IV SA/Wa 118/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat – Rembelska (spr.) Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant Joanna Dziedzic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę – Minister Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem R. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2000 r., udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie oczyszczalni ścieków w miejscowości Ż. wraz z wylotem ścieków do potoku R. oraz wprowadzanie do tego potoku oczyszczonych ścieków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że pismem z dnia 15 lutego 2003 r. R. K. zwrócił się do Wojewody [...] o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2000 r. Minister Środowiska zauważył, iż R. K. nie był stroną postępowania w sprawie udzielenia wskazanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatnio wymienionej decyzji. Minister Środowiska podkreślił, że R. K. nie był stroną także tego postępowania a decyzja została mu przekazana "jedynie do wiadomości". Treść odwołania wniesionego przez R. K. nie wskazuje na bezpośredni wpływ uprawnień wynikających z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na jego interes prawny. Prowadzony przez R. K. jest usytuowany w odległości 6 kilometrów od oczyszczalni i miejsca wprowadzania ścieków. W ocenie Ministra Środowiska brak jest podstaw do przyznania R. K. praw strony w postępowaniu. Oznacza to, że nie przysługuje mu prawo wniesienia środka odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., bowiem odwołanie przysługuje tylko stronie postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniósł R. K., domagając się jej uchylenia "jako niezgodnej z prawem". W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2004 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący podniósł między innymi, że zaskarżona decyzja została wydana bez odniesienia się do zarzutów jego odwołania, przy wadliwym założeniu, iż nie jest on stroną postępowania, co doprowadziło do umorzenia postępowania odwoławczego. Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 127§1 k.p.a. prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje stronie. W związku z tym obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy podmiot wnoszący odwołanie ma przymiot strony. Jak słusznie ustalił to Minister Środowiska skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty K. z dnia [...] maja 2000 r. Jednakże nie przesądza to jeszcze o tym, że R. K. nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Należy bowiem przypomnieć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem i stroną tego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92 ONSA 1995, Nr 1, poz. 32). W ujęciu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Status strony postępowania administracyjnego wynikać musi z przepisu prawa materialnego, dającego określonemu podmiotowi uprawnienie lub nakładającego obowiązek. Wymaga to zatem zawsze ustalenia związku między normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu. Interes prawny jest kategorią zobiektywizowaną i musi się łączyć z wykazaniem potrzeby realnie istniejącej w danej sprawie ochrony prawnej. Jeżeli akt stosowania prawa w sprawie nie wywiera bezpośredniego skutku na sytuację danego podmiotu nie można mówić o jego interesie prawnym i tym samym statusie strony (por. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2000 r. III SA 1876/99, z dnia 26 października 1999 r. IV SA 1639/97, z dnia 9 marca 1999 r. I SA 627/98). W ocenie Sądu Minister Środowiska trafnie przyjął, że skarżący nie wykazał aby stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2000 r. dotyczyło jego interesu prawnego. Należy mieć na uwadze, że udzielone pozwolenie wodnoprawne na wykonanie oczyszczalni ścieków w miejscowości Ż., wylotu ścieków do potoku R. oraz na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do tego potoku, z uwagi na odległość (wynoszącą 6 kilometrów), miejsca realizacji inwestycji, od nieruchomości skarżącego, nie wpłynęło w żadnym stopniu na jego interes prawny. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1996 r. udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku R. dla potrzeb O. w P. oraz odprowadzanie wody po stawach do potoku R.. Powyższa okoliczność nie stanowi jednak podstawy do przyznania skarżącemu statusu strony we wszystkich postępowaniach administracyjnych, prowadzonych na wniosek innych osób, których przedmiotem jest udzielenie pozwolenia wodnoprawnego obejmującego wymieniony potok i dopływy rzeki R.. Żaden przepis prawa nie daje bowiem podstawy do przyjęcia, że podmiot, na rzecz którego udzielono pozwolenia wodnoprawnego, z tej tylko przyczyny, jest stroną postępowania w sprawie udzielenia takich pozwoleń innym podmiotom, które chcą korzystać z tych samych wód płynących. Mając na uwadze wskazane okoliczności stwierdzić należy, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżący nie ma przymiotu strony, a co za tym idzie nie służy mu prawo wniesienia odwołania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., nastąpić winno w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Pogląd taki znajduje potwierdzenie zarówno w wypowiedziach doktryny (por. B. Adamiak i J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 1998 str. 643), jak i judykatury ( por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5. 07. 1999 r., OPS 16/98 ONSA 1999 Nr 4, poz.119). W związku z tym zaskarżoną decyzję należy uznać za zgodną z prawem. Ustalenie przez Ministra Środowiska, iż odwołanie nie pochodzi od strony, zwalniało ten organ z obowiązku odnoszenia się do zarzutów w nim zawartych, a stanowiących polemikę z rozstrzygnięciem Wojewody [...]. Na marginesie podnieść należy, iż ewentualne roszczenia o naprawienie szkody jakiej doznał skarżący w związku z realizacją kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego mogą być dochodzone w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.