IV SA/Wa 1172/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-30
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony po tym, jak prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem, podlega umorzeniu jako zbędny?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli zostało już wcześniej przyznane prawomocnym postanowieniem sądu. Ponowne złożenie wniosku w tym samym zakresie czyni rozpoznanie kolejnego wniosku zbędnym. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, nawet jeśli została już zwolniona z kosztów sądowych.Stan faktyczny
T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wcześniej, postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r., został już zwolniony z kosztów sądowych. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymującą się ze zbieractwa, mieszkającą w lokalu socjalnym i ponoszącą niskie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla T. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych w zakresie zgodnym z wnioskiem postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla T. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...].
T. G. we wniosku z dnia 27 grudnia 2016 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy z zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego zaświadczenia prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2014 r. wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Od 27 lipca 2004 r. jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się ze zbieractwa, które pozwala uzyskać około 150 zł miesięcznie. Mieszka w lokalu socjalnym. Ponoszone przez niego koszty opłat za energię elektryczną wynoszą około 30 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów.
Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 14 czerwca 2016 r., postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest zwolnił T. G. od kosztów sądowych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie zwolniono już skarżącego od kosztów sądowych. Postanowienie referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2016 r., którym przyznano stronie prawo mocy, ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ppsa). Skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2016 r. Przyznane zwolnienie jest skuteczne od dnia złożenia przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez cały tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie, jak prawo już przyznane, powoduje, że rozpoznanie kolejnego wniosku stało się zbędne w rozumieniu art. 249a ppsa. Dlatego postępowanie w sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, należy wskazać, że stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Środki uzyskiwane przez skarżącego ze zbieractwa mogą co najwyżej wystarczyć na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc przy tym pod uwagę, że T. G. nie ma ani zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów, należy stwierdzić, że chociaż w przedmiotowej sprawie nie ma on już obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to nadal nie jest w stanie wygospodarować środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
W konsekwencji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w punkcie 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło