IV SA/Wa 118/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-20

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie wykazał, że istniał przypadek niecierpiący zwłoki, a dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagrażało jego życiu, ograniczając się jedynie do przesłanek z art. 6 ust. 2 ustawy?
Ratio decidendi
Decyzja o czasowym odebraniu zwierząt wydana na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt wymaga wykazania nie tylko przesłanek z art. 6 ust. 2 (znęcanie się), ale także dodatkowych warunków: przypadku niecierpiącego zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu. Organy administracji nie wykazały tych dodatkowych przesłanek, ograniczając się jedynie do stwierdzenia znęcania się nad zwierzętami, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.) i prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o czasowym odebraniu 14 koni arabskich A. W. z powodu ich złego stanu zdrowia i warunków bytowych. Organ pierwszej instancji (Burmistrz B.) oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymały w mocy decyzję o odebraniu zwierząt, uznając, że doszło do znęcania się nad nimi. A. W. wniósł skargę do WSA w Warszawie, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów, w szczególności brak wykazania bezpośredniego zagrożenia życia zwierząt.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza B. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. W. przy udziale Prokuratora Rejonowego w G. oraz Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. delegowanego do Prokuratury Okręgowej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebranie zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2011r. Nr [...] Burmistrz B. działając na podstawie art. 6 ust 2 pkt. 10 i art. 7 ust.1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U.z 2003 r. nr 106 poz. 1002 z poź . zm) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosków P. w T i Fundacji M w W. oraz Powiatowego Lekarza Weterynarii właściwego dla Powiatu W. z/s w O. – orzekł o czasowym odebraniu Panu A. W. z dniem 30.04.2011 r. 13 koni rasy arabskiej i z dniem 04.05.2011 r. 1 konia rasy arabskiej. Jednocześnie wskazał, iż odebrane zwierzęta będą utrzymywane w placówkach P. i Fundacji M. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się w Prokuraturze Rejonowej w G. w sprawie dalszego pobytu przedmiotowych koni. Wskazał także, iż kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt zostanie obciążony A. W.- właściciel koni. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż P. w T. w dniu 02.05.2011 r. i 05.05.2011 r. zawiadomiło go o zabraniu wspólnie z Fundacją M. w W. w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronię zwierząt 14 koni rasy arabskiej należących do A. W. z jego gospodarstwa w C. gmina B. W dniu 06.05.2011 r. P. i Fundacja M. złożyły wspólny wniosek (z dnia 05.05.20 11 r.) o wydanie decyzji administracyjnej o czasowym odbiorze 14 koni. Do wniosku zostały dołączone raporty z interwencji, opinia D. W. konsultanta-psychologa zwierząt biegłego sądowego z zakresu psychologii zwierząt, dokumentacja zdjęciowa i zeznania świadków. Również Powiatowy Lekarz Weterynarii właściwy dla Powiatu W. z/s w O. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o czasowym odbiorze przedmiotowych koni A. W. Z wniosków wynikało, że konie przebywały w złych warunkach, w stanie rażącego niechlujstwa oraz były w stanie zagłodzenia i zaniedbania. W związku z powyższym Burmistrz B. pismem z dnia 17.05.2011 r. wszczął postępowanie administracyjne z dniem [...].05.2011 r. w sprawie odbioru przedmiotowych koni A. W. W celu rozpatrzenia sprawy organ przeprowadził postępowania wyjaśniające, w wyniku którego ustalono co następuje: Z Komisariatu Policji w B. uzyskano notatkę służbową z przebiegu czynności odbioru koni w dniu 30.04.2011r. Przesłuchano funkcjonariusza Policji E. O. Ustalono że Policja uzgodniła z A. W. wejście na teren jego