IV SA/Wa 1170/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-30
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona uzyskała już zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy, ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona już uzyskała takie zwolnienie, a rozpoznanie kolejnego wniosku stało się zbędne. Uzyskane zwolnienie od kosztów sądowych ma skutki prawomocnego orzeczenia i jest skuteczne przez cały tok postępowania. Jednocześnie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, mimo braku obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, przysługuje jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej, w sierpniu 2016 r., referendarz sądowy przyznał mu już zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zbieractwa, mieszkającą w lokalu socjalnym i ponoszącą minimalne koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowienie dla T. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych w zakresie zgodnym z wnioskiem postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla T. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...].
T. G. we wniosku z dnia 27 grudnia 2016 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy z zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego zaświadczenia prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Od 27 lipca 2004 r. jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się ze zbieractwa, które pozwala uzyskać około 150 zł miesięcznie. Mieszka w lokalu socjalnym. Ponoszone przez niego koszty opłat za energię elektryczną wynoszą około 30 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów.
Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 14 czerwca 2016 r., postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r. przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił T. G. od kosztów sądowych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie zwolniono już skarżącego od kosztów sądowych. Postanowienie referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2016 r., którym przyznano stronie prawo mocy, ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ppsa). Skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. Przyznane zwolnienie jest skuteczne od dnia złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez cały tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie, jak prawo już przyznane, powoduje, że rozpoznanie kolejnego wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ppsa. Dlatego postępowanie w sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, należy wskazać, że stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Środki uzyskiwane przez skarżącego ze zbieractwa mogą co najwyżej wystarczyć na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc przy tym pod uwagę, że T. G. nie ma ani zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, należy stwierdzić, że chociaż w przedmiotowej sprawie nie ma on już obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to nadal nie jest w stanie wygospodarować środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
W konsekwencji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w punkcie 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło