IV SA/Wa 1195/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic – Bukowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. A. P. (dalej "skarżący") wnioskiem z dnia 15 lipca 2014 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości 1900 zł. Z prowadzonej działalności gospodarczej – jak oświadczył - nie uzyskał ostatnio zysku. Według oświadczenia zawartego w rubryce nr 7 formularza wniosku skarżący jest współwłaścicielem domu o pow. 351 m2 oraz mieszkania o pow. 30 m2. Wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 3000 zł. Do miesięcznych wydatków koniecznych skarżący zaliczył raty kredytu w wysokości 1.700 zł, składkę zdrowotną w wysokości 270 zł oraz tzw. opłaty stałe związane z utrzymaniem domu w wysokości 500 zł miesięcznie. Ponieważ oświadczenie skarżącego z dnia 15 lipca 2014 r. było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 1 września 2014 r. wezwano go do złożenia, w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń, potwierdzających jego aktualny stan majątkowy i dochody, to jest: 1) wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, 2) dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury, 3) złożenia stosownych dokumentów potwierdzających dochody/stratę z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, 4) odpisu umowy kredytu bankowego, zaciągniętego w [...], o których mowa w rubryce 5 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty, 5) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości - np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz, itp.), 6) w związku z informacją zawartą w rubryce 7 formularza PPF, że skarżący posiada dwie nieruchomości, tj. dom o pow. 351 m2 i mieszkanie o pow. 30 m2, do złożenia oświadczenia, czy skarżący osiągają dochód z którejś ze wskazanych nieruchomości, np. w postaci opłaty za wynajem, jeśli tak to w jakiej miesięcznej wysokości. Przedmiotowe wezwanie skarżący otrzymał 18 września 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy, k-39). Termin do jego wykonania upłynął zatem w dniu 2 października 2014 r. Skarżący w zakreślonym terminie nie złożył do akt sprawy żądanych od niego dokumentów i oświadczeń. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: A. P. ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Żąda on bowiem zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeżeli wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie tej przesłanki ciąży na wnioskującym o prawo pomocy. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. W sytuacji, gdy skarżący oświadczył, że jego sytuacja materialna jest trudna, ustalenie rzeczywistej wielkości dochodów, które to dochody stanowić mają źródło utrzymania wnioskodawcy, jest konieczne do stwierdzenia, czy w istocie spełnia on powołane wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą. Jednocześnie oświadczył, że nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów, działalność jak określił generuje "zysk ujemny". Skarżący nie dołączył jednak do formularza wniosku żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Skarżący, na wezwanie Sądu do wyjaśnienia, skąd czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wobec tak niskich dochodów nie udzielili odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Wątpliwości co do prawdziwości informacji zawartych w formularzu z dnia 15 lipca 2014 r. nasuwają się już chociażby z tego względu, że wymienione przez skarżącego miesięczne wydatki znacznie przekraczają kwotę miesięcznych dochodów z samej tylko emerytury. Na podkreślenie zasługuje również okoliczność posiadania przez skarżącego wolnych środków pieniężnych w wysokości 3000 zł. Należy mieć na uwadze, że treść powołanego wyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że pomoc Państwa w poniesieniu kosztów postępowania przed sądem stosowana jest wobec osób znajdujących się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając rzetelność strony w przedstawianiu informacji o jej możliwościach płatniczych należy więc zakładać, że deklarowany przez nią stan ubóstwa wiąże się z konicznością skrupulatnego planowania wydatków gospodarstwa domowego, co w szczególności wymaga wiedzy o wysokości zarówno bieżących dochodów, jak i dochodów uzyskanych w okresie wcześniejszym. Przypominając, że z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania, należy skonstatować, że oświadczenia skarżącego zawarte w formularzu wniosku nie dawały możliwości dokonania pełnej oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Dlatego też pismem Sądu z dnia 1 września 2014 r. został on wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty źródłowe. Pomimo upływu zakreślonego terminu, wnioskodawca nie wykonał wezwania Sądu. W sytuacji, gdy strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do ustalenia jej sytuacji materialnej dokumentów lub oświadczeń, brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W konsekwencji wnioskodawca odstępując od należytego udokumentowania jego aktualnej sytuacji materialno-bytowej uniemożliwił uwzględnienie przedmiotowego wniosku o przyznanie im prawa pomocy. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.