gospodarstwa i uczestniczyła w akcji odebrania przedmiotowych koni. Konie zostały odebrane właścicielowi ze względu na to, że pozostawienie ich w warunkach panujących w gospodarstwie zagrażało ich zdrowiu i życiu. Przeprowadzono dowód z zeznań świadków: Przesłuchano lekarza weterynarii W. R. Na podstawie zeznań tego świadka ustalono, że konie były chude, niedożywione, ogólnie w zlej kondycji w okresie wiosny. Nie było jednak bezpośredniego zagrożenia ich życia. Konie nie były bite, nie były zastraszane, zapewniano im opiekę weterynaryjną. Z zeznań świadka J. B. dyrektora [...], który był w gospodarstwie w dniu odbioru zwierząt w dniu 30.04.2011 r. wynika, że konie były w stanie zagłodzenia i miały wzdęte brzuchy. Proces ten trwał od dłuższego czasu. Świadczy o tym stan koni, które były niewyrośnięte, odbiegały znacznie, od rozmiarów dorosłego konia, miały brudną, zmierzwioną sierść. W chowie otwartym jaki był stosowany w hodowli w C. nie został uwzględniony czynnik klimatyczny. Konie w okresie od listopada do końca kwietnia nie miały zapewnionego tzw. minimum żywieniowego. Nie otrzymywały wystarczającej ilości siana i pasz treściwych. Poza tym powierzchnia gospodarstwa pana W. była za mała dla tak dużego stada, które przez 365 dni eksploatowało ten teren. Niebezpieczna była też ilość powalonych drzew, które miały dużą ilość ostrych gałęzi jak również ogrodzenie, w którym było sporo elementów o które mogły się konie pokaleczyć. Pozostawienie ich w gospodarstwie w C. z powodu dużego wychudzenia zagrażało ich życiu. Rekonwalescencja u koni trwa dosyć długo i okresowo powinna być wspomagana poprzez działanie lekarskie. Przyczyną tego stanu był brak paszy spowodowany bardzo złą sytuacją ekonomiczną gospodarstwa, która nie rokuje poprawy. Kondycja psychiczna koni była dobra. Świadek podał również, że A. W. aktywnie pomagał w organizacji transportu koni i nie sprzeciwiał się ich odebraniu. Był pogodzony z faktem ich odebrania. Wyjaśnienia strony, lekarza weterynarii M. W., inspektora ds. zwalczania chorób zakaźnych w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii właściwym dla Powiatu W. wykazały, że problem z hodowlą koni u A. W. istniał już od roku 2006. Wtedy to podejmowane były interwencje karnosądowe oraz administracyjne (wniosek o odebranie koni). Ponieważ stan koni się poprawił postępowanie administracyjne zawieszono. Natomiast w sprawie karnej A. W. został ukarany grzywną. Od tego czasu coroczne wielokrotne kontrole Powiatowego Lekarza Weterynarii monitorowały stan hodowli koni. Strona zeznała, że pomimo złego stanu koni i wielu zaniedbań, nie było jednak bezpośredniego zagrożenia życia w przypadku wszystkich 14 koni. Dopuszczony został również dowód w postaci opinii biegłego W. R. lekarza weterynarii w zakresie stanu zdrowia koni i zasadności odebrania zwierząt właścicielowi. Na podstawie tej opinii ustalono, że A. W. utrzymywał w swoim gospodarstwie w C. 20 koni rasy arabskiej w tzw. systemie otwartym, a stajnia i stodoła zapewniały wymaganą ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Niewłaściwy był sposób ogrodzenia pastwiska dla koni oraz sposób utrzymywania klaczy z ogierami. Konie miały zapewniony dostęp do wody, natomiast były niedożywione. Ze sporządzonych ocen indywidualnych każdego konia wynika, że dla 5 koni istniał stan rażącego zaniedbania oraz bezpośredniego zagrożenia życia. Odnośnie jednego konia (klaczy) oceniono stan rażącego. Natomiast dla 8 koni stan zaniedbania nie był rażący. Świadek nie mógł dokonać oględzin i oceny 14 koni po odbiorze w dniu 30.04.2011 r i 04.05.20 11 r. ponieważ mimo dwukrotnie wysłanych pism do P. i Fundacji M. nie podane zostały aktualne miejsca pobytu koni. W dniu 07.10.2011 r. P. dostarczyło orzeczenie wraz z wydrukiem fotografii i oceną stanu zdrowia zwierząt dokonaną przez lekarzy weterynarii A. M. i B. W. którzy uczestniczyli w odebraniu koni w dniach 30.04.2011 r. i 04.05.2011 r. Na podstawie