IV SA/Wa 1144/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. M.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dziewięć decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którymi utrzymano w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. o wymierzeniu kar pieniężnych za prowadzenie ukierunkowanych połowów dorszy podczas obowiązywania zakazu połowów tego gatunku. Kary nałożono w następujących wysokościach: 2.600 zł, 2.600 zł, 2.800 zł, 3.000 zł, 3.500 zł, 3.800 zł, 3.800 zł, 3.900 zł i 3.900 zł. We wszystkich dziewięciu sprawach skarżący zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 7 czerwca 2010 r., a także z nadesłanych na wezwanie dodatkowego oświadczenia z dnia 10 sierpnia 2010 r. i wydruku informacji o stanie środków na rachunku bankowym wynika, że: 1. skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną (H. B.) oraz dwojgiem małoletnich dzieci. Dorosły syn skarżącego utrzymuje się samodzielnie; 2. źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest dochód uzyskiwany przez M.B. z działalności połowowej w miesięcznej wysokości 11.986,40 zł brutto; 3. wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2 i działki o powierzchni 450 m2, a także samochodu osobowego o wartości 12.000 zł; 4. wysokość stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego wynosi 1.985,05 zł. Na wydatki te składają się: koszty zakupu opału (130 zł), opłaty za wodę (200 zł), opłaty za energię elektryczną (116 zł), opłaty za wywóz śmieci (100 zł), opłaty za telefon (120 zł), składki odprowadzane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (1.319,05 zł); 5. saldo środków zdeponowanych na rachunku bankowym skarżącego i jego żony wynosi 9.327,77 zł. Oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika także, iż to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wskazano, M. B. zaskarżył do Sądu dziewięć decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z których każda utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej. Stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisów od skarg w poszczególnych sprawach jest następująca: 1. w dwóch sprawach, w których wymierzono kary w wysokości 3.900 zł - po 156 zł, 2. w dwóch sprawach, w których wymierzono kary w wysokości 3.800 zł - po 152 zł, 3. w sprawie, w której wymierzono karę w wysokości 3.500 zł - 140 zł, 4. w sprawie, w której wymierzono karę w wysokości 3.000 zł - 120 zł, 5. w sprawie, w której wymierzono karę w wysokości 2.800 zł - 112 zł, 6. w dwóch sprawach, w których wymierzono kary w wysokości 2.600 zł - po 104 zł. Zatem łączna kwota wpisów od skarg w sprawach wszczętych skargami M.B. wynosi 1.196 zł. Wysokość ewentualnych wpisów od skarg kasacyjnych wyniesie w każdej ze spraw 100 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnych opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnień wyroków, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić trzeba, że ewentualne poniesienie wskazanych opłat, nie wiąże się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 11.986,40 zł brutto, natomiast podana przez stronę kwota stałych miesięcznych wydatków wynosi 1.985,05 zł. Przy uwzględnieniu aktualnego poziomu cen dób i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, zestawienie powyższych kwot prowadzi do wniosku, że środki jakimi dysponuje skarżący wystarczają nie tylko na pokrycie kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny ale również na wygospodarowanie 1.196 zł niezbędnych do uiszczenia wpisów od skarg wniesionych na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zarówno dochód uzyskiwany przez M. B., jak i kwota środków zdeponowanych na rachunku bankowym jego i jego żony (9.327,77 zł) kilkakrotnie przekraczają łączną wysokość wpisów należnych od skarg. W tej sytuacji trzeba stwierdzić, że skarżący, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny, jest w stanie uiścić nie tylko wpisy od skarg ale także pozostałe, ewentualnie należne opłaty sądowe. Może on ponieść pełne koszty postępowania. Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Jak wskazano powyżej, dokonana ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych M. B. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Ponieważ zatem skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, to na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.