IV SA/Wa 1181/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na rzecz adwokata M. L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. B. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [..] (znak: [...]) z dnia [...] maja 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty W. nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiające wydania zaświadczenia (wypisu z rejestru gruntów) zgodnie z treścią żądania wnioskodawcy. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. J. B. wystąpił z wnioskiem o "wydanie w oparciu o art. 217 k.p.a. zaświadczenia (wypisu z rejestru gruntów) dla nieruchomości nr [...] o powierzchni 2.4784 ha potwierdzającego art. 218 § 1 k.p.a., faktów albo stanu prawnego prowadzonej ewidencji jaki dyktuje akt notarialny nr [...], wpisany do zbioru postanowieniem wymienionym w zaświadczeniu z dnia [...] czerwca 1993 r.". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Starosta W., powołując w podstawie prawnej art. 219 oraz 123 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."], w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287), odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu wskazał, iż wnioskodawca żąda wydania wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości [...] o pow. 2,4784 ha, lecz nieruchomość, która ma być treścią wypisu, nie jest wykazana w rejestrach gruntów dla m. M. od momentu założenia ewidencji gruntów do dnia wydania niniejszego postanowienia. Organ ewidencji gruntów i budynków wydaje zaświadczenie, jeżeli wniosek dotyczy potwierdzenia danych wynikających z wpisów do prowadzonej przez ten organ ewidencji gruntów i budynków, ze względu na uzasadniony interes prawny, nie może natomiast na mocy zaświadczenia wyjaśniać stanu prawnego nieruchomości, ani rozstrzygać o tym stanie. Następnie organ wyjaśnił, iż pierwszy rejestr ewidencji gruntów dla m. M. został założony w 1971 r., w którym nie jest wykazana działka nr [...]. Z danych operatu ewidencji gruntów miasta M.i założonego w 1971 r. wynika, że współwłaściciele działki nr [...] o pow. 2,4784 ha, ujawnieni w Zd [...], w ramach nabytych udziałów objęli w użytkowanie konkretne nieruchomości, oznaczone numerami ew. [...], [...], [...], z czego działka nr ew. [...] o pow. 2,2052 była wpisana w 1971 r. pod nr [...] rejestru, a jako władający wykazana była H. M., a następnie Z. B.. Działka ta odpowiada opisowi zawartemu w akcie notarialnym Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. W wyniku kompleksowego uwłaszczenia gospodarstw rolnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] i [...]. Małżonkowie O. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 1,00 ha, co stwierdził Naczelnik Miasta M. aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...] listopada 1975 r. Działka nr [...] pozostała jako współwłasność Z. B. z udziałem [, małżonków S. z udziałem 1/30 oraz małżonków R. z udziałem 2/30 części nieruchomości. W 1982 r. dokonano odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków dla miasta M., w wyniku czego dokonano zmiany numeracji działek oraz ich powierzchni. Zgodnie z opracowaniem [...], działka nr [...] została oznaczona nr [...] o pow. 1,2174 ha. W rejestrze gruntów założonym w wyniku odnowienia ewidencji gruntów pod nr [..] wpisano działkę nr [...], a jako współwłaścicieli Z. B., małżonków R. i małżonków S.. Przy odnowieniu ewidencji gruntów w 1982 r. obrębu [...] działce nr [...] nadano nr [...], działce nr [...] nadano nr [...], działce nr [...] nadano nr [...]. Z zebranych w sprawie materiałów wynika, że działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] pochodzą z nieruchomości objętej Zd [...]. W aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] M wpisana jest działka nr [...], [...], [..], [...] (powstałe w wyniku podziału działki nr [...]) oraz działka nr [...]. Na podstawie posiadanych dokumentów można stwierdzić, iż działki nr [...], [...], [...], [...] [...] pochodzą z Zd [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. B. wskazując, iż zaskarżone postanowienie: - nie jest zgodne z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, - narusza własność zapisaną w aktach notarialnych nr Rep. [...] z dnia [..] czerwca 1993 r., które podlegają ochronie zgodnie z art. 241 k.p.a., - narusza postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w zw. z art. 241 k.p.a., - w ewidencji gruntów i budynków istnieje fałszywy operat z 1971 r., Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty W. wskazując, iż jest ono uzasadnione, a powody zajętego w nim stanowiska wyczerpująco wyjaśnione. Wskazał, iż wnioskodawca domaga się wydania zaświadczenia (wypisu z rejestru gruntów) dla nieruchomości, która nigdy nie figurowała w/ ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przedłożone zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z dnia 25 czerwca 1993 r. dotyczące prowadzonego zbioru dokumentów Zd-[...]. Zbiór ten był prowadzony przez sąd powszechny, a organ ewidencyjny nie jest właściwy do wydawania zaświadczeń w tym zakresie. Końcowo organ odwoławczy zauważył, iż żądane informacje i zaświadczenia były wnioskodawcy już wydawane. W dniu 24 sierpnia 2009 r. wydano zaświadczenie, w którym opisano kolejne wpisy w ewidencji gruntów dotyczące działek pochodzących z nieruchomości hipotecznej "działka nr [...]". Kolejny wniosek z dnia 25 stycznia 2010 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego stan prawny zbioru Zd-[...] został rozpatrzony w 2010 r. negatywnie, a skarga na wydane postanowienie została odrzucona przez WSA w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1218/10. W skardze na postanowienie WINGiK Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r. J. B. wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty W. z dnia [...] lutego 2011 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 8, 9, 77 i 80 k.p.a. oraz naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 44, 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dla założonego w 1967 r. operatu ewidencji na nieruchomość [...] o pow. 2,4784 ha. W motywach skargi wskazał, iż zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2009 r., na które powołuje się organ odwoławczy narusza prawo własności Z. B. zapisane w akcie notarialnym nr Rep. [...], co ma powiązanie z bezprawnym rozporządzaniem udziałem hipotecznym. Wydając zaskarżone postanowienie WINGiK Województwa [...] nie posiada wiedzy o stanie prawnym nieruchomości [...]o pow. 2,4784 i taki stan trwa kilka lat. Skarżący podniósł, iż WINGiK Województwa [...] potwierdza nieprawdę, że w ewidencji gruntów nie figurowała nigdy nieruchomość [...] o pow. 2,4784. Dowód istnienia operatu z ww. nieruchomością wykazał biegły sądowy J.B. w sporządzonej opinii z dnia [...] października 2003 r. Pierwszy operat ewidencji [...] założony został w 1967 r. i stanowił podstawę do odnowienia operatu ewidencji [...]. Załącznik nr 5 do ww. opinii wykazuje nieruchomość hipoteczną [...] z powierzchnią hipoteczną 2,4784 ha. Wobec tego, zaświadczenie z [...] sierpnia 2009 r. potwierdza nieprawdę, że w operacie [..] istniała nieruchomość hipoteczna 2,4784 ha stanowiąca działki [...] [...] [...] i [..] wykazywane jako konkretne działki scaleniowe. Przedmiotowe zaświadczenie powołuje się na operat założony w 1971 r. z zakupionym przez Z. B. gospodarstwem rolnym o pow. 2,2052 ha. Taki zapis nie istnieje w akcie notarialnym nr Rep. [...] z dnia [...] grudnia 1971 r., gdyż zgodnie z § 1 i 2 tego aktu Z. B. zakupiła opisane gospodarstwo zorganizowane na udziale 27/30 części nieruchomości o pow. 2,4784 ha, oznaczone nr [...]o pow. 2,22 ha (opisane w zbiorze Zd – [...]). Zakupiony udział ww. nieruchomości odnotowany został w hipotece Rep. [...]. Założony w 1971 r. operat potwierdza nieprawdę o kupnie przez Z. B. gospodarstwa rolnego oznaczonego nr [...]. W konkluzji skarżący stwierdził, iż wszystkie dokumenty prawne złożone do zbioru Zd-[...] odwołują się do nieruchomości [....] o pow. 2,4784 ha, która istniała na mapach geodezyjnych istniejących w Załączniku 5 do opinii z dnia 21 października 2003 r, jak i w pierwszym operacie ewidencji gruntów [....] założonym w 1967 r. W odpowiedzi na skargę WINGiK Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zezm.), dalej: "p.p.s.a."]., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W kontrolowanej sprawie oceny Sądu wymagała kwestia zasadności odmowy wydania zaświadczenia zgodnie z żądaniem wnioskodawcy zawartym w piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. Zagadnienia dotyczące wydawania zaświadczeń reguluje Kodeks postępowania administracyjnego w dziale VII. Przepis art. 217 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 1 k.p.a.) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach o których mowa wyżej, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jak z powyższego wynika, zaświadczenie - jako czynność materialno-techniczna - stanowi przewidziane w przepisach prawa potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby. Tym samym zaświadczenie nie rozstrzyga o żadnych prawach i obowiązkach, nie może też tworzyć nowej sytuacji prawnej. Wystawianie zaświadczenia określonej treści konkretnemu podmiotowi może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym (art. 218 § 2 k.p.a.), którego zakres będzie wynikać nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. W przypadku braku podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.). Wśród przypadków odmowy wydania zaświadczenia wyróżnia się w szczególności: (1) brak interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, (2) niewłaściwość organu, do którego skierowano żądanie, (3) brak możliwości spełnienia żądania co do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wystąpiły przesłanki z art. 219 k.p.a., zatem orzekające w sprawie organy prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2011 r. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, za organem I. instancji WINGiK Województwa [....] wskazał, iż wnioskodawca domaga się wydania zaświadczenia (wypisu z rejestru gruntów) dla nieruchomości hipotecznej nr [...]o pow. 2,4784 ha, która nigdy nie figurowała w ewidencji gruntów i budynków m. M.. Również postanowienia aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1971 r. nr Rep. [...], wpisanego do zbioru dokumentów Zd-[...], nie były wykazane w rejestrach gruntów dla m. M. od momentu założenia ewidencji gruntów do dnia wydania niniejszego postanowienia. Zbiór ten był prowadzony przez sąd powszechny (zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział [...] Ksiąg Wieczystych z dnia 25 czerwca 1993 r., L.dz. [...]), a organ ewidencyjny nie jest właściwy do wydawania zaświadczeń w tym zakresie. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Z załączonych do akt sprawy kopii z rejestru gruntów założonego w roku 1971 (Tom VII) wynika, że postanowienia umów notarialnych zawartych w latach 1956 - 1971, dotyczących nieruchomości, dla której prowadzony jest Zd [...], oznaczonej jako działka hipoteczna nr [...], nie zostały wykazane w ewidencji gruntów. W operacie założenia ewidencji gruntów sporządzonym w latach 1967 - 1971 wykazano działki według stanu władania i ujawniono osoby władające tymi działkami. W rejestrze gruntów założonym w 1971 r. wpisano działki nr [...], [...], [...] oraz osoby nimi władające. Zmiany dokonano w następstwie wydania aktu własności ziemi przez Naczelnika Miasta M. nr [...] z dnia [...] listopada 1975 r. wpisując w jednostce Z. B.j działkę [...] i numer dokumentu stanowiącego podstawę zmiany. Jednocześnie wpisano w nowej jednostce rejestrowej działkę nr [...] Skoro w ewidencji gruntów i budynków obrębu M. nie uwidoczniono danych dotyczących nieruchomości hipotecznej nr [...], brak było podstaw do wydania przez Starostę W. zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Organ ewidencji gruntów i budynków wydaje zaświadczenie, jeżeli wniosek dotyczy potwierdzenia danych wynikających z wpisów do prowadzonej przez ten organ ewidencji gruntów i budynków, ze względu na uzasadniony interes prawny. Nie może natomiast na mocy zaświadczenia wyjaśniać stanu prawnego nieruchomości, ani rozstrzygać o tym stanie, a do tego w istocie sprowadza się żądanie skarżącego. W tym stanie rzeczy nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 9, 77 i 80 k.p.a. Organ ewidencyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie koniecznym dla wydania rozstrzygnięcia (w trybie art. 218 § 2 k.p.a.), a ustalenia poczynione w następstwie tegoż postępowania znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia Starosty W.z dnia z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymanego następnie w mocy zaskarżonym postanowieniem. Nieuzasadnione są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przez organy orzekające przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) w zw. z § 44, 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001r. (Dz. U. Nr 38, poz. 45). Naruszeń tych, jak wynika z motywów skargi, skarżący upatruje w nieprawidłowościach, jakich - zdaniem skarżącego - dopuściły się organy ewidencyjne w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków obrębu M.. Kwestie te jednak, co podkreślić należy, wykraczają poza zakres niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena zasadności odmowy wydania zaświadczenia przez organ ewidencyjny na podstawie dostępnych danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W konkluzji Sąd stwierdza, iż orzekające w sprawie organy nie mogły potwierdzić danych objętych wnioskiem skarżącego z dnia 19 stycznia 2011 r. poprzez wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, ponieważ dane te nie były dostępne dla organów na podstawie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że wydając zaskarżone postanowienie w trybie art. 219 k.p.a. w przedmiocie odmowy wydania ww. zaświadczenia, WINGiK Województwa [...] nie dopuścił się naruszenia prawa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielone! z urzędu (Dz. U. nr 163. poz. 1348 ze zm.)