IV SA/Wa 1164/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], działając na podstawie 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. C., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976 r. nr [...] w sprawie przejęcia na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,18 ha, bez zabudowań, składającego się z działek o numerach: [...], [...], [...], [...] oraz 1/2 części udziału w działce nr [...] o pow. 0,16 ha, położonego we wsi O., stanowiącego własność W. C. W dniu 5 listopada 2008 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynął wniosek z dnia 29 października 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2008 r. Zawarto w nim żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z pierwotnym wnioskiem. W nagłówku pisma, jako wnioskodawcę, wskazano K. C. Czytelny podpis pod przedmiotowym wnioskiem złożyła natomiast G. C. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2007 r., umorzył postępowanie odwoławcze W uzasadnieniu organ wskazał, że "[...] Do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od K. C. lecz podpisany został przez G. C., osobę nie będącą stroną w tym postępowaniu [...]". Dalej wywiódł, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2004 r. sygn. akt [...], spadek po W. C. nabyli: dzieci Z. R. i H. G. po 1/3 części oraz wnuki M. C., Z. C., A. F., K. C. i D. C. po 1/5 części. W konkluzji stwierdził, że podpisanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez osobę, która nie jest stroną w sprawie, wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. W konsekwencji zastosowanie znajduje art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. K. C. zaskarżył decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że matka - G. C., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2007 r., działała z jego upoważnienia. W chwili złożenia wniosku z dnia 29 października 2008 r. wymieniona legitymowała się stosownym, udzielonym w formie aktu notarialnego, pełnomocnictwem. Wywiódł, że skoro wymieniona nie załączyła do wniesionego podania dokumentu pełnomocnictwa, to obowiązkiem organu wynikającym z art. 64 k.p.a. oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego ujętych w art. 6 i art. 9 k.p.a., było wezwanie jej do uzupełnienia braku wniosku. Wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym pełnomocnictwo może być udzielone także ustnie, a wśród najbliższej rodziny dopuszczalne jest działanie bez pełnomocnictwa. Skoro zatem wniosek złożył K. C., a podpisała się pod nim G. C., to obowiązkiem Ministra było ustalenie, czy jest ona pełnomocnikiem skarżącego i działa w jego imieniu. Nadto, skarżący podniósł, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie wskazuje należytej podstawy prawnej, bowiem nawet umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić jedynie na mocy art. 105 k.p.a. Tymczasem w zaskarżonej decyzji nie powołano wskazanego przepisu, a w jej uzasadnieniu nie przedstawiono przesłanek wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że skoro wnioskodawczyni nie załączyła pełnomocnictwa, ani nie powołała się na nie w treści wniosku, to znaczy że go nie posiadała. Z kolei błąd proceduralny, polegający na niepowołaniu w podstawie prawnej decyzji art. 105 k.p.a., nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei stosownie do treści art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Przepis art. 9 k.p.a. stanowi zaś, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W ocenie Sądu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszył powołane zasady postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji bowiem, gdy w podpisanym przez G. C. podaniu z dnia 29 października 2007 r., jako wnioskodawcę wskazano K. C., który jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. z dnia [...] czerwca 1976 r., mając na względzie treść art. 7 k.p.a., Minister w pierwszym rzędzie zobowiązany był wezwać G. C. do wyjaśnienia w zakreślonym terminie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła w imieniu własnym, czy też w imieniu osoby wskazanej w nim jako wnioskodawca. Fakt podpisania pisma przez wymienioną nie uprawniał do przyjęcia, iż o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła we własnym imieniu. Obowiązkiem wynikającym z powołanego art. 9 k.p.a. było także poinformowanie G. C. o treści art. 32 i art. 33 k.p.a. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, organ nie ustalił, kto w istocie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2007 r. Przedwcześnie i bezpodstawnie przyjął natomiast, że osoba, która podpisała wniosek z dnia 29 października 2008 r. złożyła go we własnym imieniu. Powyższe potwierdza sformułowanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ stwierdza, iż "[...] Do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od K. C. lecz podpisany został przez G. C., osobę nie będącą stroną w tym postępowaniu [...]". Wobec tego, że ustalenie statusu wymienionej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1976 r. stanowiło warunek konieczny podjęcia dalszych czynności zmierzających do zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a umorzenie postępowania nie było dopuszczalne przed jednoznacznym ustaleniem, że pismo z dnia 29 października 2008 r. G. C. wniosła działając we własnym imieniu, należy stwierdzić, że wskazane uchybienia skutkują koniecznością uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Mając na uwadze wywody zawarte w skardze z dnia 22 maja 2006 r., z których wynika, iż G. C. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając jako pełnomocnik K. C., należy wskazać, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany będzie wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braku wniosku z dnia 29 października 2007 r. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem umocowanie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] października 2007 r. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.