konsekwencji nie mogł prowadzić bezpiecznego i spokojnego życia w kraju swojego pochodzenia. 3. orzekające organy nie rozpatrzyły wnikliwie przesłanek do udzielenia skarżącemu i jego rodzinie należnej mu ochrony, wybiórcze działanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Rady do Spraw Cudzoziemców wadliwie doprowadziły do odmowy nadania skarżącemu statusu uchodźcy "pod z góry założony przez organy decyzyjne scenariusz". W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Cudzoziemców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie naruszają prawa. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców prowadzi do wniosków, iż przedmiotowa skarga jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy; o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej; o nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany. Jak wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie może polegać w szczególności na użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej w tym seksualnej, zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący, braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość (art. 13 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). Przy ustalaniu statusu uchodźcy należy uwzględnić istnienie związku między przestrzeganiem praw cywilnych i politycznych a rozwojem ekonomicznym. Często uchodźcy wywodzą się z najbiedniejszych obszarów świata. Jednym z ważnych czynników zapobiegających migracji ekonomicznej powinna być zrównoważona polityka gospodarcza i pomoc dla mieszkańców najbiedniejszych państw świata. Podstawy współczesnej ochrony uchodźców tworzą dwa podstawowe prawa człowieka, określane jako swoboda (wolność) przemieszczania się i prawo do powrotu. Międzynarodowa ochrona uchodźców zastrzeżona jest dla tych, którzy opuścili kraje ojczyste tracąc przy tym ochronę udzielaną obywatelom i w związku z tym ich zasadniczą potrzebą jest uzyskanie ochrony ze strony innego podmiotu. W systemie ochrony prawnej uchodźców brak ochrony ze strony państwa ojczystego połączony jest ponadto z "uzasadnioną obawą prześladowania". Ochrona międzynarodowa nie przysługuje mimo poważnego zakłócenia porządku publicznego w kraju pochodzenia, w przypadku braku dostatecznie zindywidualizowanej obawy prześladowania. W literaturze przyjmuje się, że uchodźców charakteryzuje wspólne doświadczenie zerwania normalnych więzi zaufania i wierności między obywatelem a rządem i zastąpienie ich przez stosunki oparte na obawie i alienacji (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 21). Podkreślić również należy, że nie wymaga się od wnioskującego o status uchodźcy aby udowodnił przytaczane przez siebie okoliczności. Konieczne jest jednak aby całość jego oświadczeń była spójna i nie zawierała nie dających się usunąć rozbieżności, co jest warunkiem niezbędnym do uznania twierdzeń cudzoziemca za wiarygodne. Organy decydujące o przyznaniu statusu uchodźcy oceniają wypowiedzi wnioskodawcy zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Podstawą ubiegania się K. O. o nadanie statusu uchodźcy było, według złożonego oświadczenia, prześladowanie jego osoby z powodu pokrewieństwa z A. A., który został skazany prawomocnym wyrokiem za działalność terrorystyczną i organizację zamachu podczas wojny [...]. Sam skarżący, w trakcie przesłuchania statusowego w dniu 16 listopada 2012 r. oświadczył, że prześladowania ze strony rodzin ofiar ww zamachu tak naprawdę zaczęły się w 2008 roku natomiast sam zamach miał miejsce w 2005 roku. Dlatego też, kluczowym było ustalenie pokrewieństwa pomiędzy skarżącym a jego "domniemanym" bratem przyrodnim A. A. i ustalenie dlaczego wyjazd skarżącego miał miejsce tak późno, tj. kilka lat po zamachu a nie bezpośrednio po pierwszych groźbach skierowanych w jego stronę w 2008 roku, jak i też nie bezpośrednio po ostatniej, mającej miejsce w 2011 roku. W tej kwestii zarówno Szef Urzędu do Spraw uchodźców jak i Rada zasadnie uznali, że skarżący powyższych okoliczności w logiczny sposób nie wyjaśnił. Mając oświadczenie cudzoziemca o zaistniałych okolicznościach, a także dane zamachowca i ojca skarżącego, Szef Urzędu ustalił że brak jest jakichkolwiek więzów rodzinnych A. A. ze skarżącym. Sąd się z tym zgadza. Należy wskazać, iż z protokołu przesłuchania z dnia 16 listopada 2012 roku wynika, że przeprowadzono szczegółowe przesłuchanie skarżącego na temat przyczyn