IV SA/Wa 1146/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą, która wykazała stratę z tej działalności, ale posiada znaczące saldo na rachunku bankowym, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?
Ratio decidendi
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, nawet jeśli wykazała stratę z tej działalności, nie może automatycznie ubiegać się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli jej sytuacja materialna, w tym saldo rachunku bankowego, pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przyznanie prawa pomocy nie może służyć przerzuceniu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego działalność gospodarcza przyniosła stratę i nie generuje zysku, a jego majątek to udział w nieruchomości oraz aktywa przedsiębiorstwa. Na rachunku bankowym posiadał ponad 3.300 zł. Sąd uznał, że wykazany stan majątkowy i możliwości płatnicze nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż skarżący posiada środki pozwalające na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. D. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia z dnia 28 czerwca 2012 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło jego utrzymania stanowi działalność gospodarcza, która w 2011 roku przyniosła stratę i nadal nie przynosi zysku ze względu na trudną sytuację na rynku i zaciągnięte przez wnioskodawcę kredyty. Skarżący podał, że jego majątek stanowi piętnastoprocentowy udział w nieruchomości gruntowej i domu o powierzchni około 80 m2 w W. Wskazał, że pozostałe nieruchomości są kupione na kredyty i stanowią aktywa prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, zatem nie dotyczą jego jako osoby fizycznej. Na dzień 28 czerwca 2012 r. saldo na indywidualnym rachunku bankowym skarżącego wyniosło 3.353,46 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, co obliguje go do wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z treści powołanego przepisu, instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Wykazane w oświadczeniu J. D. z dnia 28 czerwca 2012 r. stan majątkowy i możliwości płatnicze nie dają podstaw do przyjęcia, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z danych zamieszczonych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej działalność gospodarcza wykonywana przez skarżącego to m.in. pośrednictwo w obrocie nieruchomościami oraz realizacja projektów budowlanych obejmujących przedsięwzięcia finansowe, techniczne i rzeczowe w celu przygotowania lub budowy budynków do sprzedaży. Chcąc realizować zamierzoną działalność, wnioskodawca musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania sądowego - także kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, których właściwość obejmuje m.in. kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów (decyzji administracyjnych, postanowień) z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Przyznanie prawa pomocy nie może skutkować nieuzasadnionym "przerzuceniem" na Państwo kosztów prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, zaskarżoną decyzję wydano w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami. Wskazuje to, iż wnioskodawca nie utracił płynności finansowej i nadal realizuje przedsięwzięcia w ramach prowadzonej działalności. Co więcej, chociaż J. D. nie nadesłał ani wyciągów z rachunków bankowych otwartych dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ani wyciągu z konta indywidualnego, to podane przez niego saldo rachunku indywidualnego ponad sześciokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi należnego w przedmiotowej sprawie. Wskazuje to, iż ponosząc zarówno koszty prowadzenia działalności gospodarczej, jak i koszty niezbędnego utrzymania, wnioskodawca może poczynić dodatkowe oszczędności. Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, iż skarżący jest osobą znajdującą się w ciężkiej sytuacji materialnej, zdolną jedynie do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przeciwnie, okoliczności ustalone na podstawie oświadczenia wnioskodawcy, akt administracyjnych oraz danych zamieszczonych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazują, że J. D. posiada źródło utrzymania, pozwalające nie tylko zaspokoić konieczne koszty utrzymania, ale także poczynić oszczędności potrzebne do pokrycia kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika. O braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie może przesądzać sama w sobie strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, która oznacza jedynie, że nakłady finansowe poniesione na prowadzenie tej działalności są wyższe niż uzyskane z niej przychody. W tym stanie rzeczy nie znaleziono podstaw do uwzględniania przedmiotowego żądania i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło