IV SA/Wa 1181/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-15
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy wydania zaświadczenia, która nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów, jeśli wykaże brak środków finansowych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli zmieniły się okoliczności sprawy. W przypadku, gdy strona nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a wykaże brak środków finansowych na ich pokrycie, sąd powinien przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca T. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające wydania zaświadczenia. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek skarżącej w całości, stwierdzając, że nie przysługuje jej ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy również w tym zakresie z uwagi na jej trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 999/14, w ten sposób, że oprócz przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata przyznano skarżącej również prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 15 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: zmienić postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 999/14 w ten sposób, że oprócz przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata przyznać skarżącej również prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. I SA/Wa 999/14, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał T. G. prawo pomocy w zakresie obejmujących ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia referendarz sądowy podał, że T. G. znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie referendarz podkreślił, że nie orzekł w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca z mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
W ocenie Sądu, z uwagi na to, że skarżąca z mocy ustawy nie jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie należało rozpoznać jej wniosek o przyznanie prawa pomocy również w tym zakresie.
Co prawda zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana Ppsa) nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak w ocenie Sądu przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Podstawę orzekania zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (w II instancji) jak i Prezydenta W. (w I instancji) stanowił bowiem przepis art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie zaś toczyło się w sprawie wydania zaświadczenia, a nie w sprawie zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec tego skarżąca nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu T. G. we wniosku złożonym na urzędowym formularzu wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ma bowiem żadnego majątku, utrzymuje się jedynie z renty w kwocie netto 757,23 zł. W ocenie Sądu wysokość otrzymywanego świadczenia kwalifikuje ją również do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 165 i 246 § 1 pkt 1 Ppsa należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło