IV SA/Wa 1179/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-22
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec przebywający w Polsce nielegalnie i nieprzerwanie od dnia 20 grudnia 2007 r. spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli nie przedstawił wiarygodnych dowodów potwierdzających ten fakt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cudzoziemiec nie spełnił wymogów do zalegalizowania pobytu w Polsce, ponieważ nie wykazał, że przebywał w kraju nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Pomimo istnienia domniemania nieprzerwanego pobytu, ciężar udowodnienia tej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Przedstawione dowody, w tym oświadczenie świadka i zeznania samego cudzoziemca, zostały uznane za niewiarygodne lub niewystarczające do potwierdzenia wymaganego okresu pobytu.Stan faktyczny
Skarżący, J. A., obywatel nieokreślonego kraju, złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji, twierdząc, że przebywa w Polsce nielegalnie od kwietnia 2007 r. Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia, uznając, że skarżący nie wykazał nieprzerwanego pobytu w Polsce od 20 grudnia 2007 r. i przedstawił niewiarygodne dowody. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. A. decyzją z dnia [...] marca 2013r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2012r. (nr [...]) o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
J.A., obywatel [...] w dniu [...] czerwca 2012r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w trybie tzw. abolicji. W uzasadnieniu wniosku cudzoziemiec podał, że przebywa na terytorium Polski od dnia [...] kwietnia 2007r., a granicę Polski przekroczył nielegalnie. Wyjaśnił, że do Polski przyjechał w poszukiwaniu pracy. Oświadczył, że posiada paszport wydany przez Ambasadę [...] w H. w dniu [...] maja 2012r. tj. w czasie jego (nieprzerwanego) pobytu w Polsce. Z dokumentu tego wynika, że mieszka w W. pod adresem: ul. [...].
Podczas przesłuchania w dniu [...] lipca 2012r. J. A. opisał okoliczności jego trzymiesięcznej podroży do Polski. Wyjaśnił, że do kraju przybył samochodem ciężarowym przez [...],[...] i [...]. Nie potrafi podać trasy jaką pokonał z [...] do Polski, ponieważ "przewoźnik ukrył to przed nim".
J. A. podał, że podczas całego pobytu w Polsce mieszkał w W., początkowo (do 2011r.) przy ul. [...] (nie umiał podać dokładnego numeru), następnie (do kwietnia 2012r.) przy ul. [...] (nie znał dokładnego adresu), a obecnie - przy ul. [...].
Wyjaśniając okoliczności uzyskania paszportu podczas pobytu w Polsce podał, że otrzymał go od ambasadora [...] w H., podczas bezpośredniego spotkania, które odbyło się w Hotelu [...] w W.
Wnioskodawca zeznał, że pracował na [...] [...], pomagając w handlu znajomym, a po jego likwidacji, przez około 8-9 miesięcy jako "pakowacz chleba" w piekarni (adresu pracodawcy podać nie potrafił). Obecnie pracuje dorywczo w barze szybkiej obsługi.
Cudzoziemiec w toku postępowania administracyjnego przedłożył kartę miejską (trzymiesięczny okres ważności). Nie umiał powiedzieć jakie pomniki znajdują się na starym Mieście w W., kiedy wzrosły ceny biletów komunikacji miejskiej w W. Przedstawił ponadto oświadczenie P. B. z dnia [...] czerwca 2012r. w którym tenże potwierdził, że skarżący w czerwcu 2007r. pracował na [...] [...] w W. i utrzymywał z nim kontakty handlowe.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012r. odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ administracji uznał, że w stosunku do cudzoziemca nie zachodzi żadna z przesłanek zalegalizowania pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 191, poz. 1133 ze zm.), dalej jako ustawa o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP. Organ pierwszej instancji stwierdził, że cudzoziemiec nie ubiegał się na terytorium Polski o nadanie mu statusu uchodźcy. W tej sytuacji legalizacja jego pobytu w RP mogła nastąpić jedynie na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W ramach oceny spełnienia przez cudzoziemca określonej w tym przepisie przesłanki legalizacji pobytu w Polsce, Wojewoda [...] podkreślił, że wnioskodawca nie wykazał, że przebywa w Polsce nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007r. Organ uznał, że zeznania wnioskodawcy są niespójne i nie dają podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca przebywa w Polsce od 2007r. Wojewoda podniósł, że wnioskujący o zezwolenie nie przedłożył żadnych dokumentów mogących świadczyć o jego długoterminowym pobycie w Polsce. Stwierdził, że cudzoziemiec w ogóle nie posługuje się językiem polskim, nie potrafi odpowiadać na zadawane mu pytania w języku polskim. Zdaniem tego organu złożone do akt sprawy oświadczenie P.B. jest niewiarygodne, m. in. dlatego, że występuje on w wielu postępowaniach jako świadek potwierdzający nieprzerwany pobyt cudzoziemców w RP.
J. A. złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił, że żądanie od niego dokumentów potwierdzających jego długoletni pobyt w Polsce jest nieporozumieniem, bowiem "osoby nielegalnie przebywające w Polsce starają się nigdzie nie zostawić żadnych śladów swojego przebywania na terytorium kraju." Podkreślił, że o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia nie może przesądzać nieznajomość języka polskiego, który jest skomplikowany i trudny do opanowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2013r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił temu organowi naruszenie prawa materialnego jak i procesowego.
Naruszenie prawa materialnego polegało, zdaniem skarżącego na naruszeniu art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP, przez nieuprawnione przyjęcie, że skarżący nie spełnia określonego w tym przepisie warunku legalizacji jego pobytu na terytorium RP oraz naruszeniu art. 2 Konstytucji RP.
Natomiast naruszenie prawa procesowego (przepisów postępowania) polegało na:
1) naruszeniu art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprawidłową ocenę dowodu z zeznań świadka,
2) naruszeniu art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
3) naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ administracji nie obalił wynikającego z art. 3 ust. 4 powołanej ustawy domniemania nieprzerwanego pobytu w Polsce. Stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego odmówił wiarygodności zeznaniom skarżącego odnośnie okoliczności uzyskania paszportu oraz oświadczeniu świadka potwierdzającego, że przebywał on w Polsce w 2007 r.
Na rozprawie pełnomocnik strony przedłożył do akt sprawy pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. (wraz z jego uwierzytelnionym tłumaczeniem), w którym adw. I. J. potwierdza okoliczności i miejsce otrzymania paszportu przez skarżącego, podane przez niego w toku postępowania administracyjnego. .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga jest nieuzasadniona.
W ocenie Sądu organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że J. A. nie spełnił wymogów do zalegalizowania jego pobytu w RP, określonych w art. 1 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP i tym samym nie spełnia wymogów do udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony.
W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły na podstawie danych zawartych w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców systemie Informatycznym "POBYT", że cudzoziemiec nie ubiegał się na terytorium RP o nadanie statusu uchodźcy. Ustalenie to nie było przez skarżącego kwestionowane w toku postępowania administracyjnego.
Skarżący domagał się udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski powołując się na to, że przebywa w Polsce nielegalnie i nieprzerwanie od dnia [...] kwietnia 2007r. Możliwość udzielenia zezwolenia w takim przypadku przewiduje art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Warunki udzielenia takiego zezwolenia to: nielegalny i nieprzerwany pobyt w Polsce w dniu wejścia w życie tej ustawy (1styczeń 2012r.) co najmniej od 20 grudnia 2007r. oraz złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia w terminie 6 miesięcy do dnia wejścia w życie ustawy.
Przepis art. 3 ust. 4 omawianej ustawy stanowi ponadto, że pobyt cudzoziemca, o którym mowa w art. 1, uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Z tego przepisu wynika więc domniemanie faktyczne nieprzerwanego pobytu. Domniemanie to może być obalone przez jakikolwiek dowód zebrany w sprawie lub inną okoliczność, wskazującą na to, że cudzoziemiec opuścił w tym czasie terytorium Polski.
Podstawą odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony nie jest jednak uznanie jego pobytu w Polsce za nieprzerwany, a więc obalenie domniemania określonego w art. 3 ust. 4 ustawy. Nie obala bowiem tego domniemania fakt uzyskania przez skarżącego w 2012r. paszportu [...].
Należy podkreślić, że określone w art. 3 ust. 4 ustawy domniemanie obejmuje jedynie wymaganie nieprzerwanego pobytu w Polsce. Nie obejmuje natomiast wymagania nielegalnego pobytu w Polsce w dniu wejścia w życie ustawy, co najmniej od 20 grudnia 2007r. Udowodnienie tej przesłanki warunkującej uzyskanie zezwolenia leży zatem po stronie wnioskującego o udzielenie zezwolenia. Mają w tym zakresie zastosowanie ogólne reguły postępowania dowodowego, określone w k.p.a., a więc m. in. organ powinien jako dowód dopuścić w tej sprawie wszystko, co może przyczynić się do wykazania, że skarżący przebywał w Polsce nieprzerwanie co najmniej od 20 grudnia 2007r. (art. 75 k.p.a.). Jednakże, co oczywiste, ciężar dowodu tych okoliczności nie spoczywa na organie lecz na wnioskującym o udzielenie zezwolenia.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykazał, a nawet nie uprawdopodobnił, że w wymaganym ustawą okresie przebywał w Polsce. Jedyny przedstawiony przez niego dowód to oświadczenie P. B. stwierdzające, że skarżący pracował na [...] [...] w 2007r. Po pierwsze – ten dowód dotyczy jedynie 2007r., po drugie zaś został zasadnie przez organy uznany za niewiarygodny ze względu na osobę P. B., który występuje w wielu postępowaniach w sprawach tzw. abolicji, jako świadek potwierdzający wielu cudzoziemcom ich pobyt na terytorium Polski. Co więcej, zeznania skarżącego złożone w postępowaniu administracyjnym również nie są przekonywające. Jeżeli nawet zgodzić się z jego tezą, że osoba przebywająca nielegalnie w danym kraju stara się nie pozostawiać śladów swego pobytu, to przecież nie sposób przyjąć, że nie zachowały się jakiekolwiek ślady jego kilkuletniego pobytu w Polsce. Nie chodzi tylko o materialne dowody tego pobytu. Z zeznań skarżącego wynika, że również w jego pomięci nie zachowały się informacje, wskazujące na to, że rzeczywiście przebywał w Polsce w tym wymaganym kilkuletnim okresie. Skarżący nie potrafił wykazać się podstawową znajomością faktów dotyczących W. - miasta, w którym jakoby przebywał. Nie był w stanie określić dokładnych adresów, pod którymi mieszkał w W., ani też wyjaśnić, jaką drogą trafił do Polski.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd podziela stanowisko organów, co do tego, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący nie przebywał na terytorium RP nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, ani wyjaśnień, które mogłyby te okoliczności potwierdzać. Tym samym sąd uznaje za nieuzasadnione także te zarzuty skargi, które dotyczą naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wyczerpujący. Organy dokonały również prawidłowej oceny materiału dowodowego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło