IV SA/Wa 1170/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchyloną nią decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Prezydent W. ustalił lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] oraz zatwierdził na potrzeby powyższej inwestycji projekt podziału nieruchomości wykazany na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] kwietnia 2008 r. pod nr ew. [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Prezydent W., na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji. W dniu [...] lutego 2009 r. Prezydent W. decyzją Nr [...], wydaną na podstawie art. 155 i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zmienił z urzędu własną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do ul. T. . Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż potrzeba zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2008 r. była spowodowana koniecznością dopisania do wykazu działek przewidzianych pod budowę drogi ich oznaczeń oraz powierzchni. Rozszerzenie informacji dotyczących działek pod inwestycje było bowiem niezbędne do dokonania zmian w księgach wieczystych. Jednocześnie zaznaczył, iż skorygowano oczywistą omyłkę w załączniku nr 4 dotyczącą numeru działki. W wyniku rozpoznania odwołania J. W. od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnianiu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie organu pierwszej instancji było wadliwe, bowiem Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 Kpa, w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednocześnie podkreślił, iż dla zmiany decyzji, na podstawie art. 155 Kpa, na podstawie której strona nabyła prawo niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek, tj.: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwskazań w przepisach ustaw szczególnych. W przedmiotowej sprawie w ocenie Wojewody [...], wobec tego, iż strony postępowania nie zostały poinformowane o planowanej zmianie decyzji ustalającej lokalizacje dla przedmiotowej inwestycji, niemożliwe było uzyskanie wymaganej prawem zgody. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podkreślił, iż dotyczą one decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r. dlatego też nie mogą być uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Wskazał, iż kontrolowana decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. zmieniająca decyzję z dnia [...] maja 2008 r. ponownie nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...]złożył J. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. jak również decyzji tego organu z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zaskarżone decyzje, a przede wszystkim decyzja W. z dnia [...] maja 2008 r. rażąco naruszają prawo, poprzez sprzeczne z prawem wywłaszczenie części nieruchomości skarżącego, położonej w W. przy ul. [...]. W ocenie skarżącego Wojewoda [...] uchylając decyzję organu pierwszej instancji winien uchylić również decyzję tego organu z dnia [...] maja 2008 r. rozstrzygającą merytorycznie sprawę, co do której skarżący przedstawił zarzuty w odwołaniu. Za podjęciem takiego rozstrzygnięcia zdaniem skarżącego przemawia fakt, iż organ pierwszej instancji nie powiadomił go o treści decyzji z dnia [...] maja 2008 r. ustalającej lokalizację dla przedmiotowej inwestycji, czym naruszył art. 109 § 1 Kpa oraz zasady ogólne wynikające z art. 8 i 9 Kpa. W ocenie skarżącego organ odwoławczy uchylając jedynie decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. pozostawił w obrocie prawnym decyzję tego organu z dnia [...] maja 2008 r., pomimo, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazano. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. Kpa, regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kpa. Postępowanie wznowieniowe nie może być natomiast wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Z tego względu wszelkie zarzuty skargi odnoszące się do oceny zasadności podjętej przez Prezydenta W. decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] maja 2008 r., pozostają poza sferą rozważań Sądu jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy. W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] Prezydent W. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. ustalającą lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] Należy mieć na uwadze, iż postępowanie wznowieniowe wszczęte, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie z urzędu, powinno zakończyć się wydaniem jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 Kpa. Przepis ten dopuszcza zakończenie postępowania wznowieniowego w trojaki sposób. Po pierwsze - organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, po drugie - decyzję, w której uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Po trzecie, w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, iż po wznowieniu przez Prezydenta W. z urzędu postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji dla przedmiotowej inwestycji organ administracji publicznej zobowiązany był zakończyć sprawę wydając jedną z decyzji przewidzianych w cytowanym powyżej art. 151 § 1 i 2 Kpa. Prezydent W., stwierdzając, iż zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wydał natomiast decyzję, o której mowa w art. 155 Kpa, czyli decyzję zmieniającą z urzędu ostateczną decyzję. Jak słusznie zauważył Wojewoda [...] takie rozstrzygniecie naruszało treść art. 151 Kpa. W sytuacji bowiem wznowienia postępowania na wniosek, czy też z urzędu, jak podkreślono już powyżej, jedynymi rozstrzygnięciami jakie mogą zapaść są rozstrzygnięcia przewidziane w art. 151 Kpa. Połączenia natomiast dwóch trybów nadzwyczajnych, jak miało to miejsc w niniejszej sprawie oraz uczynienie z art. 155 i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji było nieuprawnione i powinno prowadzić do uchylenia decyzji wydanej na tej podstawie. W tej sytuacji za bezpodstawne należy również uznać rozstrzygniecie Wojewody [...] zawarte w zaskarżonej decyzji, w części w której umorzył on postępowanie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy bowiem z jednej strony zauważył wadę decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie jakim naruszała ona treść art. 151 Kpa, z drugiej jednak strony stwierdził, iż dla zmiany decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008 r. koniecznym było w niniejszej sprawie uzyskanie przez organ wymaganej prawem zgody, czyli spełnienia jednej z przesłanej z art. 155 Kpa. O ile zatem organ odwoławczy zasadnie uznał, iż brak było podstaw do wydania w postępowaniu wznowieniowym decyzji, o której mowa w art. 155 Kpa, w sposób nieuprawniony umorzył postępowanie tego organu wskazując, iż organ ten nie mógł wydać wskazanej powyżej decyzji, bowiem nie uzyskał zgody stron postępowania, o której mowa w art. 155 Kpa. Reasumując należy wskazać, iż w rozpoznawanej sprawie prowadzonej w trybie wznowieniowym, o ile zaistniała jedna z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 Kpa powinno zapaść jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 Kpa. Z racji wymienionych wyżej naruszeń przepisów postępowania administracyjnego zaskarżoną decyzję oraz uchyloną nią decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. należało wyeliminować z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 tej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej winny wziąć pod uwagę okoliczności wskazane w niniejszym wyroku.