IV SA/Wa 1191/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2008 r. sprawy ze skargi H. i P. M. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżących H. i P. M. kwotę 340 zł. (słownie trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia (...) maja 2008 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia H. i P. M. na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2007 r., którym uzgodniono realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny kruszywa naturalnego ze złoża (...) na działkach położonych w gminie D. w obrębie P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska przedstawił następujący stan sprawy. Wojewoda (...) wydał w dniu (...) grudnia 2007 r. powyżej opisane postanowienie. Na to postanowienie zażalenie złożyli H. i P. M. W zażaleniu i pismach uzupełniających zakwestionowali realizację przedsięwzięcia i wnieśli szereg zarzutów do materiału dowodowego. Rozpatrując zażalenie Minister Środowiska wskazał, że zgodnie z art. 106 § 5 kpa na postanowienie wydane w trybie tego przepisu zażalenie przysługuje stronie. Organ odwoławczy ma więc obowiązek zbadania czy zażalenie pochodzi od osoby mającej status strony w danym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Analizując kwestię czy H. i P. M. mają status strony postępowania w sprawie uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji wydobycia kopaliny ze złoża (...) (będącego elementem postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy D. w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji tego przedsięwzięcia) organ odwoławczy ustalił, że H. i P. M. są właścicielami działek o nr ew. (...) i (...) obręb (...), gmina D. Powyższe działki nie tylko nie graniczą z terenem, na którym zaplanowano przedsięwzięcie, ale są oddalone o ok. 1000 m od granicy (...) i ok.750 m od terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Nie są zatem objęte oddziaływaniem przedsięwzięcia. W kontekście powyższych ustaleń organ stwierdził, że H. i P. M. nie mają legitymacji procesowej do występowania jako strona postępowania w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. i P. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnieśli m.in. że jedyna droga dojazdowa do ich działki przebiega obok działki, na której planowana jest budowa fabryki. Biorąc pod uwagę przepustowość tej drogi oraz jej przewidywane zajęcie na potrzeby budowy oraz później na etapie eksploatacji, skarżący wskazują, że mają interes prawny wywodzący się z art. 222 § 2 kc. Ponadto skarżący podkreślili, że planowana inwestycja znajduje się w pobliżu prowadzonego przez nich ośrodka wypoczynkowego. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i niezależnie od podniesionych w niej zarzutów dokonuje kontroli legalności zaskarżonych aktów. Dlatego też działając na podstawie powyższego przepisu Sąd, z przyczyn które zostaną przedstawione poniżej, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Postanowieniem Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2007 r. uzgodniono realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny kruszywa naturalnego ze złoża (...) na działkach położonych w gminie D. w obrębie P. Powyższe postanowienie zostało doręczone H. i P. M. w dniu (...) grudnia 2007 r. W dniu 7 stycznie 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniesione zostało zażalenie od powyżej opisanego postanowienia. Pomimo wskazania, że zażalenie pochodzi od H. i P. M. zostało podpisane jednym nieczytelnym podpisem. Ponadto w aktach sprawy znajduje się uzupełnienie zażalenie datowane na dzień 11 stycznia 2008 r. podpisane "H.P. M." przez jedną osobę. Również pismo datowane na dzień 7 stycznia 2008 r. zatytułowane "II część skargi na postanowienie Wojewody z dnia (...) grudnia 2007 r." pomimo wskazania, że pochodzi od H. i P. M. podpisane zostało jednym nieczytelnym podpisem. Minister Środowiska w postanowieniu z dnia (...) maja 2008 r. wskazał, że rozpatruje zażalenie H. i P. M. Zgodnie z art. 63 § 3 Kpa podanie, tj. także odwołanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 Kpa stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wymienione w § 1 art. 64 Kpa wymaganiom ustalonym w przypisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. W rozpatrywanej sprawie pismo wszczynające postępowanie zażaleniowe datowane 7 stycznia 2008 r. i zatytułowane "zażalenie" zawiera jeden nieczytelny podpis. Brak informacji czy jest to podpis H. czy P. M., ale nie są to dwa podpisy jak uznał Minister Środowiska. Mimo to organ odwoławczy nie wezwał stron, pod rygorem z art. 64 § 2 Kpa (pozostawienie odwołania bez rozpoznania) do uzupełnienia braku i odwołanie rozpoznał. Z art. 63 § 3 kpa wynika obowiązek strony do zaopatrzenia podania własnoręcznym podpisem. Tymczasem w niniejszej sprawie nie da się ustalić kto podpisywał się pod pismami do organu. Stwierdzić zatem należy, iż prowadzący postępowanie w przedmiotowej sprawie organ administracji uchybił obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia sprawy, czym naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ta wadliwość procesowa przekreśla zaskarżone postanowienie bez konieczności badania merytorycznego rozstrzygnięcia Ministra Środowiska. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.