IV SA/Wa 1164/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-14
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Krystyna Napiórkowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej w otulinie parku narodowego, opierając się na zakazach obowiązujących na terenie samego parku narodowego, bez wykazania konkretnego zagrożenia dla form przyrodniczych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stosować zakazów obowiązujących na terenie parku narodowego do jego otuliny, jeśli ustawa nie przewiduje takiego rozszerzenia ochrony. Odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w otulinie parku narodowego wymaga wykazania, że planowana inwestycja spowoduje konkretne zagrożenie zewnętrzne, które oddziałuje na park narodowy i narusza zakazy tam obowiązujące, a nie opierania się na ogólnikowych założeniach lub zakazach właściwych dla terenu parku.Stan faktyczny
Skarżący K. D. złożył skargę na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Parku Narodowego o odmowie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji (budynek mieszkalny, gospodarczy, zjazd, zbiornik) na działce w otulinie parku narodowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie zakazu zabudowy do otuliny parku oraz brak dowodów na zagrożenie dla form przyrodniczych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zasądzono od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. Minister Środowiska na podstawie art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, zjazdu z drogi gminnej i zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe wraz z przyłączami elektrycznym i wodnym na działce nr [...]w W. w gminie S.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że otulina parku narodowego, w której projektowana jest uzgadniana inwestycja, stanowi - zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 92, poz. 880 ze zm.), zwaną dalej "u. o. p." - strefę ochronną graniczącą z parkiem narodowym, jako formą ochrony przyrody wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Organ podniósł, że skoro ustawodawca w art. 11 ust. 1 u. o. p. nakazuje wyznaczenie otuliny parku narodowego, to należy przyjąć, że realizacja celów, jakim otulina ma służyć może nastąpić jedynie przy uznaniu, iż podlega ona ochronie. Wprawdzie organ zauważył, iż obecnie obowiązująca u. o. p. nie upoważnia do określenia katalogu zakazów obowiązujących na terenie otuliny, to jednak stwierdził, że przy przyjęciu, iż otulina nie podlega żadnej kontroli, niezasadnym byłoby jej tworzenie. Na tej podstawie przyjęto, że lokalizacja planowanej inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie [...] Parku Narodowego będzie stanowić zagrożenie dla stanu równowagi przyrodniczej i właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego znajdującego się na terenie parku i jego otuliny. Planowana inwestycja negatywnie wpłynęłaby na migrację będących pod ochroną dziko występujących zwierząt. Tereny przylegające do granic [...] Parku Narodowego wraz z terenami Parku tworzą nierozerwalną całość. Działania poza Parkiem, zwłaszcza w takim bezpośrednim sąsiedztwie, mają szczególne znaczenie dla obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody w samym Parku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2006 r. złożonej przez K. D. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 5 pkt 14, art. 11 ust. 1 i art. 33 ust. 3 u. o. p. poprzez uznanie, że w obszarze otuliny parku narodowego istnieje generalny zakaz zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej bez wykazania zagrożenia planowanej inwestycji dla określonych form przyrodniczych w obrębie parku narodowego oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 k. p. a., art. 8 k. p. a., art. 77 k. p. a. i art. 107 k. p. a. poprzez brak przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów na okoliczność sposobu oddziaływania planowanej inwestycji na określone gatunki form przyrodniczych występujących na terenie parku narodowego oraz poprzestanie na zacytowaniu w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji ogólnikowych założeń literatury przedmiotu bez odniesienia do stanu faktycznego, czyniąc je przedmiotem dowodu.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie naruszają prawo.
Zasadny jest zarzut skarżącego, dotyczący przyjęcia przez organ założenia, że otulina podlega takiej samej ochronie, jak obszar parku narodowego. Już samo rozróżnienie przez ustawę pojęć "park narodowy" i "otulina parku narodowego" sugeruje odmienny sposób ich ochrony. W art. 15 ust. 1 u. o. p. określono działania objęte zakazem na terenie parku narodowego, w tym. m. in. w pkt 1 art. 15 ust. 1 ustanowiono zakaz budowy obiektów budowlanych. Zakazy te stosuje się jednak wyłącznie do terenu parku narodowego, a nie do terenu jego otuliny. Chociaż organy pierwszej i drugiej instancji nie powołały się w swych rozstrzygnięciach na art. 15 ust. 1 u. o. p., to jednak uzasadnienia uchylonych postanowień wskazują, że ochronę przysługującą terenowi parku narodowego na podstawie w / w przepisu zastosowano również do otuliny parku narodowego.
Zgodnie z art. 5 pkt 14 u. o. p. otulina jest to strefa ochronna granicząca z formą ochrony przyrody i wyznaczona indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Zagrożenia zewnętrzne to, zgodnie z art. 5 pkt 29 u. o. p., czynnik mogący wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych, chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikający z przyczyn naturalnych lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów podlegających ochronie prawnej. Z przepisu art. 5 pkt 29 wynika, że zagrożenie zewnętrzne wynikające z działalności człowieka ma swe źródło poza obszarem parku narodowego. Niemniej jednak organy obu instancji nie wykazały, aby planowana inwestycja mogła spowodować zagrożenie zewnętrzne, które oddziaływałoby na formy przyrodnicze w obrębie parku narodowego i były jednocześnie naruszeniem zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u. o. p. Przytoczenie bowiem przez organ fragmentów literatury przedmiotu, które nie dotyczą bezpośrednio niniejszej sprawy z pewnością nie można uznać za dowiedzenie, że zamierzona inwestycja powoduje naruszenie zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u. o. p.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający dokona merytorycznej oceny dopuszczalności lokalizacji projektowanej inwestycji w kontekście ustawowego celu otuliny [...] Parku Narodowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło