IV SA/Wa 1185/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 36 oraz art. 3 a i 5a ust. 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.) stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego od dnia 1 kwietnia 2005 roku oraz ubezpieczenia emerytalno rentowego od dnia 1 kwietnia 2005 roku w stosunku do D. S. W dniu 23 lutego 2007 r. D. S. złożył pismo zatyt. "Prośba do Dyrekcji KRUS", w którym domagał się przywrócenia do ubezpieczenia społecznego rolników. Pismo to zostało potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie uchylenia powołanej wyżej decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników z dnia [...] lutego 2005 roku i postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku, nr [...] Prezes Kasy Ubezpieczenia Rolniczego odmówił przywrócenia terminu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nr [...] Prezes Kasy Ubezpieczenia Rolniczego po zapoznaniu się z wnioskiem D. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia w niniejszej sprawie. Nadto Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pouczył D. S., iż przysługuje mu prawo do wniesienia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismem z dnia 16 maja 2007 roku D. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] kwietnia 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga D. S. podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydaje decyzje w sprawach podlegania ubezpieczeniu oraz ustania ubezpieczenia, a także wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Decyzja z dnia [...] lutego 2005 roku wydana została na podstawie tego właśnie przepisu. Z art. 36 ust.3 wymienionej wyżej ustawy wynika, że od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że odwołanie wnoszone jest do sądu powszechnego. Zdaniem Sądu ten tryb odwoławczy dotyczy także decyzji i postanowień wydanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w postępowaniach nadzwyczajnych przewidzianych w kpa w sprawach określonych w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał w pierwszej instancji postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. Od postanowienia tego przysługuje środek odwoławczy w postaci odwołania do sądu powszechnego, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu nie można przyjąć poglądu, że decyzje wydawane w trybie zwykłym podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego zaś decyzje, czy postanowienia wydawane w postępowaniach nadzwyczajnych podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mogłoby to prowadzić do oceny rozstrzygnięć wydawanych na podstawie art. art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników przez różne sądy w zależności od tego czy zapadło ono w postępowaniu zwykłym czy też nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie w postępowaniu wznowieniowym zapadło postanowienie o charakterze formalnym, to jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W postępowaniu takim mogą jednak zapadać także decyzje merytoryczne. Jeśli organ administracji ustali, iż zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, wówczas może wydać rozstrzygnięcie w postaci odmowy uchylenia pierwotnej decyzji, rozstrzygniecie w postaci uchylenia pierwotnej decyzji i wydania nowej decyzji oraz rozstrzygnięcie w postaci stwierdzenia, iż pierwotna decyzja wydana została niezgodnie z prawem, ale z uwagi napływ czasu jaki nastąpił od jej wydania nie może być uchylona. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego mógłby wydać w postępowaniu wznowieniowym decyzję o uchyleniu pierwotnej decyzji i wydaniu nowej decyzji stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego z określeniem np. innego terminu od którego ustanie ubezpieczania nastąpiło. Podstawą prawną jej wydania byłby przepis art. 36 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Decyzja stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego wydana w postępowaniu zwykłym też będzie miała tę samą podstawę prawną. Nie ma też zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, iż wydane w postępowaniu nadzwyczajnym rozstrzygnięcia o charakterze formalnym, dotyczące decyzji o których mowa w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9 wymienionej wyżej ustawy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego zaś rozstrzygnięcia merytoryczne do sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie formalne również odnosi się do decyzji wydawanych w oparciu o przytoczoną wyżej podstawę prawną. Tym samym są to rozstrzygnięcia wydawane w sprawach wymienionych w art. 36 ust.1 pkt 1 do 9, a w konsekwencji odwołania od tych rozstrzygnięć winny być kierowane do sądu powszechnego. Błędne pouczenie strony postępowania o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego nie powoduje powstania prawa do wniesienia takiej skargi. Prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikać może bowiem wyłącznie z przepisów prawa. Błędne pouczenie co do środka zaskarżenia może natomiast być podstawą do przywrócenia, na wniosek strony, terminu do wniesienia odwołania do sądu powszechnego. W tym miejscu stwierdzić należy, iż prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego przysługiwało skarżącemu od postanowienia Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] marca 2007 roku. Brak było, zdaniem Sądu, podstaw do rozpoznawania przez Prezesa wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wynikło to jednak również z błędnego pouczenia strony o środkach odwoławczych. Rozpoznawanie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy od postanowienia z dnia [...] marca 2007 roku rażąco naruszało art. 36 ust. 3 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie Sądu Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego winien z urzędu podjąć działania w celu wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to jest postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 roku. Z powyższych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.