i okoliczności opuszczenia kraju pochodzenia oraz prześladowań jakim był i może być poddany skarżący. Z powyższego wynika jednoznacznie, że skarżący wyraził zgodę na rozmowę w języku [...], co zostało mu zagwarantowane. Wynik konsultacji psychologicznej z dnia 15 listopada 2012 roku wskazał, iż skarżący nie wymagał obecności psychologa na przesłuchaniu statusowym. Przesłuchanie prowadzone było w języku [...], zrozumiałym dla Zainteresowanego. K. O. pouczono o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań. Po odczytaniu protokołu przesłuchania, skarżący własnoręcznym podpisem zaświadczył jego zgodność ze złożonymi zeznaniami. Stwierdził, iż nie miał żadnych problemów związanych z wyrobieniem paszportów jak również z wyjazdem z kraju pochodzenia. W [...] pracował krótko jako nauczyciel muzyki, następnie dorywczo na budowach. Żona otrzymywała rentę, z której się utrzymywali. Poproszony o ocenę sytuacji w [...] w czasie sprzed jego wyjazdu, stwierdził: "Są co prawda miejsca gdzie można obawiać się o życie, ale tak ogólnie to normalnie. Te miejsca są w Groźnym, a reszta miejsc, to tam jest normalnie". Na koniec przesłuchania oświadczył, że wszystkie pytania zrozumiał, nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia wywiadu oraz treści protokołu; został pouczony o treści art. 10 Kpa i treści art. 73 § 1 Kpa (k. 35-36 akt org. I inst.). W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Organy orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również dokonały oceny dowodów nie przekraczając granicy swobodnej oceny dowodów. Sąd zauważa, że bez względu na okoliczności, obowiązują zasady logiki i doświadczenia życiowego. Należy wskazać, iż skarżący był informowany o konieczności wykazania faktów czy okoliczności istotnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Na stronie 8 wniosku w punkcie E (k. 24-25) został poproszony o podanie, przy wykorzystaniu dowolnej ilości dodatkowych arkuszy, zasadniczych okoliczności, z powodu których ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, w tym wszelkich informacji, które uważa za istotne dla jego wniosku, dotyczących jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, przekonań politycznych, spodziewanych prześladowań lub poważnej krzywdy, których doświadczać może w kraju pochodzenia; o wymienienie wszelkich dowodów - danych osobowych świadków, dokumentów, legitymacji itp.; o podanie wszelkich innych informacji, które mogą mieć związek ze złożonym wnioskiem. Trzeba także dodać, iż wezwanie na przesłuchanie (k. 34) zawierało pouczenie o konieczności dostarczenia do urzędu wszystkich posiadanych dokumentów, jak również dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Do wezwania dołączona została broszura informacyjna w zrozumiałym dla skarżącego w języku [...], w której powtórzono swoisty instruktarz dla Aplikanta w celu zapewnienia pełnej współpracy z organem prowadzącym postępowanie. Odbiór tej broszury Cudzoziemiec potwierdził osobistym podpisem. Nie można zatem przyjąć za zasadne stanowiska przedstawionego w odwołaniu, iż skarżący nie miał świadomości konieczności przedłożenia wszelkich dowodów, w tym dokumentów odnoszących się do jego osoby oraz wszelkich innych okoliczności mających znaczenie dla udowodnienia tezy o występujących, bądź też potencjalnych prześladowaniach. Poza formalnymi wymogami, z którymi się zapoznał, trzeba także zwrócić uwagę na zwykłe zasady zdrowego rozsądku, które powinny dyktować podejmowanie działań, które będą mogły stanowić uzupełnienie deklarowanych treści, w tym szczególnie przedkładanie wszelkich posiadanych przez ubiegającego się o ochronę dokumentów. Z tego też powodu Sąd nie dał wiary deklaracji skarżącego co do istnienia obawy zagrożenia dla niego i jego rodziny, historia, którą Khamzat Osmanov motywuje ubieganie się o nadanie statusu uchodźcy, jest pozbawiona wiarygodności. Ustalony w sprawie stan faktyczny, nie daje podstaw aby uznać, że Cudzoziemiec w kraju pochodzenia był prześladowany lub prześladowaniem zagrożony ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Oświadczenia skarżącego o spotykających go w [...] szykanach są po pierwsze niewiarygodne, po drugie zaś, ich (rzekomym) powodem były nie czynniki prześladowania określone w ustawie, lecz zemsta za przypisywany A. A. udział w zamachu terrorystycznym ze strony rodzin jego ofiar. Dlatego też, prawidłowo organy ustaliły, że w przypadku K. O. nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nigdy prześladowany nie był, nie wykazał też w niniejszym postępowaniu istnienia jakichkolwiek innych okoliczności, mogących uzasadniać jego obawę przed prześladowaniem. Należy nadto dodać, iż brak jest związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wyjazdem skarżącego z kraju pochodzenia w październiku 2012 r., a deklarowanymi pobiciami, z których ostatnie miało mieć miejsce latem 2011 r. (ponad rok przed wyjazdem). Z jego oświadczeń złożonych w toku postępowania nie wynika, żeby istniały jakiekolwiek okoliczności uniemożliwiające mu wcześniejszy wyjazd z [...]. Gdyby faktycznie był zagrożony szykanami z powodu udziału krewnego w zamachu terrorystycznym, z pewnością opuściłby kraj pochodzenia wcześniej (wkrótce po rozpoczęciu się szykan), a nie czekał z wyjazdem ponad rok od ich ustania, a zarazem cztery lata od ich początku. Uwzględniając powyższe fakty i okoliczności, w ocenie Sądu, słusznie organ I instancji - Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy skarżącemu i osobom objętym jego wnioskiem. Należy również wskazać, iż Skarżący opuścił kraj pochodzenia na podstawie ważnego paszportu a we wniosku uchodźczym nie zadeklarował żadnych problemów z przekroczeniem granicy. Skoro nikt nie próbował przeszkodzić cudzoziemcowi w wyemigrowaniu z [...] to przyczyna opuszczenia Polski i nielegalnego wyjazdu do Niemiec musiała być inna niż wspomniana wyżej obawa przed represjami. Zebrany materiał pozwala na sformułowanie tezy, iż faktyczną przyczyną wyjazdu Cudzoziemca z [...] były względy ekonomiczne. Skarżący sam przyznał, iż zasadniczo był osobą bezrobotną, zaś odniesienia do trudnej sytuacji oraz chęci poprawy warunków życia przewijają się wielokrotnie w trakcie jego wypowiedzi nie tylko w treści wniosku, ale również w protokole z przesłuchania. Zdaniem Sądu, celem migracyjnym skarżącego jest uzyskanie pracy na terenie Unii Europejskiej. W literaturze zwraca się uwagę, że "Powszechnie uważa się, że państwo – jeśli nie dotyczą go szczególne zobowiązania traktatowe - ma prawo decydowania o przebywaniu cudzoziemców na swym terytorium. (...). Państwo może zatem co do zasady odmówić wstępu osobom nie będącym jego obywatelami, może też w stosunku do tych osób zarządzić opuszczenie terytorium. Źródłem tych praw państwa jest jego suwerenność, celem zaś zapewnienie mu warunków dla ochrony jego interesów, nierzadko gospodarczych lub socjalnych (np. ochrona rynku pracy, ograniczenie wydatków socjalnych)" (zob. Z. Kędzia, Prawo cudzoziemca do ochrony przed wydaleniem z kraju legalnego pobytu, [w:] Prawa człowieka. Model prawny, Wrocław, Warszawa, Kraków 1991, s. 485). Według Sądu, skarżący jest migrantem ekonomicznym, a nie uchodźcą. Doktryna przyjmuje, że "migracja może być zdefiniowana jako ruch wolnych jednostek z zamiarem spowodowania trwałej zmiany zamieszkania" (zob. Z. Ciopiński, Odmowa powrotu do kraju, Warszawa 1988, s. 185). Głównym motywem emigracji są czynniki ekonomiczne, wśród których wyróżnia się: różnice w kosztach utrzymania, perspektywę przyszłych dochodów i możliwość poczynienia znacznych oszczędności, możliwość zmiany zawodu i środowiska, łatwiejszy start życiowy dla posiadających za granicą rodziny i znajomych, od których migrant może oczekiwać pomocy materialnej. W niniejszej sprawie migracja cudzoziemca może być klasyfikowana jako bodźcowa. W ocenie Sądu, ma ona ścisły związek z opuszczeniem kraju przez skarżącego ze względu na motywy ekonomiczne. Miały one zdaniem Sądu, wpływ na subiektywne doznania i wyobrażenia skarżącego o możliwościach zatrudnienia na terenie innych państw, w tym nie na terenie Rzeczypospolitej Polski, o czym świadczy nielegalne przekroczenie granicy Niemiec a następnie wyjazd do Dani, niemal bezpośrednio po wjeździe do Polski. Nadto, z uwagi na sytuację rodzinną skarżącego, w przypadku małoletnich dzieci Cudzoziemca należało także rozważyć przesłanki możliwego naruszenia praw dzieci, w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, w sytuacji gdy zostaną one poddane ewentualnej procedurze wydalenia do kraju pochodzenia. A zatem, tut Sąd stwierdza, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można zasadnie twierdzić, że ewentualne opuszczenie Polski wiązałoby się z opisanym niebezpieczeństwem. W przedstawionym stanie faktycznym, ani okres czasu przebywania