IV SA/Wa 1154/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Ze złożonego wniosku na formularzu PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnią córką. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2, poza tym nie posiada żadnego innego majątku ani przedmiotów wartościowych. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości 2.200 zł brutto miesięcznie. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, natomiast córka nie osiąga dochodów, ponieważ jest studentką studiującą w systemie dziennym. Wobec tego, iż wniosek skarżącego nie zawierał wszystkich danych dotyczących jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o następujące dokumenty źródłowe: a) wyciągi i wykazy z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego małżonki za 2010 rok, c) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, d) dokumentów potwierdzających wysokość dochodów skarżącego z tytułu umowy o pracę, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF, e) zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status L. K. - żony skarżącego, jako osoby bezrobotnej. Uzupełniając przedmiotowy wniosek skarżący określił wysokość ponoszonych przez jego rodzinę miesięcznych wydatków koniecznych szacując je na kwotę łącznie ok. 656 zł. Do pisma wnioskodawca dołączył ponadto zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości uzyskanego w miesiącu sierpniu br. wynagrodzenia w wysokości 2.991, 88 zł netto, zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez L. K. w roku podatkowym 2010 r. (dochód: 39.503,00 zł) oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w C. potwierdzające status L. K. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca nie wykonał natomiast wezwania w zakresie dotyczącym nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego oraz jego żonę kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, pomimo ponownego wezwania go w dniu 12 września 2011 r. do uzupełnienia wniosku o wskazane dokumenty. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 30 września 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 14 października 2011 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący złożył sprzeciw od postanowienia z 30 października 2011 r. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 25 października 2011 r. M. K. został ponownie wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący poinformował - w piśmie z 16 listopada 2011 r. - iż wszystkie dokumenty dotyczące jego i żony dochodów oraz wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania przesłał już do Sądu i żadnych innych dokumentów nie posiada. Sąd zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu (...), zarządzenie (...) przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (...). Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Oznacza to, że M. K. powinien wykazać, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wymogi te zostały ustalone przez ustawodawcę w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: P.p.s.a.). Powołany przepis zobowiązuje stronę do wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wykazanie tego stanu rzeczy stanowi jedyny sposób uzyskania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wynika z tego, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o posiadanych przez stronę aktywach, nie jest bowiem zawsze wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Skarżący zawarł co prawda w formularzu PPF podstawowe informacje o przybliżonej wysokości dochodów jego rodziny, jednakże mimo trzykrotnego wezwania (dwukrotnie przez referendarza sądowego i jedno wezwanie Sądu), nie przedstawił wyciągów z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to było o tyle istotne dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, że pomiędzy oświadczeniem skarżącego zawartym w formularzu PPF, a nadesłanymi dokumentami znajdują się rozbieżności co do uzyskiwanych dochodów przez skarżącego. Dlatego też przedłożenie przez skarżącego dokumentów potwierdzających stan środków na rachunku bankowym oraz rodzaj i kwotę dokonywanych na nim operacji pozwoliłoby na pełną ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Wyjaśnić i podkreślić jeszcze raz należy, iż to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nienadesłanie dokumentów, o które zwraca się Sąd bądź niezłożenie jakiegokolwiek oświadczenia w tym zakresie odnosi jedynie ten skutek, że Sąd nie może dokonać prawidłowej oceny stanu majątkowego wnioskodawcy. Sąd w niniejszej sprawie nie przyjął, że skarżący nie może skorzystać z prawa pomocy w zakresie całkowitym ale odmówił przyznania tej pomocy z tego względu, że nie był w stanie ocenić czy M. K. spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowanej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Wobec tego, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do skorzystania z pomocy państwa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 powołanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.