IV SA/Wa 1148/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia (...) maja 2008 r. Wojewoda (...) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia (...) marca 2008 r. orzekającą o zameldowaniu A. B. na pobyt czasowy jednego roku w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji orzekł o zameldowaniu A. B. na pobyt czasowy w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. Decyzja zapadła w oparciu o art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993). Organ odwoławczy po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego przez organ I instancji stanowiska. W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do dokonania czynności zameldowania niezbędne jest potwierdzenie na druku meldunkowym faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące przez wynajmującego, najemcę, osobę której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu. W zgłoszeniu pobytu czasowego brakowało potwierdzenia faktu przebywania A. B. w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. przez osobę uprawnioną i spowodowało to konieczność wyjaśnienia przez organ I instancji przesłanki zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu w drodze postępowania administracyjnego, zakończonego decyzja administracyjną. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w omawianej sprawie wskazuje na fakt zamieszkiwania wymienionej w przedmiotowym lokalu. Organ ustalił, że właścicielką lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. jest Z. M.. Organ podał, że w protokole przesłuchania z dnia (...) marca 2008 roku wnioskodawczyni wyjaśniła, że za zgodą właścicielki w połowie 2006 roku została zameldowana na okres pół roku na pobyt czasowy w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W., natomiast jej córka na pobyt stały. Dalsze zameldowanie A. B. na pobyt czasowy na pół roku, nastąpiło na podstawie decyzji administracyjnej, ponieważ Z. M. nie wyraziła zgody na jej zameldowanie. Sygn. akt IV SA/Wa 1148/08 Z. M. wystąpiła do sądu o eksmisję między innymi jej oraz córki - Sąd Rejonowy dla W. orzekł eksmisję wymienionych, jednak Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego dla W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. A. B. oświadczyła także, iż w przedmiotowym lokalu posiada wszystkie swoje rzeczy, dysponuje kluczami do drzwi wejściowych i w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. ma skoncentrowane całe życie rodzinne. Organ podał także, że Z. M. w protokole przesłuchania z dnia (...) marca 2008 roku oświadczyła, iż w połowie 2006 roku wyraziła zgodę na zameldowanie A. B. wraz z córką w swoim lokalu, jednak obecnie nie wyraża zgody na ich zameldowanie. Potwierdziła również, iż w 2006 roku wystąpiła do sądu o eksmisję A. B. wraz z córką ze swojego lokalu. Dalej zeznała, że A. B. posiada klucze od drzwi wejściowych do mieszkania. W ocenie organu odwoławczego w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jedyną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu na pobyt stały lub czasowy jest fakt zamieszkiwania w tym lokalu przez osobę, która chce dokonać zameldowania. Brak potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy, dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, którego przedstawienie jest wymagane przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Potwierdzenie pobytu, dokonane przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, stanowi wyłącznie potwierdzenie stanu faktycznego - faktu zamieszkiwania i nie może być utożsamiane ze zgodą tej osoby na zameldowanie. Powyższe jest zdaniem Wojewody konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu konkretnej osoby, z którego nie wypływają żadne uprawnienia do lokalu, mogące ograniczać prawa i wolności osoby, która dysponuje prawem do tego lokalu. W sytuacji, gdy prawa te i wolności są naruszane przez działania osób trzecich, osoba ta może poprzez podjęcie akcji ochronnych żądać usunięcia osób, które nie są uprawnione do przebywania w lokalu. Ewidencja ludności nie jest formą kontroli nad legalnością pobytu, lecz stanowi jedynie rejestrację stanu faktycznego. Wojewoda stwierdził także, że złożenie do sądu powszechnego pozwu o eksmisję A. B. z lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Sygn. akt IV SA/Wa 1148/08 Organ wskazał, że badał jedynie kwestię rzeczywistego pobytu osoby w budynku w którym chce ona być zameldowana, a to niewątpliwie, w jego ocenie, ma miejsce. Na powyższą decyzję Wojewody (...) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Z. M.. W uzasadnieniu podniosła, że A. B. została zameldowana w mieszkaniu będącym jej własnością, wbrew jej woli. Wskazała, że jest to osoba zupełnie jej obca, ponadto oczekuje na uprawomocnienie się wyroku orzekającego eksmisję A. B. z lokalu przy ul. (...). Skarżąca zaznaczyła również, że A. B. siłą i wbrew jej woli zajmuje większą część własnościowego mieszkania, do którego nie ma prawa, ponadto lokal od czasu pobytu w nim A. B. jest zadłużony, a zainteresowana nie ponosi kosztów związanych z jego utrzymaniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji należy wskazać, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy stanowi art. 10 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), zgodnie Sygn. akt IV SA/Wa 1148/08 z którym osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W świetle powyższego przepisu jedyną przesłanką zameldowania określonej osoby jest fakt jej zamieszkiwania w lokalu, w którym chce być zameldowania. W przypadku, gdy w zgłoszeniu pobytu czasowego nie znajduje się potwierdzenie pobytu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, organ administracji na podstawie art. 9 ust. 2a w zw. z art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy uprawniony jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji w przedmiocie zameldowania. W niniejszej sprawie, z uwagi, że w przedłożonym przez A. B. zgłoszeniu pobytu czasowego nie znajdowało się potwierdzenie pobytu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu organ administracji zasadnie wszczął postępowanie wyjaśniające. