IV SA/Wa 1140/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-29

Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie administracyjne pierwszej instancji, jeśli uzna, że zostało ono przeprowadzone w niewłaściwym trybie, mimo że wniosek strony miał charakter alternatywny i nie został sprecyzowany?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania pierwszej instancji tylko dlatego, że uznał je za przeprowadzone w niewłaściwym trybie, jeśli wniosek strony miał charakter alternatywny i nie został sprecyzowany. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien albo wydać decyzję reformatoryjną, albo kasacyjną, albo wezwać stronę do sprecyzowania wniosku, ponieważ postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, gdy istnieją przepisy pozwalające na jego merytoryczne rozpatrzenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła decyzję Wójta Gminy J. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy wieży antenowej i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. SKO uznało, że inwestycja powinna być traktowana jako cel publiczny, a postępowanie powinno być prowadzone w trybie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, a nie warunków zabudowy. Skarżąca E. S. zarzuciła SKO naruszenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie została o nim powiadomiona.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję SKO i zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński,, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Agata Krysztofiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej E. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1140/08 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] maja 2006r. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy lub o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej o wys. 20,60 m wchodzącej w skład stacji bazowej [...] na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości J. przy ul. [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2006r. Wójt Gminy J. poinformował strony w wszczęciu na wniosek P. sp. z o.o. postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej o wys. 20,60 m wchodzącej w skład stacji bazowej [...] na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości J. Po otrzymaniu zawiadomienia E. S., E. S. i D. W. (strony postępowania) wystąpiły z wnioskiem o niewydawanie ww. decyzji o warunkach zabudowy lub zawieszenie postępowania do czasu uchwalenia planu miejscowego dla tej części wsi J. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. Wójt Gminy J. zawiesił postępowanie do dnia 5 maja 2007r. z uwagi na rozpoczęcie procedury planistycznej odnośnie przedmiotowego terenu. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. Wójt Gminy J. działając z urzędu podjął zawieszone uprzednio postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Wójt Gminy J. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej o wys. 20,60 m wchodzącej w skład stacji bazowej [...] na działce o nr ew. [...] położonej w miejscowości J. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nie został spełniony warunek ujęty w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj., że żadna z nieruchomości sąsiednich nie jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej za budowy w zakresie kontynuacji funkcji. Wskazano, że planowana zabudowa nie nawiązuje funkcją i wysokością do istniejącej w sąsiedztwie zabudowy, którą stanowią budynki mieszkalne jednorodzinne, szklarnie oraz składy budowlane. Od tej decyzji odwołała się P. sp. z o.o. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. swoją decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że planowana inwestycja winna być zaliczona do inwestycji celu publicznego (art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a zatem organ I instancji winien był prowadzić postępowanie w trybie przepisów o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazano, że organ I instancji nie wezwał strony do sprecyzowania wniosku, który miał charakter alternatywny. Wskazano, że prowadzenie postępowania w niewłaściwym trybie jest bezprzedmiotowe, (powołano wyrok NSA z 12 października 2006r. sygn. akt. II GSK 142/2006 o konieczności umorzenia) Na powyższą decyzję skargę do WSA złożyła E. S. (właścicielka nieruchomości położonej w sąsiedztwie) wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji SKO i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest stroną postępowania zaś SKO nie powiadomiło jej, że prowadzi postępowanie odwoławcze (z odwołania P. sp. z o.o.), przez co rażąco naruszono art. 10 § 1 k.p.a. pozbawiając ją możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazano. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w myśl którego - organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję -umarza postępowanie pierwszej instancji. Uprawnienie organu odwoławczego do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania, a ograniczenie to związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją. W sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania, organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w całości lub w znacznej części wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wspomniany art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (§ 1). Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (§ 2). Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Kolegium Odwoławcze uchylając decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2008r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej wchodzącej w skład stacji bazowej [...] i umarzając postępowanie w sprawie, stwierdziło, że planowana inwestycja winna być zaliczona do inwestycji celu publicznego, a zatem organ I instancji winien był prowadzić postępowanie w trybie przepisów o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie zaś ustalenia warunków zabudowy. Kolegium uznało, że prowadzenie postępowania w niewłaściwym trybie jest bezprzedmiotowe i powoduje konieczność umorzenia takiego postępowania. Z takim stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. Jak wyjaśniono wyżej, aby można było umorzyć postępowanie w sprawie, musi zaistnieć przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. W sprawie niniejszej przesłanka taka nie zaistniała. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy lub o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie wieży antenowej o wys. 20,60 m wchodzącej w skład stacji bazowej [...]. W niosek ten, co dostrzegł organ odwoławczy, ma charakter alternatywny. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie winien zwrócić się do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania. W sytuacji gdy organ I instancji nie zwrócił się do strony postępowania o sprecyzowanie wniosku, a następnie wydał decyzję prowadząc postępowanie w jednym z trybów przewidzianych przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to brak akceptacji ze strony organu odwoławczego dla takiego rozstrzygnięcia nie oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Do rozpoznania pozostał bowiem wniosek P. sp. z o.o. dotyczący zamierzonej inwestycji, który winien być rozpoznany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Istnieją zatem przepisy na podstawie, których wniosek winien być rozpatrzony, a wnioskodawca nie wycofał swojego żądania. Powyższe okoliczności przesądzają o tym, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Jeżeli organ odwoławczy uznał, że wadą rozstrzygnięcia organu I instancji był wybór niewłaściwego trybu postępowania, mógł stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydać decyzję reformatoryjną. Jeżeli, zaś SKO uznałoby, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części mogło zastosować art. 138 § 2 k.p.a. wydając decyzję kasacyjną. W żadnym zaś razie nie było w niniejszej sprawie podstaw do umorzenia postępowania przed organem I instancji. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło