IV SA/Wa 1174/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-21
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anita Wielopolska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych może zostać stwierdzona za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzja Prezesa IPN o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ właściwie ocenił materiał dowodowy, ograniczając się do sprawdzenia, czy w archiwum IPN znajdują się dokumenty wskazujące na udział skarżącego jako tajnego współpracownika, bez badania prawdziwości tych dokumentów. Skarga została oddalona, ponieważ decyzja organu odpowiadała przepisom prawa i nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.Stan faktyczny
A. W. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, który został odrzucony przez Prezesa IPN decyzją z grudnia 2015 r. Organ wskazał, że w archiwum IPN znajdują się dokumenty wskazujące na udział A. W. jako tajnego współpracownika służb bezpieczeństwa, co wyklucza spełnienie warunków ustawy. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące rzekomego braku dowodów na współpracę oraz powołał się na wyrok sądu powszechnego, który miał ustalić, że nie był tajnym współpracownikiem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie potwierdzenia, że A. W., spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 9 stycznia 2017 r. do Instytutu Pamięci wpłynęło pismo A. W., w którym podkreślił on, że Instytut Pamięci nie posiada żadnych dowodów na rzekomą jego współpracę ze służbami, w szczególności zobowiązania do współpracy, pokwitowań otrzymanego wynagrodzenia, oryginałów czy kopii sporządzanych meldunków lub raportów. Strona stwierdziła, że w zasobach Instytutu Pamięci znajduje się dokument (wyciąg z listy wynagrodzeń tajnych współpracowników), z którego wynika, że tajny współpracownik o pseudonimie "[...]" ("[...]") nie otrzymywał wynagrodzenia.
W dniu [...] stycznia 2017 r. Prezes Instytutu Pamięci wydał decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes IPN podał, że dotyczące A. W. dokumenty archiwalne, które były podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie, były wnioskodawcy znane. A. W. miał więc pełną świadomość, które dokumenty archiwalne były podstawą orzekania organu w przedmiocie potwierdzenia spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, różnił się jedynie w ocenie charakteru tych dokumentów w świetle przesłanek sformułowanych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.
Prezes Instytutu Pamięci podał, że był organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zgodnie z dyspozycją 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji. Zarówno samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr [...], jak i jego uzasadnienie nie budzą żadnych wątpliwości. Zdaniem organu niesłuszny jest zarzut skarżącego, że decyzja nr [...] nie zawierała podstawy prawnej. Podstawa taka nie tylko istniała, ale również została prawidłowo wskazana nie tylko w treści decyzji nr [...], ale również w treści zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Przepisami, które stanowią podstawę prawną są art. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji. Wskazał, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób w prawidłowy, podkreślił również, że nie badał tego, czy dokumenty zgromadzone przez organ bezpieczeństwa państwa zawierają prawdziwe informacje, ani tego, czy określone zdarzenia miały miejsce w świecie rzeczywistym.
Prezes Instytutu Pamięci podał, że w decyzji ostatecznej nr [...] nie stwierdzono istnienia w zasobie archiwalnym dokumentów wytworzonych przez A. W. Analiza treści materiałów zgromadzonych w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] prowadzi jednak do wniosku, że A. W. brał udział w wytwarzaniu niektórych dokumentów. Chodzi o wyciągi z materiałów operacyjnych sporządzonych na podstawie informacji przekazanych przez tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]" (informacja z dnia [...] stycznia 1988 r. - w aktach o sygn. [...] tom I; informacja z dnia [...] lutego 1988 r. w aktach o sygn. [...] tom III; informacje z dnia [...] sierpnia 1988 i [...] lutego 1989 r. - w aktach o sygn. [...] tom IV; informacja z dnia [...] maja 1989 r. - w aktach o sygn. [...] tom I; informacja z dnia [...] grudnia 1989 r. - w aktach o sygn. [...]; informacja z dnia [...] maja 1989 r. - w aktach o sygn. [...]) oraz "[...]" (informacja z dnia [...] lutego 1986 r. - w aktach o sygn. [...] tom V; informacje z dnia [...] lutego 1987 r., [...] lutego 1987 r. i [...] marca 1987 r. - w aktach o sygn. [...] tom II). Sporządził je kpt E. S., oficer wymieniony w dokumentach ewidencyjnych jako funkcjonariusz rejestrujący (prowadzący) A. W. jako tajnego współpracownika. Z uwagi na charakter tych dokumentów, ich treść, pseudonim tajnego informatora będącego źródłem tych informacji oraz osobę oficera prowadzącego, organ przyjął, iż do ich wytworzenia konieczny był udział wnioskodawcy, dostarczającego organowi bezpieczeństwa państwa informacje w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego współpracownika posługującego się pseudonimami "[...]" oraz "[...]". A. W. nie spełnia zatem warunków, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji.
Prezes Instytutu Pamięci podkreślił, że w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] nie badał autentyczności dokumentów, nie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach. W tym postępowaniu organ nie bada oryginalności i prawdziwości stwierdzeń zawartych w tych dokumentach. Nie jest uprawniony do ich weryfikowania i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie prawdziwości zdarzeń podanych w dokumentach. Formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów.
W postępowaniu przed Prezesem Instytutu Pamięci, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji, organ nie ma oceniać całej działalności wnioskodawcy, nie ma też prawa odnosić się do ewentualnych represji, jakich wnioskodawca doświadczył. Organ ma jedynie sprawdzić, czy w archiwum zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes Instytutu Pamięci nie ocenia ani wartości operacyjnej przekazanych informacji, ani celu gromadzenia informacji operacyjnych, ani też prawdziwości faktów, ani wreszcie trafności ocen formułowanych przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa w zgromadzonych dokumentach. Zdaniem organu, nie ma zatem podstaw aby uznać, że decyzja nr [...] została wydana przez Prezesa Instytutu Pamięci z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wskazał, że nie jest prawdą, że co innego stwierdza Prezes Instytut Pamięć w zaskarżonej decyzji administracyjnej, a co innego piszą historycy w publikacjach Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w [...]. Przykładowo w książce J. B. i D. I. Wybory [...], znajduje się informacja o zarejestrowaniu A. W. jako tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]" ("[...]") w dniu [...] września 1981 r. do rozpracowania elementu antysocjalistycznego w NSZZ RI "Solidarność" (strona [...]). Prezes Instytutu Pamięci podał, że nie rozstrzygał w decyzji, co wydarzyło się w 1989 r. Musiał wziąć natomiast pod uwagę treść dokumentów, z których wynika, że A. W. został zarejestrowany przez Służbę Bezpieczeństwa jako tajny współpracownik o pseudonimach "[...]" i "[...]", a także fakt, że zachowały się dokumenty wytworzone przy udziale tajnego współpracownika o wskazanych wyżej pseudonimach, zawierające przekazywane przez niego organowi bezpieczeństwa państwa informacje operacyjne.
Z ustaleń Prezesa Instytutu Pamięci wynika, iż sprawa administracyjna wszczęta na wniosek A. W. z dnia 20 września 2015 r. nie była uprzednio rozstrzygana decyzją ostateczną, a decyzja nr [...] została skierowana do osoby, która była stroną w sprawie. Nie są zatem spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 3 i 4 K.p.a.
Organ podał, że decyzja nr [...] jest decyzją deklaratoryjną, stwierdza w sposób wiążący o istnieniu określonego stanu faktycznego (o tym, czy dokumenty z archiwum Instytutu Pamięci spełniają określone cechy). Rodzi wprawdzie pewne uprawnienia o charakterze procesowym (umożliwia wystąpienie z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych), jednak nie wynikają z niej żadne uprawnienia czy obowiązki o charakterze materialnym. Nie można z niej wyprowadzić obowiązku działania ani w momencie jej wydania, ani też później. Uznał zatem, że brak jest podstaw do przyjęcia, by decyzja nr [...] była niewykonalna w dniu wydania, nie ma zatem zastosowania przepis określony w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.
Decyzja odmawiająca potwierdzenia spełniania warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. 2015, poz. 693 ze zm.) nie mieści się w katalogu decyzji nadających się do wykonania. Przedmiot tej decyzji wyklucza możliwość jej wykonania.
Prezes IPN podał, że podobną argumentację można zastosować w odniesieniu do przyczyny stwierdzenia nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a. W osnowie decyzji nie został sformułowany obowiązek konkretnego działania (jak to ma miejsce np. w decyzji zawierającej nakaz rozbiórki budynku czy w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nakładającej na stronę obowiązek przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych). Decyzja nie podlegała zatem wykonaniu. Jest ona w swej istocie rozstrzygnięciem w przedmiocie odmowy potwierdzenia w określonej formie i określonym trybie faktów (odzwierciedla zawartość archiwum) i stanowi warunek wydania stosownej decyzji przez Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na wniosek osoby zainteresowanej. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że wykonanie decyzji nr [...] wywołałoby czyn zagrożony karą.
W zastosowanych w sprawie przepisach szczególnych, a więc w ustawie o działaczach opozycji, brak jest regulacji zawierających klauzule nieważności. Nie ma więc podstaw do zastosowania przepisu określonego w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.
Podał, że strona nie dostarczyła przekonującej argumentacji na rzecz tezy, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś odnalezienie kolejnych dokumentów organów bezpieczeństwa państwa nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie, bez względu na fakt, czy spełniałyby one kryteria, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, czy też nie. Dokumenty, które były przedmiotem oceny organu w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...], spełniały określone w ustawie kryteria.
Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. W.. Podniósł, że Prezes IPN działa sprzecznie z zasadami demokracji, ponadto wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] ustalono, że nie był tajnym współpracownikiem służb.
W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W skardze A. W. podniósł jedynie bardzo ogólny zarzut skierowany w stronę organu, związany bardziej z jej funkcjonowaniem, jednak zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd i jak kontroluje z urzędu całą zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu.
Postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone był w jednym w nadzwyczajnych trybów weryfikacji wydane w trybie zwykłym – w trybie stwierdzenia nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.
Stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. W tym postępowaniu Organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie.
W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10).
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Skarżący podał, organ rażąco naruszył art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Wskazał, że z wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] grudnia 2006 r. i z zasobów IPN wynika, że nigdy nie był informatorem służb. Podał, że oparcie się tylko na zapisie ewidencyjnym pozyskania TW bez jego zgody, listy wynagrodzeń, raportów itp. jest sprzeczne z prawem.
W ocenie Sądu podnoszone okoliczności nie prowadziły do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Decyzją tą, po rozpoznaniu wniosku z dnia 20 września 2015 r. odmówiono potwierdzenia, że A. W., spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.
Stosownie zaś do art. 4 powołanej ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:
1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.
Wobec tego przy orzekaniu, czy osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych Prezes IPN bada jedynie 2 przesłanki – czy osoba taka nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (1 przesłanka) oraz co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (2 przesłanka). Inny jest zatem zakres orzekania przez organy na podstawie art. 4 cyt. ustawy – gdzie organ nie weryfikuje odnalezionych pod względem prawdziwości czy przydatności w postępowaniu operacyjnym dokumentów, a inny zakres w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Z akt nadesłanych do Sądu wraz z niniejszą skargą, jak również akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 370/16 – pod którą zarejestrowano skargę A. W. na decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., której Skarżący żąda stwierdzenia nieważności (skarga to została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 19 maja 2016 r.) wynika, że Skarżący brał udział w wytwarzaniu niektórych dokumentów. Z akt sprawy wynika, że w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej oddział w [...] wynika, że zachowały się wyciągi z informacji TW [...] i TW [...] wytworzone przy udziale A. W. w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora przy operacyjnym zdobywaniu informacji (notatka służbowa 19 listopada 2015 r.) Potwierdzają to wyciągi z materiałów operacyjnych sporządzonych na podstawie informacji przekazanych przez tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]". Sporządził je kpt E. S., oficer rejestrujący (prowadzący) A. W. jako tajnego współpracownika.
Podkreślić należy, że w świetle brzmienia art. 4 cyt. ustawy Prezes IPN nie miał obowiązku badania prawdziwości tych dokumentów. Sprawdzał jedynie, czy w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej zachowały się dokumenty wytworzone przez daną osobę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Z powyższego wynika, że jedyną przesłanką jaką mógł badać, jest to, czy dokumenty zostały wytworzone przez tajnego współpracownika lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji lub czy dokumenty zostały sporządzone przy udziale takiej osoby. W niniejszej sprawie organy orzekające w sprawie uznały, że charakter tych dokumentów, ich treść, pseudonim tajnego informatora będącego źródłem tych informacji oraz osobę oficera prowadzącego, organ przyjął, iż do ich wytworzenia konieczny był udział wnioskodawcy, dostarczającego organowi bezpieczeństwa państwa informacje w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego współpracownika posługującego się pseudonimami "[...]" oraz "[...]". W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można zatem uznać, że odmawiając w decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. potwierdzenia, że A. W., spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, Prezes IPN rażąco naruszył prawo.
Podkreślić także należy, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest również kontrola kwestionowane aktu pod względem wszystkich przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a.
Stwierdzić należy, że taka kontrola została przez Prezesa IPN dokonana i nie stwierdzono innych podstaw do stwierdzenia decyzji z dnia 11 grudnia 2015 r.
Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest prawidłowe.
Zachowana została właściwość miejscowa i rzeczowa organu, ponieważ stosownie do art. 5 ust. 1 powołanej ustawy Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stwierdza czy osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.
Z akt sprawy nie wynika również by sprawa z wniosku A. W. z dnia [...] września 2015 r. była rozstrzygana już decyzją ostateczną, ponadto kwestionowana decyzja nr [...] została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie. Nie są zatem spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji podane w art. 156 § 1 pkt 3 i 4 K.p.a., na co trafnie wskazał organ. Trafne jest również rozstrzygnięcie, że brak jest art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. i 6 , ponieważ jest to decyzja nienadająca się do wykonania.
Trafne jest również stanowisko, że w zastosowanych w sprawie przepisach szczególnych, a więc w ustawie o działaczach opozycji, brak jest regulacji zawierających klauzule nieważności. Nie ma więc podstaw do zastosowania przepisu określonego w art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że skoro w zaskarżonej decyzji organ orzekający w sprawie prawidłowo ocenił złożony wniosek o stwierdzenie nieważności, w sposób pełny i przekonujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie a Sąd działając z urzędu nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, należało zatem ją oddalić.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło