IV SA/Wa 1160/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W. M. wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z informacji znajdujących się we wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Są właścicielami mieszkania o pow. 46,5 m2 (wspólność ustawowa małżeńska). Skarżący uzyskuje dochody w wysokości 2300 zł zaś jego żona w wysokości 2100 zł tytułem "wynagrodzenia". W rubryce nr 11. "Zobowiązania i stałe wydatki" skarżący wpisał: "Łączne koszty w granicach 1800-2100". Zarządzeniem z dnia 9 czerwca 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie: - wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę G. M. z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych; - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów skarżącego i jego żony (np. zaświadczeń z zakładu pracy o wysokości dochodów), - wyszczególnienia konkretnych wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne (przeciętnie w miesiącu), bowiem w rubryce nr 11 formularza PPF wskazano jedynie ogólnie łączne koszty w wysokości: 1800-2100 zł, bez wskazania na co i w jakiej wysokości opłaty te są ponoszone. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu – jak wynika z duplikatu potwierdzenia odbioru dołączonego do pisma Poczty Polskiej z dnia 21 września 2016 r. – w dniu 4 lipca 2016 r. Stwierdzić należy, że dotychczas skarżący nie wykonał wezwania i nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: "P.p.s.a."), strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżący spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Z informacji podanych przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF wynika, m.in. że mieszka wraz z żoną, obydwoje są właścicielami mieszkania o pow. 46,5 m2, otrzymując wynagrodzenie w łącznej wysokości 4400 zł ich stałe wydatki wynoszą ok. 1800 – 2100 zł miesięcznie. Referendarz sądowy uznał, że w tej sytuacji zasadne jest wezwanie skarżącego do nadesłania wyciągów z kont bankowych, dokumentów potwierdzających otrzymywane wynagrodzenie oraz wyszczególnienia wydatków. Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku doręczono skarżącemu w dniu 4 lipca 2016 r. Termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 11 lipca 2016 r. Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie. Tym samym należy uznać, że nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem przedstawione przez niego informacje nie wskazują, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Przeciwnie, z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF wynika, że po opłaceniu zobowiązań i stałych wydatków, skarżącemu i jego żonie pozostaje do dyspozycji kwota ponad 2000 zł miesięcznie, a zatem skarżący jest w stanie uiścić koszty sądowe (na obecnym etapie postępowania wpis sądowy w wysokości 500 zł) oraz ponieść koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.