IV SA/Wa 1171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008 r. wniosku P. B. o dopuszczenie do udziału w sprawie ze skargi T. Z. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy postanawia odmówić P. B. dopuszczeniu do udziału w sprawie T. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2008r. w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią handlową i usługową oraz parkingiem podziemnym wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] w W. P. B. w piśmie z 9 października 2008r. wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie toczącej się na skutek wniesienia powyższej skargi w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż od 1 kwietnia 2008r. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] i współwłaścicielem części wspólnych w budynku przy ul. [...] w W. oraz użytkownikiem wieczystym działki gruntu w 143/10000, zaś od 22 maja 2001r. właścicielem tego lokalu była matka S. C. Uważa, iż zarówno on, jak i matka, zostali pozbawieni czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżony akt, gdyż nawet go nie otrzymał. O toczącym się postępowaniu powziął wiadomość na zebraniu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Nie może więc zrozumieć dlaczego nie informowano go o sprawie, w sytuacji gdy innym właścicielom lokali doręczano decyzje. Zdaniem wnioskodawcy w sprawie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedstawione stanowisko P. B. podtrzymał pełnomocnik reprezentujący go na rozprawie w dniu 14 października 2008r. Zdaniem pełnomocnika w sprawie, tak w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i administracyjnym, powinna występować zarówno Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", jak i poszczególni właściciele lokali. Pozostałe strony obecne na rozprawie nie wniosły sprzeciwu odnośnie dopuszczenia P. B. do udziału w sprawie. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zaś według art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego [...]. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, iż ustawodawca w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozróżnia dwie grupy uczestników: a) uczestnicy z mocy prawa (art. 33 § 1 P.p.s.a.), b) uczestnicy dopuszczeni (na wniosek) do udziału w postępowaniu przez sąd (art. 33 § 2 P.p.s.a.). W pierwszym z wymienionych przypadków "sąd nie jest władny badać, czy wynik postępowania dotyczy interesu prawnego osób, które skargi nie wniosły, a brały udział w prowadzonym uprzednio postępowaniu administracyjnym i od wyniku tego badania uzależnić przyznanie tym podmiotom statusu uczestnika z mocy prawa (por. W. Chróścielewski, Strony i uczestnicy postępowania ądowoadministracyjnego, PiP 2004, nr 9, s.37)" (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Innymi słowy, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym wyżej wskazanym podmiotom przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania i ich udział określa się jako obligatoryjny w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników (o których mowa poniżej). W drugim przypadku uczestnikiem postępowania może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, gdyż tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Przy czym dla uzyskania statusu uczestnika w przypadku uregulowanym w § 2 art. 33 P.p.s.a. nie wystarczy tylko zgłoszenie zamiaru uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, ale i konieczne jest wykazanie przesłanek, od spełnienia których uzależnione jest wydanie postanowienia o dopuszczeniu do udziału w sprawie. Zatem we wniosku o dopuszczenie, oczywiście czyniącemu zadość wymaganiom stawianym przez art. 46 i 47 P.p.s.a. wszystkim pismom w postępowaniu sądowym, powinno zostać wykazane spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 33 § 2 P.p.s.a. Wnioskodawca winien więc przedstawić dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 88). Powyższe dowodzi, iż dopuszczenie do udziału w sprawie zostało oparte na kryterium interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004r., sygn. akt OSK 919/04 (OSP 2005, z. 11, poz. 128) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną [...], na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków". Interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Oznacza to, że o uczestnictwo w sprawie może wystąpić, co do zasady, podmiot który wykazuje istnienie związku między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Inaczej mówiąc, interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Legitymację materialnoprawną w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym dokonywanym w trybie art. 106 K.p.a. mają właściciele i użytkownicy wieczyści działki (działek) objętej (objętych) wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz działek sąsiednich, z racji tego że postępowanie to jest postępowaniem wpadkowym postępowania dotyczącego warunków zabudowy. W przypadku gdy na działce sąsiedniej znajduje się nieruchomość, w skład której wchodzą lokale mieszkalne należące do poszczególnych właścicieli, wówczas zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r., nr 80, poz. 903, ze zm.) ogół tych właścicieli tworzy wspólnotę mieszkaniową. Stosownie do powyższego właściciel mieszkania w budynku składającym się z wielu mieszkań z mocy ustawy jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Celem ustawodawcy, który wprowadził tego rodzaju rozwiązanie było zapewnienie sprawnego zarządu w obiektach wielolokalowych, które stanowią własność różnych osób. I choć rozwiązanie to niewątpliwie usprawnia zarząd obiektami wielolokalowymi, niemniej jednak wiąże się z pewnymi ograniczeniami indywidualnych uprawnień właścicieli. Wspólnota mieszkaniowa uzyskuje status strony postępowania już z samego faktu, że postępowanie ustalające warunki zabudowy i postępowanie uzgodnieniowe dotyczy nieruchomości, która sąsiaduje z nieruchomością, na której znajduje się budynek wspólnoty. Jeżeli jest to tzw. duża wspólnota mieszkaniowa to kieruje jej sprawami i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali - zarząd (art. 20 ust. 1 i 21 ust. 1 ustawy o własności lokali). Tak więc i w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji (postanowienia) członków tej wspólnoty reprezentuje zarząd. Od zasady, że członka wspólnoty reprezentuje zarząd istnieje odstępstwo. Odstępstwo to wynika z ukształtowanego w tej kwestii orzecznictwa sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym wyrażony został pogląd, że w pewnych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie występować jako strona postępowania administracyjnego. Jeżeli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota (wyrok NSA z 13.12.1999r., sygn. akt IV SA 1996/97, publ. lex 48720; z 21.07.2004r., sygn. akt IV SA 2061/02, publ. lex 158921; z 19.10.2004r., sygn. akt IV SA 1522/03, publ. lex 160791). Oznacza to, iż członek wspólnoty powinien wykazać konkretną okoliczność, która godzi w jego indywidualny interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania. W świetle treści przytoczonych przepisów prawa i poczynionych wywodów - w ocenie Sądu – P. B. nie wykazał żeby w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, w którym to nie brał udziału, przysługiwała mu legitymacja materialnoprawna, pozwalająca na uznanie, że wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego. Do uznania za uczestnika postępowania, a w konsekwencji dopuszczenia do udziału w sprawie na zasadzie art. 33 § 2 P.p.s.a. nie wystarczy powoływanie się li tylko na fakt bycia właścicielem jednego z lokali w budynku przy ul. [...] w W., czy na fakt udziału w postępowaniu administracyjnym właścicieli innych lokali wchodzących w skład tej nieruchomości. Powoływanie się na własność jest zbyt ogólnikowe, nie wskazuje na czym miałby polegać (własny, indywidualny) interes prawny. Zaś doręczenie określonej osobie aktu administracyjnego nie przesądza oceny, że podmiot który ją otrzymał, legitymuje się interesem prawnym w znaczeniu wyżej opisanym. W sytuacji więc niewylegitymowania się przez P. B. interesem prawnym, na który rzutowałby wynik postępowania sądowoadministracyjnego, czyli niespełnienia warunku z art. 33 § 2 P.p.s.a., Sąd na mocy powołanego przepisu orzekł jak w sentencji postanowienia.