powyższej dokumentacji organ ustalił "że konie były w stanie zagłodzenia, miały zanik mięśni, sierść matowa,, brudną, zmierzwioną liczne wyłysienia spowodowane insektami, liczne blizny, wzdęte brzuchy, które wskazywały na obecność pasożytów, nadmiernie wyrośnięte kopyta. Stwierdzono, że wszystkie zwierzęta z racji długotrwałego niedożywienia i zaniedbań daleko odbiegają od eksterieru konia arabskiego. Wszystkie konie nie są należycie rozwinięte, występują u nich cechy karłowatości. Stan warunków jakie panowały na posesji pana W. nie zapewniały minimalnych warunków utrzymania tego gatunku . Nie miały stałego dostępu do wody, boksy nie były przygotowane do trzymania koni. Nie miały właściwej pielęgnacji. Warunki w jakich żyły zwierzęta to drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymania koni w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwych pomieszczeniach. Organ wziął także pod uwagę zaświadczenie wystawione przez O. K. lekarza weterynarii, do której zostały przywiezione w dniu 30.04.2011 r. 3 konie z gospodarstwa A. W. w C. Z zaświadczenia wynika, że konie "były odwodnione, w kondycji głodowej, z zanikami mięśniowymi, wzdęte powłoki brzuszne - co wskazywało na silne zarobaczenie, sierść zimowa z licznymi przerzedzeniami, skołtuniona, widoczne pasożyty zewnętrzne - wszoły, liczne otarcia i zranienia, kopyta przerośnięte nie korygowane od co najmniej 6 miesięcy"...". Stan koni wskazywał na wieloletnie utrzymywanie ich w bardzo złych warunkach zoohigienicznych, silnie zaniedbanych. Konie jak na swój wiek karłowate, co wskazuje na permanentne, nieodpowiednie żywienie, ubogie w składniki pokarmowe" Na końcową ocenę stanu odbieranych zwierząt miały też wpływ złożone opinie lekarsko-weterynaryjne lekarza weterynarii M. H. o stanie przedmiotowych koni biegłego powołanego przez Prokuraturę Rejonową w G. w sprawie karnej przeciwko właścicielowi koni. Z opinii wynika, że 13 koni było bardzo wychudzonych z widocznymi żebrami oraz guzami miednicy. Stan odżywiania tych koni był zły. Natomiast u jednego konia stan odżywienia był wystarczający. Konie miały liczne ubytki sierści oraz naskórka, bardzo liczną inwazję pasożytów, zewnętrznych (wszy, wszoły), miejscowe zmiany skórne świadczące prawdopodobnie o infekcji grzybiczej, nieskorygowane kopyta. W opinii stwierdzono, że wszystkie wymienione zmiany świadczą o zaniedbaniu koni, o braku zapewnienia podstawowej opieki. Jednak w chwili badania nie było zagrożenia dla ich życia. W opinii zaznaczone zostało, że oględziny i badanie wykonane były po kilku dniach od zmiany miejsca pobytu, co pozytywnie wpłynęło na stan ogólny koni. W opinii stwierdzono jednak, że zostały naruszone wymogi art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Organ poddał analizie i ocenie zebrany materiał dowodowy w tym szczególnie treść zeznań wskazanych świadków zeznających w sprawie oraz opinię dwóch powołanych biegłych i ustalił, że konie były utrzymywane w złych warunkach, będąc zagłodzone, chude, niedostatecznie pielęgnowane, z objawami zawszenia i zarobaczenia. Na powyższe ustalenia organu kluczowy wpływ miały zeznania św. B., który znał dobrze gospodarstwo A. W. i był obecny w trakcie odbioru koni z jego gospodarstwa w dniu 30.04.2011 r. Zeznania tego świadka organ ocenił jako znaczące i szczegółowe dla rozstrzygnięcia sprawy, a przy tym zawierające pełny i obiektywny opis stanu zarówno warunków, w których były trzymane konie, jak również zdrowia i ogólnej kondycji zwierząt w chwili ich odbioru z gospodarstwa w C. W zbiegu z opisanymi wyżej dowodami przeprowadzonymi w sprawie, w istotnym stopniu pozwoliły ustalić pełny i obiektywny stan zdrowotny odbieranych koni. Nie było przy tym innych dowodów pozwalających podważyć istotne elementy stanu faktycznego ustalonego przez organ na podstawie wskazanych wyżej dowodów. Ustalony w powyższy sposób stan zwierząt oraz warunków, w których przebywały w chwili ich odbierania pozwolił organowi ocenić, że w rażący sposób naruszone zostały dyspozycja i wymogi art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt co w pełni uzasadnia orzeczone czasowe odebranie przedmiotowych koni. Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołań wniesionych przez pełnomocnika A. W. oraz Fundacji M. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. ( art. 7 ust. 1a ustawy). Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane ( art. 7 ust. 1b ustawy). W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1 b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (art. 7 ust. 1c ustawy). Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu ( art. 7 ust. 1b ustawy). Ust. 3 art. 7 powołanej powyżej ustawy dopuszcza natomiast, w przypadku nie cierpiącym zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, aby policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odebrał zwierzę właścicielowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Oznacza to, że w przypadku podjęcia nagłej interwencji, w wyniku, której zwierzę zostaje odebrane właścicielowi z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 3 ustawy, właściwy organ - wójt (burmistrz, prezydent miasta), zobowiązany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w której albo odbiera zwierzę z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionej w art. 6 ust. 2 powyższej ustawy, albo wydaje decyzję odmowną, wskazując, że brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi. Wydanie powyższe decyzji musi zostać jednakże poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada zasadności zastosowania instytucji, opisanej w art. 7 ust. 1 powyższej ustawy. Organ wskazał, iż z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że właściciel nie traktował koni, nad którym miał sparować opiekę w sposób humanitarny, przez co rozumie się takie traktowanie zwierzęcia, które uwzględnia potrzeby zwierzęcia i zapewnia mu opiekę i ochronę, skoro, jak ustalił organ I instancji, konie były w stanie zagłodzenia, miały zanik mięśni, sierść matową brudną zmierzwioną liczne wyłysienia spowodowane insektami, liczne blizny, wzdęte brzuchy, które wskazywały na obecność pasożytów, nadmiernie wyrośnięte kopyta. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż wszystkie zwierzęta z racji długotrwałego niedożywienia i zaniedbań daleko odbiegają od eksterieru konia arabskiego. Wszystkie konie nie są należycie rozwinięte, występują u nich cechy karłowatości. Stan warunków jakie panowały na posesji pana W. nie zapewniały minimalnych warunków utrzymania tego gatunku. Nie miały stałego dostępu do wody, boksy nie były przygotowane do trzymania koni. Nie miały właściwej pielęgnacji. Warunki w jakich żyły zwierzęta to drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymania koni w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwych pomieszczeniach. Wskazano ponadto, iż na końcową ocenę stanu odbieranych zwierząt miały też wpływ złożone opnie lekarsko-weterynaryjne lekarza weterynarii M. H. o stanie przedmiotowych koni biegłego powołanego przez Prokuraturę Rejonową w G. w sprawie karnej przeciwko właścicielowi koni. Z opinii wynika, że 13 koni było bardzo wychudzonych z widocznymi żebrami oraz guzami miednicy. Stan odżywiania tych koni był zły. Natomiast u jednego konia stan odżywienia był wystarczający. Konie miały liczne ubytki sierści oraz naskórka, bardzo liczną inwazję pasożytów, zewnętrznych (wszy, wszoły), miejscowe zmiany skórne świadczące prawdopodobnie o infekcji grzybiczej, nieskorygowane kopyta. W opinii stwierdzono, że wszystkie wymienione zmiany świadczą o zaniedbaniu koni, o braku zapewnienia podstawowej opieki. Jednak w chwili badania nie było zagrożenia dla ich życia. W opinii zaznaczone zostało, że oględziny i badanie wykonane były po kilku dniach od zmiany miejsca pobytu, co pozytywnie wpłynęło na stan ogólny koni. W opinii stwierdzono jednak, że zostały