IV SA/Wa 1152/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu M. M. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. M. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. w którym organ poinformował go, że od postanowienia w sprawie rozpoznania wniosku o jego ekstradycję środek odwoławczy nie przysługuje. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Sprawiedliwości, rozpoznał wniosek [...] o wydanie obywatela polskiego M. M. i działając na podstawie art. 1 i 4 ust. 1 umowy miedzy Rzeczypospolita Polską a [...] o ekstradycji z dnia [...] lipca 1996 r. oraz art. 603 § 5 k.p.k. wydał M. M. organom wymiaru sprawiedliwości [...] w celu przeprowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo opisane w tym postanowieniu. W dniu 19 stycznia 2015 r. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Minister Sprawiedliwości poinformował skarżącego, że od postanowienia w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o ekstradycję nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący stwierdził, że pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. jest postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. W związku z tym podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej "ppsa"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na pismo informujące o tym, że od postanowienia Ministra w sprawie ekstradycji nie przysługuje środek odwoławczy. Pismo to nie jest – wbrew twierdzeniom skarżącego – postanowieniem podlegającym sądowej kontroli. Powtórzyć należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 2 pppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że postępowanie o ekstradycję toczy się według przepisów k.p.k. i przebiega w trzech etapach. Pierwszy etap, gdy organ państwa obcego (wzywającego) złoży wniosek ekstradycyjny, toczy się przed prokuratorem. Prokurator przesłuchuje osobę, której dotyczy wniosek ekstradycyjny, i w miarę potrzeby zabezpiecza dowody znajdujące się w kraju. Wniesienie sprawy przez prokuratora do właściwego miejscowo sądu okręgowego otwiera drugi etap postępowania ekstradycyjnego. W trzecim, ostatnim etapie, postępowanie ekstradycyjne prowadzi Minister Sprawiedliwości, który może wydać osobę ściganą państwu obcemu albo odmówić jej wydania (zob. S. Steinborn, [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 2, red. J. Grajewski, Warszawa 2010, s. 733-734). Jak stanowią przepisy k.p.k., o dopuszczalności wydania ściganego orzeka sąd okręgowy w postanowieniu wydawanym na posiedzeniu. Przed wydaniem postanowienia sąd umożliwia osobie ściganej złożenie wyjaśnień ustnie lub na piśmie, a w razie wniosku o wydanie w celu przeprowadzenia postępowania karnego, na uzasadniony wniosek tej osoby, przeprowadza dowody znajdujące się w kraju (art. 603 § 1 k.p.k.). Obrońca osoby ściganej ma prawo wziąć udział w posiedzeniu (art. 603 § 2 k.p.k.). Według art. 603 k.p.a. ściganemu, o którego wydanie złożyło wniosek państwo wzywające, przysługuje zażalenie na postanowienie sądu poprzedzające rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości o jego wydaniu albo niewydaniu państwu wzywającemu. Kontrola sądu rozpatrującego zażalenie ogranicza się jednak wyłącznie do stwierdzenia, czy zachodzą przeszkody skutkujące niedopuszczalnością uwzględnienia wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej wymienione w art. 604 § 1 k.p.k. lub w odpowiedniej umowie międzynarodowej, ponieważ okoliczności wskazane w art. 604 § 2 k.p.k., na podstawie których można odmówić wydania, nie mogą być podstawą stwierdzenia przez sąd, że wydanie jest prawnie niedopuszczalne. Zgodnie z art. 603 § 3 k.p.k., jeżeli sąd orzeknie o niedopuszczalności wydania, wydanie nie może nastąpić. Natomiast, jeżeli sąd stwierdzi, że wydanie jest dopuszczalne, Minister Sprawiedliwości wydaje osobę ściganą władzom obcego państwa albo odmawia jej wydania z powodu wystąpienia tzw. względnych przeszkód ekstradycyjnych wyliczonych w art. 604 § 2 k.p.k. bądź przeszkód o innym charakterze, w tym politycznych czy humanitarnych. Jeżeli sąd wyda postanowienie o niedopuszczalności wydania, to Minister Sprawiedliwości nie może wydać osoby ściganej władzom państwa wzywającego. Orzeczenie sądu o dopuszczalności wydania osoby ściganej władzom państwa wzywającego jest również wiążące dla Ministra Sprawiedliwości w tym sensie, że nie może on wbrew orzeczeniu sądu uznać prawnej niedopuszczalności wydania. W tej sytuacji jednak Minister Sprawiedliwości może wydać osobę ściganą władzom państwa wzywającego albo odmówić jej wydania. Z dotychczasowych wywodów wynika, że przyjęty w polskim prawie model postępowania ekstradycyjnego oparty jest na rozstrzyganiu dopuszczalności ekstradycji przez sąd (art. 55 ust. 5 Konstytucji oraz art. 603 w związku z art. 604 § 1 k.p.k.), a następnie rozstrzyganiu przez organ władzy wykonawczej - Ministra Sprawiedliwości wniosku o wydanie osoby ściganej władzom obcego państwa. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli tego postępowania, a pismo Ministra nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc to wszystko pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.