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że A. B. zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W.. Wyjaśnić przy tym należy, że zgoda właściciela lokalu nie jest konieczna przy dopełnieniu obowiązku meldunkowego. Organ meldunkowy gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu danej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. W świetle powyższego zgodzić należy się z twierdzeniem Wojewody (...), że potwierdzenie pobytu, dokonane przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, stanowi wyłącznie potwierdzenie faktu zamieszkiwania i nie może być utożsamiane ze zgodą tej osoby na zameldowanie. Brak zgody na zameldowanie określonej osoby w lokalu umożliwia zatem zameldowanie, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego organ meldunkowy potwierdzi fakt zamieszkiwania danej osoby w przedmiotowym lokalu. Również należy zgodzić się z organami administracji orzekającymi w sprawie, że złożenie pozwu o eksmisję do sądu powszechnego, czy nieprawomocny wyrok sądu, nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć należy, że dopiero egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu wyroku eksmisyjnego eksmitowana Sygn. akt IV SA/Wa 1148/08 osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r, sygn. V SA 1398/02, Lex nr 159189). Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy zameldowania na pobyt czasowy dokonuje się z jednoczesnym zgłoszeniem zamierzonego czasu jego trwania. Jak wynika z akt administracyjnych A. B. zwróciła się o zameldowanie na okres 1 roku i organ administracji, zgodnie z wnioskiem, wydał decyzję o zameldowaniu jej w lokalu przy ul. (...) na wnioskowany okres. Stwierdzić jednak należy, że organ I instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia nie wyjaśnił, dlaczego postanowił uwzględnić żądanie wnioskodawczyni i zameldować ją na pobyt czasowy - na wnioskowany okres 1 roku. Tego uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy, który również nie wyjaśnił, dlaczego uwzględnione zostało żądanie A. B. co do okresu zameldowania. Nie można wykluczyć, że proponowany okres meldunku znajduje potwierdzenie w stanie faktycznym, jednakże na organie administracji ciąży ustalenie tej okoliczności i wyjaśnienie adresatom decyzji tej części rozstrzygnięcia. Takie uchybienie w ocenie Sądu powoduje naruszenie jednej z ogólnych zasad wynikających z art. 11 Kpa - zasady przekonywania, jak również art. 107 § 3 Kpa. Należy bowiem mieć na względzie, że w niniejszej sprawie właścicielka mieszkania, będąca również adresatem decyzji organów obu instancji, nie wyraża zgody na zameldowanie A. B. w swoim mieszkaniu przy ul. (...) w W.. Działania organów obu instancji polegające na zameldowaniu A. B. są działaniami niejako wbrew jej woli. Oczywiście nie są to działania niezgodne z prawem, czy rozbieżne z aktualną i jednolitą obecnie linią orzeczniczą sądów administracyjnych, która z kolei ukształtowała się po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. akt K 20/01 (OTK - A 2002/3/34). Wracając jednak do dostrzeżonego przez Sąd naruszenia art. 11 Kpa i 107 § 3 Kpa wskazać należy, że uzasadnienie każdego rozstrzygnięcia podejmowanego przez organy administracji publicznej jest integralną częścią rozstrzygnięcia, a jego zadaniem jest przekonanie stron o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania. Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie Svan. akt IV SAM/a 1148/08 Praworządności w administracji jest obowiązek organów administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu, strony bowiem mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanej decyzji, by miały możliwość obrony swoich interesów zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu. Również uzasadnienie powinno odnosić się do wszystkich elementów rozstrzygnięcia, a takim niewątpliwie było rozstrzygnięcie o zameldowaniu wnioskodawczyni na pobyt czasowy - 1 roku. W przeciwnym przypadku, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy nie można uznać, że zrealizowana została zasada przekonywania. Powyższe uchybienie spowodowało, że Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponadto z uwagi na charakter naruszenia przepisów prawa - konkretnie przepisów procesowych Sąd uznał, że wystarczające będzie uchylenie decyzji organu II instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania Wojewoda (...) weźmie pod uwagę wytyczne Sądu i odniesie się w uzasadnieniu do każdego z elementów rozstrzygnięcia, zarówno co do ewentualnego charakteru zameldowania, jak i czasu jego trwania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.