IV SA/Wa 118/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2008 roku sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2006 roku znak (...), 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia (...) listopada 2007r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia A. C., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2006r. ustalające koszty postępowania administracyjnego związane ze sporządzeniem dokumentacji geodezyjno-prawnej w wysokości 4.585 zł i nakładające jednocześnie obowiązek ich poniesienia przez A. C. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalił, że wnioskiem z dnia 18 maja 2004r. A. C. wystąpiła do Wojewody (...) o wydanie w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. / decyzji stwierdzającej, że położona w W. nieruchomość ziemska, objęta Iwh (...) nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. z 1945r., Nr 3, poz. 13/. Wojewoda (...) poinformował wnioskodawczynię o konieczności uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie dokumentacji geodezyjno-prawnej niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Wnioskodawczyni wyraziła zgodę na sporządzenie takiej dokumentacji i wyraziła zgodę na pokrycie kosztów jej sporządzenia. Na podstawie umowy zlecenia z dnia (...) stycznia 2005r. nr (...) zawartej pomiędzy Wojewodą (...) a K. Biurem Geodezji i Terenów Rolnych w K. dokumentacja taka została sporządzona. W dniu (...) lutego 2005r. za wykonane zlecenie została wystawiona faktura VAT nr (...) na kwotę 4.585 zł. W zażaleniu na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2006r. wnioskodawczyni podniosła, iż organ mógł wydać decyzję bez posiadania w/w dokumentacji, ponieważ zgromadzony wcześniej materiał dowodowy był w zupełności wystarczający i w tej sytuacji zaskarżone postanowienie zostało wydane bezpodstawnie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powołując się na treść § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zgodnie z którym strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit. e, winna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z uwzględnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt oraz art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 kpa uznał postanowienie organu pierwszej instancji za zasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) listopada 2007r. złożyła A. C. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bezpodstawnie. Skoro organ uznał swoją właściwość do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie nieruchomości budowlanej, mógł wydać decyzję bez tej dokumentacji, skoro rozstrzygnięcie swoje oparł na dowodach nie wynikających ze sporządzonej dokumentacji. Jeżeli zaś organ nie uznałby swojej właściwości, nie było potrzeby uzupełniania dokumentacji, bo organ winien był oddalić wniosek i umorzyć postępowanie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesiono. Wniosek A. C. z dnia 18 maja 2004r. dotyczył wydania w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm. / decyzji stwierdzającej, że nieruchomości położone w W., objęte Iwh (...) (gmina katastralna W.), oznaczone liczbami katastralnymi: (...) nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej / j.t. Dz. U. z 1945r., Nr 3, poz. 13, ze zm. /. W wyniku rozpoznania tego wniosku Wojewoda (...) w dniu (...) czerwca 2006r. wydał decyzję, którą stwierdził, że w/w nieruchomość podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia (...) listopada 2008r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) czerwca 2006r. Podstawę prawną do orzekania przez Wojewodę (...) w przedmiocie wniosku A. C. z dnia 18 maja 2004r. stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, zgodnie z którym orzekanie, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej należy w I instancji do kompetencji wojewódzkich urzędów ziemskich. Z uwagi na treść art. 3 lit a dekretu z dnia 12 sierpnia 1946r. o zespoleniu urzędów ziemskich z władzami administracji ogólnej / Dz. U. Nr 43, poz. 248 / w związku z art. 24 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie / Dz. U. Nr 91, poz. 577, ze zm. / obecnie organem tym jest wojewoda. Nieruchomość ziemska spełniająca przesłanki określone w art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej przechodziła na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem wejścia w życie dekretu tj. 13 września 1944r. Wniosek A. C. w przedmiocie niepodpadania pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej dotyczył nieruchomości ziemskiej położonej w W., objętej Iwh (...) (gmina katastralna W.), oznaczonej liczbami katastralnymi: (...), które w ocenie skarżącej nie miały charakteru rolnego. Były to parcele budowlane, na których znajdował się pałac. Jeżeli strona ubiega się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień zawartych w art. 2 ust. 1 lit e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, to zgodnie z przepisem § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej winna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu (obecnie wojewodzie) dowody, stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku takich dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt. Z powyższego wynika, jakie dowody obciążają stronę ubiegającą się o wyłączenie nieruchomości spod działania przepisów dekretu o reformie rolnej. Dowodami tymi są: dokładny obszar tej nieruchomości oraz użytki każdego rodzaju składające się na tę nieruchomość. Wnioskodawczyni nie przedstawiła w swoim wniosku dowodów stwierdzających dokładny obszar nieruchomości, o której wyłączenie spod przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej wystąpiła, ani nie przedstawiła dowodów, jakie użytki wchodziły w skład tej nieruchomości. Należy pamiętać, że dowody te miały potwierdzać stan nieruchomości na datę wejścia w życie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej tj. na dzień 13 września 1944r. Stąd też zasadnie organ zlecił sporządzenie tych dowodów na koszt wnioskodawczyni, na co ona sama wyraziła zgodę. Pamiętając o zakresie dowodowym obciążającym stronę a wynikającym z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. należy stwierdzić, że zakres dokumentacji geodezyjno-prawnej majątku W. opracowanej na potrzeby niniejszego postępowania wykracza poza zapis § 6 w/w rozporządzenia. Tak więc koszty tego opracowania nie mogą w całości obciążać skarżącej. W ramach przedmiotowego postępowania z pewnością skarżącą obciążają koszty związane ze zgromadzeniem dokumentacji geodezyjno-prawnej przedmiotowej nieruchomości odzwierciedlającej jej stan sprzed dnia i na dzień 13 września 1944r. Natomiast przykładowo dołączenie dokumentacji dotyczącej nieruchomości ziemskiej W. wytworzonej przez organy w związku z przejęciem tej nieruchomości na cele reformy rolnej należało do obowiązków organu i koszty postępowania w tym zakresie nie mogą obciążać skarżącej. Również zgromadzenie dokumentacji geodezyjno-prawnej obrazującej przejście nieruchomości ze stanu katastralnego na obecnie obowiązujący stan ewidencyjny wykracza poza zakres dowodowy wynikający z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. a obciążający stronę. Ponownie rozpoznając sprawę, organ podda analizie dokumentację geodezyjno-prawną opracowaną w toku postępowania pod kątem zakresu dowodowego, o którym mowa w § 6 w/w rozporządzenia i w tym jedynie zakresie obciąży skarżącą kosztami postępowania dowodowego. Należy się spodziewać, że zajdzie potrzeba opracowania przez K. Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. bardziej szczegółowej kalkulacji kosztów aniżeli ta, która została dołączona do akt sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, iż koszty postępowania administracyjnego obciążające skarżącą nie zostały w sprawie w sposób dostateczny wyjaśnione, ustalone i uzasadnione dlaczego w tym właśnie zakresie obciążają skarżącą. Uchybienie to w konsekwencji narusza zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa. Powołaną zasadę ogólną organ powinien zrealizować poprzez działanie zgodne z art. 77 § 1 kpa, nakazującym organowi wyczerpujące zabranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaś konsekwencją takiego działania winno być przekonywujące uzasadnienie zajętego stanowiska odpowiadające wymogom art. 107 § 3 kpa. Naruszenie powyższe - zdaniem Sądu - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast odnosząc się do zarzutu skargi, co do bezpodstawności wydania postanowienia ustalającego koszty postępowania administracyjnego należy uznać go za niezasadny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.