dzieci na terytorium RP, jak również poziom zintegrowania z polskim społeczeństwem nie daje podstaw do konkluzji, iż brak zgody na pobyt tolerowany w Polsce zagroziłby ich dalszemu rozwojowi psychofizycznemu. Z pewnością w chwili obecnej, dzieci w swojej świadomości i tożsamości bliżej związane są z krajem pochodzenia, jego językiem i kulturą, aniżeli z Polską i lokalną społecznością. Należy także podkreślić, że pierwszorzędny i zasadniczy wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka i jego prawidłowy rozwój mają rodzice, ich opieka i troska o wychowanie, nie zaś miejsce czy kraj, w którym rodzina ma możliwość przebywać i funkcjonować. Zupełnie nieuzasadniona i niezrozumiała jest próba dowodzenia, iż dzieci skarżącego w sposób wyjątkowy zżyły się z Polską. Wbrew jego twierdzeniu iż przebywają one na terytorium RP od ponad 2 lat, trzeba wskazać, iż po przyjeździe do Polski w roku 2012 rodzina przebywała tutaj zaledwie miesiąc, a następnie udała się do Niemiec i Danii. Co zaś najważniejsze, ze względu na wiek dzieci, przebywają one pod stała opieką rodziców co w oczywisty sposób przeczy tezie o wyjątkowej aklimatyzacji i świadomości przebywania w Polsce. Także fakt niezwłocznego wyjazdu z terytorium RP po rozpoczęciu procedury uchodźczej wprost zaprzecza deklarowanej intencji rodziców, co do chęci wychowywania swoich dzieci właśnie w Polsce. Przedstawione powyżej obiektywne okoliczności wykluczają konieczność dokonywania dodatkowych badań psychologicznych, które miałyby oceniać potencjalny rozwój psychofizyczny dzieci w kontekście ich ewentualnego powrotu do kraju pochodzenia. Niewątpliwie każda zmiana miejsca pobytu wiąże się z określonym stresem i problemami, co dotyka także małoletnich. Nie można jednak tracić z pola widzenia faktów w świetle których to decyzje samego Cudzoziemca o wielokrotnych zmianach miejsca zamieszkania, w tym także nielegalnie, w trakcie trwania procedury, w pierwszej kolejności wpływały na sytuację jego dzieci. Powoływanie się natomiast na obecnym etapie postępowania na konieczność uzyskania opinii psychologicznej w zakresie wpływu wyjazdu z Polski na psychikę dzieci, oceniać należy jako czysto instrumentalny zabieg i zamiar nieuzasadnionego przedłużenia postępowania statusowego. Zarzuty nieprzeprowadzenia badań lekarskich i psychologicznych Sąd uznaje za niezasadne. Podkreślić należy, że w myśl art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może jedynie przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie dowodowe w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Powyższe wskazuje że organ nie ma obowiązku przeprowadzać dodatkowego postępowania dowodowego, jeżeli dowody już zgromadzone nie pozostawiają żadnych wątpliwości i pozwalają na merytoryczne rozpatrzenie sprawy. W opinii Sądu, w przedmiotowym postępowaniu Rada zasadnie nie dopuściła dodatkowych badań jako dowodu. Sąd zwraca również uwagę na przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określonej art. 15 ustawy, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (w znaczeniu umyślnego pozbawienie życia, nie tylko w związku z wykonaniem wyroku sądu), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący w F. doznał lub był zagrożony doznaniem poważnej krzywdy. Twierdzenia skarżącego o represjach spotykających go w kraju pochodzenia, zgodnie z powyższymi wywodami, są niewiarygodne. Zatem, w ocenia Sądu, powrót K. O. do kraju pochodzenia nie narazi jego ani jego rodziny na doznanie poważnej krzywdy. Nie zachodzi bowiem niebezpieczeństwo rzeczywistego ryzyka na skutek podjęcia wobec niego bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie względem niego tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jakkolwiek zdarzenia tego typu nadal mają miejsce w niektórych częściach [...] (m.in. w [...]), jednakże sam fakt ich występowania nie wystarcza dla udzielenia ochrony, gdyż koniecznym jest wykazanie, iż osoba wnioskująca jest ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację narażona na takie traktowanie. Cudzoziemiec, nie wykazał tymczasem, aby w jego wypadku taka okoliczność występowała. Jego twierdzenia o szykanach z powodu pokrewieństwa z A. A. są niewiarygodne, brak jest też innych okoliczności wskazujących, że skarżący narażony jest na krzywdę w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel F. W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło