IV SA/Wa 116/21
WyrokWSA w Warszawie2021-04-15
Skład orzekający: Monika Barszcz, Aneta Dąbrowska, Joanna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy dotycząca regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w zakresie w jakim określa szczegółowe wymogi dotyczące pojemności pojemników, worków, rodzaju materiału z którego są wykonane, sposobu gromadzenia odpadów, zasad wyprowadzania psów oraz chowu zwierząt gospodarskich, mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że niektóre jej postanowienia wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego. Dotyczy to w szczególności przepisów określających szczegółowe wymogi dotyczące pojemności koszy ulicznych, pojemników, worków, zasad gromadzenia określonych rodzajów odpadów, a także nadmiernie rygorystycznych zasad wyprowadzania psów i zakazu chowu zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając, że uchwała mieści się w granicach upoważnienia ustawowego.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej istotne naruszenie prawa i przekroczenie upoważnienia ustawowego w wielu paragrafach. Skarżący wskazywał na uregulowanie kwestii wykraczających poza delegację ustawową, takich jak szczegółowe wymogi dotyczące pojemności pojemników i worków, materiału z którego są wykonane, zasad gromadzenia odpadów, a także nakładanie nadmiernie rygorystycznych obowiązków związanych z wyprowadzaniem psów i chowem zwierząt gospodarskich. Sąd rozpoznał sprawę i częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność wskazanych przez Prokuratora przepisów uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność części zaskarżonej uchwały Rady Gminy L. (§ 3 w całości, § 4 w zakresie sformułowania "o pojemności 60 l lub 120 l", § 7 w ust. 1 w zakresie sformułowania: "do 70 l"; ust. 2 w całości; w ust. 3 w zakresie sformułowania: "do 120 l"; ust. 4 w całości, § 18 w całości, § 23 w całości, § 26 w całości). W pozostałej części skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Barszcz Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność: - § 3 zaskarżonej uchwały w całości; - § 4 zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "o pojemności 60 l lub 120 l"; - § 7 zaskarżonej uchwały w ust. 1 w zakresie sformułowania: "do 70 l"; ust. 2 w całości; w ust. 3 w zakresie sformułowania: "do 120 l"; ust. 4 w całości; - § 18 zaskarżonej uchwały w całości; - § 23 zaskarżonej uchwały w całości; - § 26 zaskarżonej uchwały w całości; II. w pozostałej części skargę oddala.
Rada Gminy L. (dalej organ) dnia [...] marca 2015 r. podjęła uchwałę nr Nr [...] w sprawie Uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy L." (dalej: Regulamin).
Pismem z dnia 11 grudnia 2020 r. Prokurator Okręgowy w W. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazaną wyżej uchwałę Rada Gminy L., zarzucając jej:
1. istotne naruszenie prawa - art. 4 ust. 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dni 20.06.2002r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (t.j. Dz.U. 2016 poz. 283 ) dalej: załącznik do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 3 Regulaminu kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że właściciele sklepów, punktów gastronomicznych lub usługowych obowiązani są do ustawienia koszy ulicznych na odpady przed użytkowanymi lokalami i zapewnienia ich opróżniania z częstotliwością zapobiegającą ich przepełnieniu, nie rzadziej jednak niż jeden raz w tygodniu, co stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej;
2. istotne naruszenie prawa - art. 4 ust. 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przyznanie w § 4 Regulaminu uprawnienia w stosunku do odpadów ulegających biodegradacji takich jak odpady kuchenne i odpady roślinne powstające w wyniku pielęgnacji i uprawy ogrodów, terenów zielonych i prowadzenia upraw, w kompostownikach usytuowanych na własnych posesjach, podczas gdy wskazane uprawnienie wynika z przepisów ustawy rangi ustawowej to jest z art. 17 pkt 4, art. 18 ust. 2 i 3 w zw. z zał. nr 1 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. ( Dz. U. z 2018 roku poz. 992 t.j.);
3. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z
§ 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 5 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że segregacja odpadów komunalnych takich jak papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło, opakowania wielomateriałowe oraz odpady ulegające biodegradacji ma być prowadzona w workach z folii LDPE o pojemności 601 lub 1201 lub w specjalnie oznakowanych i przystosowanych do tego pojemnikach, podczas gdy ustawa nie wskazuje, że worki winny być wykonane z folii LDPE, co stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej, a ponadto art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia Radę Gminy jedynie do określenia minimalnej pojemności pojemników, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości;
4. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i ustalenie w § 7 ust. 1 Regulaminu minimalnej i maksymalnej pojemności koszy ulicznych, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia radę gminy jedynie do określenia minimalnej pojemności pojemników, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych;
5. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i wskazanie w § 7 ust. 3 Regulaminu minimalnej i maksymalnej pojemności worków do zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia Radę Gminy jedynie do określenia minimalnej pojemności pojemników, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości;
6. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 8 ust. 1 - 3 Regulaminu kwestii związanych z ustaleniem kolorów worków, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia radę gminy jedynie do określenia rodzaju pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów;
7. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 9 ust. 1 pkt b-d, § 9 ust. 2 pkt b-d, § 9 ust. 3 pkt b-d oraz § 9 ust. 4 pkt b-d Regulaminu, iż worki na odpady powinny zostać wykonane z folii LDPE, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia jedynie do określenia rodzaju pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów;
8. istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i określenie w § 18 Regulaminu, że nie należy gromadzić w workach i pojemnikach na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu, żużlu, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych a także odpadów z działalności gospodarczej podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważnia jedynie do określenia rodzaju pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów;
9. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 22 uchwały, iż zwierzęta domowe winny być trzymane w pomieszczeniach zamkniętych lub na ogrodzonych nieruchomościach, zabezpieczonych przed ich samodzielnym wydostaniem się na zewnątrz, co stanowiło przekroczenie delegacji ustawowej;
10. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.6 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 23 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że właściciele psów obowiązani są do wyprowadzania psów na uwięzi i w kagańcu. Dopuszcza się spuszczanie psów z uwięzi, pod warunkiem, że psy są w kagańcu i pod nadzorem właściciela;
11. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.7 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 26 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej zakazuje się chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich;
12. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.7 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 27 zakazu chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach ogródków działkowych podczas, gdy wskazane uregulowanie wynika wprost z przepisów rangi ustawowej to jest ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. DZ.U. z 2017. 2176 z późn. zm.);
13.istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.l lit.c/ u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 29 ust. 1 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami jest dopuszczalne tylko w przypadku samochodów osobowych, co sprawia, że zostało ograniczone prawo własności podmiotów posiadających samochody inne niż osobowe;
14. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.l lit.c/ u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw. z§ 134 i § 135w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 29 ust. 3 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że naprawa pojazdów samochodowych związana wyłącznie z ich bieżącą eksploatacją jest dozwolona na terenie własnej nieruchomości, pod warunkiem, że nie spowoduje to zanieczyszczenia wód powierzchniowych, gruntowych lub gleby;
15. istotne naruszenie prawa materialnego - art. 4 ust. 2 pkt.8 u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i 94 Konstytucji RP w zw z § 6 oraz z § 134 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do Rozporządzenia poprzez uregulowanie w § 30 uchwały kwestii wykraczających poza upoważnienie ustawowe tj. - ustalenia, że w budynkach wielorodzinnych należy przeprowadzać deratyzację w pomieszczeniach piwnicznych i innych miejscach zagrożonych bytowaniem gryzoni nie rzadziej niż 2 razy w roku w terminach do 30 czerwca (pierwsza deratyzacja) i do 31 grudnia (druga deratyzacja), podczas gdy przepisy ustawy zezwalają jedynie na wyznaczanie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania czyli dokonania wyznaczenia poprzez pryzmat obszaru , a nie przez pryzmat budynku wielorodzinnego (jak tego dokonano ), które to pojęcie dodatkowo należy określić jako nieprecyzyjne, gdyż budynkiem wielorodzinnym może być np. blok, ale również budynek określany segmentem.
W związku z powyższym skarżący na podstawie art. 147 § 1 ppsa wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionej uchwały Rady Gminy L. w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie ew. odrzucenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu w zakresie, w jakim Rada Gminy L. wyszła poza zakres upoważnienia ustawowego.
W świetle art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Jednocześnie zasada praworządności, wyrażona w art. 7 Konstytucji RP wymaga, żeby materia, regulowana wydanym aktem normatywnym, wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Wynika to także wprost z art. 40 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Tym samym wydając akt prawa miejscowego organ gminy zobowiązany jest ściśle przestrzegać delegacji ustawowej. Akty prawa miejscowego, jako akty podstawowe muszą być niesprzeczne zarówno z ustawą, na podstawie której zostały wydane, jak również z Konstytucją i innymi aktami ustawowymi, które bezpośrednio lub pośrednio odnoszą się do tej samej materii.
Upoważnienie ustawowe do uchwalenia regulaminu czystości i porządku w gminie stanowi art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, z zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego. Zakres regulacji uchwalanego regulaminu wynika z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wyliczenie zaś w tym przepisie elementów uchwały o regulaminie ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ustawy.
Analizując treść zaskarżonej uchwały Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że Rada Gminy L. wyszła poza upoważnienie ustawowe zawarte w:
- art. 4 ust. 2 pkt 2) w zw. z pkt 2a) w zw. z pkt 3) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do następujących przepisów zaskarżonej uchwały: § 3 w całości, § 7: ust.1 w zakresie sformułowania "do 70l", ust.2 w całości, ust. 3 w zakresie sformułowania "do 120l", ust.4 w całości.
- art. 4 ust. 2 pkt 1) w zw. z 5 ust. 1 pkt 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do § 18 zaskarżonej uchwały w całości,
- art. 4 ust. 2 pkt 6) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do § 23 zaskarżonej uchwały w całości,
- art. 4 ust. 2 pkt 7) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do § 26 zaskarżonej uchwały w całości.
Zgodnie z § 3 Regulaminu właściciele sklepów, punktów gastronomicznych lub usługowych obowiązani są do ustawienia koszy ulicznych na odpady przed użytkowanymi lokalami i zapewnienia ich opróżniania z częstotliwością zapobiegającą ich przepełnieniu, nie rzadziej jednak niż jeden raz w tygodniu. Sąd podzielił w pełni zarzut skargi, że zapis taki stanowi przekroczenie delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 2a) w zw. z pkt 3) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez wprowadzenie nakazów i zakazów, do których wskazana ustawa uchwałodawcy nie upoważniła.
Analizując treść zaskarżonej uchwały Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że Rada Gminy L. wyszła poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do § 7: ust.1 w zakresie sformułowania "do 70l", ust.2 w całości, ust. 3 w zakresie sformułowania "do 120l", ust.4 w całości - zaskarżonej uchwały. Ma rację skarżący, że zapisy te stanowią istotne naruszenie prawa. tj. art. 4 ust. 2 w/w ustawy przez wskazanie maksymalnej czy wymaganej pojemności koszy ulicznych, pojemników na odpady, worków I kontenerów. W art. 4 ust.2 pkt 2 omawianej ustawy przewidziano jedynie możliwość ustalenia w regulaminie rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, nie zaś przedziału możliwych pojemności albo wskazanie jedynej dopuszczalnej, zatem należało uznać, że w/w przepisy Regulaminu wykraczają poza zakres upoważnienia ustawowego.
Odnosząc się do uregulowania zawartego w § 18 Regulaminu, który stanowi, że nie należy gromadzić w workach i pojemnikach na odpady komunalne śniegu, lodu, gorącego popiołu, żużlu, szlamów, substancji toksycznych, żrących i wybuchowych a także odpadów z działalności gospodarczej Sąd również podzielił stanowisko skarżącego. Zapis ten pozostaje w sprzeczności z art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., który nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek utrzymania czystości i porządku przez pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Przepis ten odnosi się jedynie do odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, zatem analizowany zapis Regulaminu wykracza zatem poza delegację ustawową, która nie przewiduje w art. 4 ust. 2 kompetencji dla rady gminy do uregulowania w regulaminie obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie sposobu postępowania z odpadami innymi aniżeli odpady komunalne i nieczystości ciekłe.
§ 23 Regulaminu stanowi, że do obowiązków właścicieli należy prowadzenie psów na uwięzi i w kagańcu. Należy podzielić stanowisko skarżącego, że nakładanie obowiązków na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe jest zgodne z celem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., jednak obowiązki te muszą pozostawać w zgodzie z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Analizowany przepis Regulaminu został sformułowany w sposób kategoryczny, nie uwzględniający specyficznych cech biologicznych, wieku, stanu zdrowia, fizjologii zwierząt, jak również bardziej rygorystycznie niż przewidziane to zostało w ustawach, wykluczając możliwość zwolnienia psa ze smyczy bez kagańca przy zachowaniu nad nim kontroli.
Brak zróżnicowania obowiązków osób utrzymujących psy w zakresie ochrony przed zagrożeniem dla innych ze względu na cechy osobnicze psów prowadzi do kategorycznego przypisywania odpowiedzialności za zachowania obiektywnie nie mogące stwarzać jakiegokolwiek zagrożenia dla otoczenia. Ma rację skarżący wskazując, że w Regulaminie należy określić zasady zapewniające panowanie nad zwierzęciem w stopniu gwarantującym bezpieczeństwo publiczne. Spełnienie tego warunku w ramach zwykłych środków ostrożności nie wymaga w każdym przypadku np. spacerowania z psem znajdującym się na smyczy lub w kagańcu. Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r. o sygn. akt II OSK 3039/15. Zwykłe środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia określa się jako tradycyjne, przyjęte zwyczajowo, naturalne dla danego gatunku zwierzęcia, dodatkowo uzależnione od jego cech osobniczych i ewentualnego, potencjalnego zagrożenia. W świetle powyższego, generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy lub w kagańcu, a psów ras uznawanych za agresywne na smyczy i w kagańcu, niezależnie od jego cech i innych uwarunkowań (w tym choroby, wieku) może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. Ponadto, ograniczenia uprawnień właściciela psa bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków, muszą być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności. W konsekwencji należy stwierdzić, że postanowienia Regulaminu niepozwalające na uwzględnienie specyficznych sytuacji i tym samym niekiedy nadmierne, w rezultacie prowadzące do sankcji karnych, mogą tę zasadę naruszać, tym bardziej, gdy nakazane Regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki przewidziane ustawami i innymi aktami prawa miejscowego.
Zasadnym było również zakwestionowanie § 26 Regulaminu, który zakazuje chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Ma rację skarżący zarzucając, żaden przepis ustawy nie uprawnia organu stanowiącego gminy do wprowadzania wymagań i ograniczeń w zakresie chowu i utrzymywania zwierząt gospodarskich na tych terenach, co powoduje że kwestionowany przepis Regulaminu został wydany z istotnym naruszeniem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. ponieważ wykraczał poza ramy delegacji ustawowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność §13 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, §13 ust. 3 oraz § 15 ust.1 Regulaminu.
Niezasadne są natomiast pozostałe zarzuty skargi.
Odnosząc się do zarzutu postawionego w pkt 2 skargi dotyczącego uprawnień do kompostowania odpadów ulegających biodegradacji (odpady zielone i odpady kuchenne) w obrębie własnej nieruchomości, Sąd nie dostrzegł wskazywanego naruszenia, bowiem organ działał w ramach upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust.2a pkt 4 ucpg zgodnie z którym, mógł określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych.
Sąd nie podzielił również zarzutu – poza omawianymi wyżej kwestiami dotyczącymi nieuprawnionego wprowadzenia wymogów dotyczących litrażu – dotyczącego uregulowania zawartego w § 5 Regulaminu, tj. ustalenia, że segregacja odpadów komunalnych takich jak papier, metal, tworzywa sztuczne, szkło, opakowania wielomateriałowe oraz odpady ulegające biodegradacji ma być prowadzona w workach z folii LDPE lub w specjalnie oznakowanych i przystosowanych do tego pojemnikach. Ustawa nakazuje w art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g określenie w regulaminie wymagań w zakresie m.in. rodzaju pojemników lub worków. Zapis, że worki winny być wykonane z folii LDPE, nie stanowi zatem przekroczeni delegacji ustawowej.
Z tych samych względów Sąd nie podzielił zarzutu zawartego w pkt 7 skargi, dotyczącego § 9 ust. 1 pkt b-d, § 9 ust. 2 pkt b-d, § 9 ust. 3 pkt b-d oraz § 9 ust. 4 pkt b-d Regulaminu.
Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego § 22 Regulaminu, stanowiącego, iż zwierzęta domowe winny być trzymane w pomieszczeniach zamkniętych lub na ogrodzonych nieruchomościach, zabezpieczonych przed ich samodzielnym wydostaniem się na zewnątrz. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., wyznacza granice upoważnienia w przedmiocie określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, zatem organ gminy ma określić wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w taki sposób, żeby zapobiec zagrożeniu lub uciążliwości dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Określenie zatem obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe tak, żeby nie wydostały się samodzielnie na zewnątrz, nie wykracza poza delegację ustawową.
Odnosząc się do zarzuty zawartego w pkt 12 skargi tj. do treści § 27 Regulaminu obejmującego zakaz chowu, hodowli i utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach ogródków działkowych, Sąd stanął na stanowisku, że organ ustalając Regulamin, tj. kompletny zbiór reguł zachowania odnoszących się do kwestii związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminie, przedstawił adresatom uchwały jasną informację jakie kwestie są w nim uregulowane. W ocenie Sądu celem Regulaminu jest stworzenie kompendium wiedzy w danej dziedzinie. Nawet jeżeli uznać, że zaskarżona Uchwała narusza w tym punkcie zasady techniki prawodawczej – przez powielanie regulacji innych aktów prawnych - to jednak skala tych naruszeń z całą pewnością nie jest ani rażąca, ani na tyle istotna, aby skutkowała stwierdzeniem nieważności zaskarżonego przepisu.
Sąd nie podzielił również zarzutów postawionych w pkt 13 i 14 skargi. Należy wskazać, że art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d omawianej ustawy przewiduje, że regulamin powinien określać zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Przepis ten upoważnia radę gminy do określenia w regulaminie zasad, tj. warunków, jakie muszą być spełnione, żeby mycie i naprawa pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, były dopuszczalne i nie zagrażały środowisku. Zgodnie z tym i wymogami za uprawnione należało uznać zapisy § 29 ust. 1 i 2 Regulaminu, że mycie pojazdów samochodowych poza myjniami jest dopuszczalne tylko w przypadku samochodów osobowych i przy spełnieniu wymagań wynikających z przepisów szczególnych, a także nie na terenach publicznych i w pobliżu zbiorników wodnych. Podobnie nie wykracza poza upoważnienie ustawowe tj. określenie w regulaminie wymagań, jakie muszą być spełnione w przypadku naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi, zapis § 29 ust.3, że naprawa pojazdów samochodowych związana z ich bieżącą eksploatacją jest dozwolona na terenie własnej nieruchomości, gdy nie powoduje zanieczyszczenia wód ani gruntu. W ocenie Sądu zasady postępowania z powstałymi w procesie mycia i napraw ściekami i odpadami są wystarczające w świetle obowiązku jaki nakłada na organ art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.c.p.g.
Ustawodawca w art. 4 ust. 2 pkt. 8 omawianej ustawy zobowiązał organ do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. W ocenie Sądu, rozdział 6 Regulaminu należycie tę kwestię rozwiązuje, a wskazanie w § 30 budynków wielorodzinnych, zamiast "obszarów" wypełnia wolę ustawodawcy. Podobnie jak w przypadku § 27 Regulaminu, nawet jeżeli uznać, że zaskarżona Uchwała niedokładnie realizuje ustawowy obowiązek - to jednak skala tego naruszenia z całą pewnością nie jest ani rażąca, ani na tyle istotna, aby skutkowała stwierdzeniem nieważności zaskarżonego przepisu.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło