IV SA/Wa 1163/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw mleka 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. na podstawie art. 6a ustawy z dnia 6 września 2001 roku o regulacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 129, poz. 1446 ze zm.) przyznał J.P. indywidualną kwotę mleczną dla dostawcy hurtowego w wysokości 28732 kg o reprezentatywnej zawartości tłuszczu 3,79 % równoważnej w gramach 37,9 g/kg. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 roku, Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. na podstawie art.32 ust.2 wymienionej wyżej ustawy cofnął J. P. indywidualną ilość referencyjną dostaw mleka w wysokości 28732 kg o reprezentatywnej zawartości tłuszczu 3,79 %. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. stwierdził, że J. P. w roku kwotowym 2004/2005 nie wprowadził do obrotu mleka lub przetworów mlecznych w ramach indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność w dniu 1 kwietnia 2004 roku. J.P. nie złożył wyjaśnień odnośnie zaistniałej sytuacji co skutkowało cofnięciem indywidualnej ilości referencyjnej. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. P. podnosząc zarzut, iż w roku kwotowym 2004/2005 przez kilka miesięcy nie odstawiał mleka do Spółdzielni, gdyż sprzedawał je na lokalnym rynku po znacznie wyższej cenie. Następnie przepisał gospodarstwo rolne na rzecz córki. Akt notarialny w tej sprawie sporządzony został w dniu [...] lutego 2005 roku. Córka zawarła umowę na dostawę mleka z firmą [..] w W. i złożyła wszelkie dokumenty niezbędne do przeniesienia indywidualnej ilości referencyjnej. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 roku. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że z informacji zawartych w rejestrze producentów prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. wynika, iż J. P. w okresie od 1 kwietnia 2004 roku do 31 marca 2005 roku nie wprowadzał mleka do obrotu w ramach posiadanej IIR dostaw. W wypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego cofa w drodze decyzji, przyznaną ilość referencyjną. Rozporządzenie Rady Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiające opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych (OJL 270 21.10.2003) wylicza sytuacje, kiedy zmniejszenie nie nastąpi. Są to przypadki siły wyższej oraz należycie uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Przykładowe przypadki wyliczone zostały w art. 40 rozporządzenia Rady Nr 1788/2003. Są to m.in. śmierć rolnika, długotrwała niezdolność do pracy, poważna klęska żywiołowa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Siłą wyższą jest zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia. Wystąpienie siły wyższej powinno być stwierdzone przez uprawniony organ i szczegółowo udokumentowane. Okoliczność, iż J.P. zdecydował się sprzedawać mleko na wolnym rynku nie może być uznana za wypadek siły wyższej lub uzasadniony wypadek mający wpływ na zdolnośc produkcyjną gospodarstwa rolnego. Sprzedaż mleka na wolnym rynku była indywidualną i nie wymuszoną okolicznościami decyzją producenta, w związku z czym nie stanowi ona przejawu siły wyższej. Producent powinien realizować dostawy w takiej wysokości, by dążyć do wykorzystania całości IIR przysługującej mu na cel 1 kwietnia danego roku kwotowego. Cofnięcie IIR było więc w tej sytuacji słuszne. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. P. podnosząc zarzut, iż przyczyną niewprowadzenia mleka do obrotu w okresie od 1 kwietnia 2004 roku do 31 marca 2005 roku było przekazanie gospodarstwa córce. Sądził, że IIR dostaw wraz z przepisanym gospodarstwem przechodzi automatycznie na nabywcę gospodarstwa. W tym okresie poważnie też chorował i choroba nie pozwalała mu na dostarczanie mleka do punktu skupu. Mleko odbierali prywatni odbiorcy bezpośrednio z domu. Za sprzedane mleko otrzymywał codziennie gotówkę, która była niezbędna na drogie lekarstwa i specjalistów. Nadto skarżący opisał okoliczności w jakich podjął się prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz historię jego prowadzenia. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Nadto stwierdził, że skarżący prowadził produkcję mleka lecz sprzedawał je niezgodnie z uzyskaną ilością referencyjną nie do podmiotu skupującego lecz bezpośrednio na rynku odbiorcom detalicznym. W przypadku odstąpienia od sprzedaży hurtowej istniała możliwość dokonania konwersji prawa na sprzedaż bezpośrednią, lecz w tym zakresie należało złożyć stosowny wniosek do dyrektora OT ARR w Warszawie (art.24 ustawy) takich działań skarżący nie podjął. Prawo do indywidualnej ilości referencyjnej lub jej części może być zbywane wyłącznie producentowi w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, która dla swojej skuteczności wymaga zatwierdzenia w drodze decyzji, przez właściwego miejscowo dla zbywcy dyrektora OT Agencji. Decyzja wydawana jest na wniosek stron umowy. umowa może być zawarta do końca roku kwotowego, zaś jej przedmiotem może być tylko niewykorzystana w danym roku kwotowym indywidualna ilość referencyjna. Zbywca prawa do indywidualnej ilości referencyjnej lub jej części, będący dostawcą w terminie 3 dni od dnia zawarcia umowy przedkłada kopię tej umowy podmiotowi skupującemu. Po otrzymaniu umowy podmiot skupujący jest zobowiązany do wystawienia zbywcy zaświadczenia o stopniu wykorzystania indywidualnej ilości referencyjnej zadeklarowanej w celu dostarczenia do tego podmiotu skupującego, według stanu na dzień zawarcia umowy. Nabywca prawa A. R. złożyła wniosek o stwierdzenie przejścia prawa dopiero w dniu [...] lipca 2005 roku, to jest w dacie trwania postępowania w przedmiocie cofnięcia IIR. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym nie będąc przy tym związany zarzutami podniesionymi w skardze. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z rażącym naruszeniem prawa określonym w art.156 § 1 pkt.4 kpa. Zgodnie z treścią art.156§1 pkt.4 kpa nieważna jest decyzja skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jest cofnięcie J. P. indywidualnej ilości referencyjnej dostaw mleka. Indywidualna kwota mleczna została przyznana J. P. decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] lutego 2004 roku. Zauważyć jednak należy, iż gospodarstwo rolne, którego właścicielem (wraz z żoną H.P.) był J. P. zostało przez niego zbyte w dniu [...] lutego 2005 roku na rzecz A. R. Zgodnie z treścią art.30 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897) w przypadku zbycia gospodarstwa przez producenta przyznane mu prawo do indywidualnej ilości referencyjnej przechodzi na nabywcę gospodarstwa. Z kolei zgodnie z treścią art.30 ust.4 wymienionego wyżej przepisu właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie wypisu aktu notarialnego albo kopii zawartej umowy dokonuje wpisu do rejestru producentów o przejściu prawa do indywidualnej ilości referencyjnej na nabywcę gospodarstwa. Biorąc pod uwagę powołane uregulowania prawne stwierdzić należy, iż w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji prawo to nie przysługiwało już skarżącemu. Przeszło ono z mocy ustawy na rzecz nabywcy gospodarstwa A. R. i to do niej winna być skierowana decyzja o cofnięciu indywidualnej ilości referencyjnej ilości mleka. Prawo to przechodzi na nabywcę oczywiście w takim stanie w jakim w dacie zbycia gospodarstwa przysługiwało ono zbywcy. Jeśli w dacie zbycia gospodarstwa kwota mleczna nie została wykorzystana w całości lub w części to, na nabywcę gospodarstwa przechodzi również kwota mleczna niewykorzystana w całości lub wykorzystana w części. Odnośnie zarzutów podniesionych przez skarżącego, to zdaniem Sądu, ich ocena na obecnym etapie postępowania jest przedwczesna. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzającą podlegają bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego niezależnie od podniesionych przez skarżącego zarzutów. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.3 i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.