naruszone wymogi art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Lekarz weterynarii, z racji kwalifikacji zawodowych posiada fachową wiedzę pozwalającą ustalić i ocenić stan zdrowia zwierzęcia to na gruncie rozpoznawanej sprawy brak podstaw do negowania i podważania tej oceny. Zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna, poprzedzający wydanie zaskarżonej decyzji, wskazywał na poprawność podjętego rozstrzygnięcie, bowiem konie niewątpliwie traktowane były w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniach, należy wskazać, iż art. 129 § 3 Kpa wskazuje, iż przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Takim przepisem szczególnym jest art. 7ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którym od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Ponadto w ocenie Składu Orzekającego, w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, iż kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt zostanie obciążony A. W.- właściciel koni, bowiem obecnie nie jest możliwa do ustalenia ostateczna wysokość tych kosztów. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Podkreślił, iż w chowie bezstajennych (jaki prowadzi skarżący) utrzymuje się zwierzęta w grupach po kilka a nawet kilkanaście sztuk, przez co mają zarówno tak potrzebne dla zachowania prawidłowej psychiki towarzystwo, jak również większą możliwość ruchu poprzez gonitwy, zabawy, a czasem także kłótnie. Wystarczające dla nich są szopy drewniane, w których znajdują schronienie w gorące, letnie dni oraz niekiedy w czasie długotrwałych, jesiennych deszczów. Należy pamiętać, że w chowie bezstajennym ważne, jest aby zwierzętom zapewnić odpowiednio dużo miejsca na padokach (lub na zimowych pastwiskach), żeby poprzez możliwość biegania i zabaw ze sobą mogły się należycie rozgrzać.(właściciel — p. W. poza własnym terenem w okresie od wiosny do zimy każdego roku wydzierżawiał dodatkowych 6 ha ziemi) Konie w hodowlach bezstajennych wytwarzają znacznie grubszą i gęstą sierść na okres zimy, niż zwierzęta utrzymywane w stajniach, dlatego też biorąc pod uwagę warunki atmosferyczne, przypadające na czas interwencji, stan sierści i jej wygląd był wynikiem naturalnych czynników. Przede wszystkim bezstajenny chów koni pozwala na podtrzymanie naturalnych zachowań zwierząt, jakie zanikają w hodowlach stajennych: wspólna obrona stada przed napastnikiem, pomoc osłabionym matkom w sprawowaniu opieki nad źrebakami (czasami źrebaki są dopuszczane do ssania przez obce matki), zabawy młodzieży pozwalające na właściwe ustalenie przyszłej hierarchii w stadzie. W raz sformowanym stadzie koni nie ma żadnych kłótni i bijatyk, z wyjątkiem zabaw. W niniejszej sprawie niewątpliwie hodowla skarżącego stanowi hodowlę bezstajenną. Wobec powyższego skarżący wskazał, że zarzut, iż konie posiadały złe warunki bytowe jest nie trafiony. Wskazał, iż zeznania świadków, które zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji SKO, nie mogą stanowić dostatecznego materiału dowodowego gdyż żaden ze świadków nie jest biegłym w zakresie chowu bezstajennego. Dodatkowo zauważył, iż w powoływanej przez SKO opinii lekarsko - weterynaryjnej lekarza weterynarii M. H. jednoznacznie stwierdził, iż nie było bezpośredniego zagrożenia życia koni. Nie było więc przesłanek do działania organizacji społecznych, przez co odbiór nastąpił z rażącym naruszeniem prawa, a organ swoją decyzją to usankcjonował. W związku z powyższym nie było przesłanek do odbioru koni. Urząd powinien rozpatrywać wniosek Powiatowego Inspektora Weterynarii według art. 7.1 ustawy o ochronie zwierząt, wniosek oparty o raport z interwencji z dnia 30.04.2011r. gdzie jednoznacznie zostało wskazane, iż właściciel dobrowolnie przekazuje konie na podstawie dwustronnej umowy, której celem jest czasowy pobyt adopcyjny, który ma doprowadzić do sprzedaży koni. Zatem interwencja na skutek której doszło do odebrania skarżącemu przedmiotowych 14 koni miała na celu ( zgodnie z zapewnieniami P. oraz Fundacji M. oraz w/w raportem) jedynie pomocy właścicielowi w ich sprzedaży. Skarżący podkreślił, że czuje się oszukany. Długotrwałe postępowanie administracyjne, brak jakiejkolwiek wiedzy na temat stanu zdrowia obecnego koni jak również brak wiedzy na temat miejsca pobytu przedmiotowych koni uniemożliwia mu podjęcie jakichkolwiek działań zmierzających chociażby do sprzedaży koni. Skarżący podważa prawidłowość przebiegu samej interwencji gdzie policja nie przedstawiła żadnego dokumentu zezwalającego na wprowadzenie na teren prywatny osób nie będących funkcjonariuszami publicznymi wobec czego zostało naruszone, uwarunkowane w konstytucji, prawo własności. Nadto, w trakcie przedmiotowej interwencji skarżący nie został poinformowany o treści art. 7.3 ustawy o ochronie zwierząt. Organizacje społeczne, które dokonały odbioru koni w tym momencie wykonywały zadania organu administracji samorządowej co oznacza że muszą przestrzegać i stosować przepisy prawa w tym przepisy k.p.a., tymczasem działanie wskazane powyżej w sposób ewidentny narusza zasadę informowania. W ocenie skarżącego decyzja organu I instancji, która została podtrzymana przez SKO oparta została na niekompletnym materiale dowodowym, który został również niewłaściwie zinterpretowany. Organ prowadzący postępowanie nie zapewnił powołanemu przez siebie świadkowi lekarzowi weterynarii W. R. oględzin koni i możliwości wydania opinii po bezpośrednim badaniu zwierząt. Opinia wydana przez w/w oparta została jedynie na podstawie tendencyjnych dokumentów i zdjęć które dostarczyło P., co dyskryminuje przedmiotowa opinię jako całkowicie niewiarygodną. Na uwagę zasługuje również fakt, iż nie zostały uwzględnione dowody przedstawione przez właściciela- p. W. jak również nie dopuszczono dowodu (zdjęć) z kontroli Powiatowego Inspektora Weterynarii wykonanej w dn. 29.04.20.11 r.- 04.05.2011 r. Dodatkowo organ w trakcie długotrwałego postępowania uniemożliwił złożenie właścicielowi jako stronie stosownych wyjaśnień. Organ podczas całego postępowania do dnia obecnego nie jest w stanie ustalić miejsca pobytu przedmiotowych koni i stwierdzić co się z nimi dzieje jak również nie podjął żadnych działań zmierzających do przekazania ich do państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne zgodnie z art. 7.1. pkt 2 przez co została naruszona ustawa o ochronie zwierząt. Organ uchybiając naczelnym zasadom postępowania administracyjnego błędnie ustalił stan faktyczny na podstawie którego wydana została decyzja utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza B. w przedmiocie czasowego odebrania 14 koni. Dodać należy również, iż organ powołując się na postępowanie karne, które jest postępowaniem odrębnym działa sprzecznie z zasadami postępowania administracyjnego. Organ powołał się na sprawę, w której nie zostało wydane prawomocne orzeczenia, co więcej organ nie zapoznał się nawet z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego swój udział zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej w W. K. K., który przyłączył się do skargi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. 7, 77 i 107 §3 k.p.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 270) zwanej w dalszej części p.p.s.a, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 145 § 1 p.p.s.a stanowi, iż Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] października 2011r. Nr [...] Burmistrza B. na mocy której orzeczono o czasowym odebraniu Panu A. W. z dniem [...].04.2011 r. 13 koni rasy arabskiej i z dniem 4.05.2011 r. 1 konia rasy arabskiej. Jednocześnie wskazano, iż odebrane zwierzęta będą utrzymywane w placówkach P. i Fundacji M. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego toczącego się w Prokuraturze Rejonowej w G. w sprawie dalszego pobytu przedmiotowych koni, oraz rozstrzygnięto, iż kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierząt zostanie obciążony A. W.- właściciel koni. Rozpoznając niniejszą sprawę Sad uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7 , 77 i 107 § 3 k.p.a, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy co mogło mieć wpływ na zapadłe rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy P. w T. w dniu 02.05.2011 r. i 05.05.2011 r. zawiadomiło Burmistrza B. o zabraniu wspólnie z Fundacją M. w W. w trybie art. 7 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt 14 koni rasy arabskiej należących do A. W. z jego gospodarstwa w C. gmina B., na skutek czego wystąpiło z wnioskiem o wydanie stosownej decyzji o odbiorze tych koni skarżącemu. Wskazać zatem należy, iż art. 7 ustawy o ochronie zwierząt przewiduje możliwość wydania przez wójta decyzji o odbiorze zwierząt w dwóch sytuacjach: I. Zgodnie z art. 7 ust. 1 decyzję taką wydaje się gdy zwierzę traktowane jest w sposób określony w art. 6 ust. 2 który stanowi, iż przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień wymienia przykładowe sytuacje. Wówczas może być ono czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych. Decyzja taka podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i podlega natychmiastowemu wykonaniu (ust. 1 a i 2). II. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez niego decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie decyzja o czasowym odebraniu koni podjęta została w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia w sytuacji o jakiej mowa w z art. 7 ust. 3 ustawy są zaś, jak wskazano powyżej dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy nie wystarczy spełnienie przesłanki z art. 6 ust. 2, ale konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki polegający na tym, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. Decyzja wydawana w trybie art. 7ust. 3 stanowi zatem szczególny rodzaj decyzji, która wydawana jest w sytuacjach gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia zwierzęcia. Ponadto decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, odmiennie niż w trybie art. 7 ust. 1 ustawy, zapada wówczas gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Mimo, że w chwili wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego właściciela, to organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie. Tym samym postępowanie organu nie może się ograniczać wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia. Postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia jest postępowaniem administracyjnym do którego mają zastosowanie przepisy k.p.a. ze zmianami wynikającymi z art. 7 ust. 2 i 2a ustawy, czyli dotyczące natychmiastowej wykonalności decyzji i terminów dotyczących wniesienia odwołania i rozpoznania odwołania. Tym samym organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący i pełny ustalić stan faktyczny sprawy, a następnie dokonać jego prawnej oceny. Tymczasem orzekające w sprawie organy administracyjne wskazując, na treść z art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane ograniczyły swoje rozważania do tej przesłanki stwierdzając, że materiał dowodowy sprawy dawał podstawę do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki w nim określone uzasadniające dokonanie odbioru skarżącemu 14 koni. Całkowicie natomiast pominięte zostały przesłanki wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy mimo, że jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy, ten przepis winien znaleźć w niej zastosowanie. Obowiązkiem organów było zatem ustalenie w toku postępowania, czy w niniejszej sprawie zachodził przypadek niecierpiącej zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu. Bowiem tylko w takiej sytuacji dopuszczalne było wydanie decyzji w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły i nie odniosły się do tej kwestii, swoje rozstrzygnięcie oparły jedynie o przesłanki określone w o art. 7 ust. 1 ustawy, co stanowi naruszenie prawa. Podkreślić przy tym należy, iż analiza akt sprawy wskazuje, że jedynie w opinii sporządzonej przez lekarza weterynarii W. R. w dniu 9 października 2011r., sporządzając którą co należy podkreślić, (bowiem mogło to mieć wpływ na jej rzetelność) biegły oprał się jedynie o przedłożony mu z interwencji materiał fotograficzny i oświadczenia osób obecnych, wskazano iż w stanie bezpośredniego zagrożenia życia znajdowało się 6 z 14 odebranych skarżącemu koni. Na marginesie należy wskazać, iż rzeczą niedopuszczalną jest aby organ nie miał możliwości wyegzekwowania od podmiotów które dokonały interwencyjnego odbioru zwierząt możliwości okazania ich biegłemu. Obowiązkiem organu Gdy tymczasem w opinii lekarza weterynarii W. R.- zgodnie z przedłożonym przez niego oświadczeniem, oraz lekarza weterynarii – M. H. zgodnie z opinią sporządzoną w dniu 7 maja 2011, a więc bezpośrednio po interwencji- nie stwierdzono aby odebrane konie znajdowały się w stanie zagrażającym ich życiu. Powyższe w ocenie Sądu może wskazywać, iż w sprawie nie istniały podstawy do wydania decyzji o odbiorze skarżącemu koni w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy. Tym bardziej, iż z raportów interwencyjnych sporządzonych w dniach 30 kwietnia 2011r. i 4 maja 2011 r. wynika, iż skarżący złożył do nich zastrzeżenia, iż dobrowolnie przekazuje konie pod opiekę na podstawie obustronnej umowy, której celem jest adopcyjny pobyt koni, który doprowadzić ma do ich sprzedaży, co sugerować może, iż kwestia odbioru koni przez podmiot dokonujący interwencji była już wcześniej ustalona ze skarżącym, co skarżący starał się wywieść w skardze i na rozprawie sądowej wskazując, iż nie został powiadomiony o tym iż konie odbierane są mu w oparciu o art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, "sam dokonał zaś wyboru tych 14 koni" jako udających się do adopcji. Ponadto wydając zaskarżone decyzje organy nie uwzględniły iż prowadzona przez skarżącego hodowla jest hodowlą bezstajenną /otwartą/, w której stosuje się inne metody hodowli niż w hodowlach zamkniętych, co z kolei w ocenie skarżącego mogło mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Dlatego też wnosił on w toku postępowania o powołanie biegłego z zakresu hodowli otwartej (bezstajennej) koni arabskich, czego organ nie uczynił. Organy nie wyjaśniły powyższych okoliczności i nie odniosły się do nich w uzasadnieniu decyzji, co w ocenie Sądu stanowi istotne naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Na marginesie należy wskazać, iż rzeczą niedopuszczalną jest aby organ nie miał możliwości wyegzekwowania od podmiotów, które dokonały interwencyjnego odbioru zwierząt możliwości okazania ich np. biegłemu. Analiza akt sprawy wskazuje, iż organ w toku postępowania nie sprawdził gdzie przebywają zwierzęta, a następnie czy faktycznie znajdują się one u podmiotów wskazanych w decyzji. Dokonując przekazania zaś zwierząt pod opiekę określonego podmiotu organ musi mieć pewność, iż jest to podmiot uprawniony do opieki nad zwierzętami (wskazany w art. 7 ust. 1 ustawy) i który daje gwarancję należytego zajęcia się tym zwierzęciem, tym bardziej, iż w sprawie mamy do czynienie aż z 14 końmi, zaś w toku postępowania skarżący wielokrotnie podnosił, iż ma poważne wątpliwości, co do miejsca pobytu zwierząt. Dodatkowo należy wskazać, iż obowiązkiem organu wydającego decyzję w oparciu o art. 7 ust 1 i 3 zgodnie z ust. 4 jest nie tylko wskazanie, iż kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna, ale i określenie wprost wysokości tych kosztów, bowiem decyzja w tym zakresie podlega egzekucji administracyjnej a zatem musi by co do zasady wykonalna. Orzekające organy nie określiły wysokości kosztów co stanowi naruszenie art. 7 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zwierząt. Z powyższych względów Sąd na podstawie art.145 §1 ust.1 lit. a i c orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności decyzji oparto o art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło