IV SA/Wa 12/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-20

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do udostępnienia danych adresowych z rejestru PESEL osobie, która wykazała swój interes prawny, ale nie zindywidualizowała jednoznacznie osoby, której dane dotyczą, spośród wielu osób o tym samym imieniu i nazwisku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do udostępnienia danych adresowych z rejestru PESEL, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób jednoznaczny swojego interesu prawnego poprzez precyzyjne zidentyfikowanie osoby, której dane dotyczą. Ciężar udowodnienia interesu prawnego spoczywa na wnioskodawcy, a brak możliwości zindywidualizowania osoby spośród wielu o tym samym imieniu i nazwisku uzasadnia odmowę udostępnienia danych ze względu na potencjalne naruszenie dóbr osobistych innych osób.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o udostępnienie danych adresowych A. R. z rejestru PESEL, wskazując jako potrzebę uzyskania danych zarządzenie sądu o przedłużeniu terminu do wskazania adresu poszukiwanego. Minister Spraw Wewnętrznych odmówił udostępnienia danych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w odniesieniu do konkretnej osoby, a jedynie do kręgu osób o tym samym imieniu i nazwisku. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi brak inicjatywy dowodowej i lakoniczne odniesienie się do żądania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych oddala skargę IV SA/Wa 12/16 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].11.2015 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].10.2015 r. nr [...] o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych A. R. Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. W zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] maja 2015 r. J. J. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o A. R., wskazując jako potrzebę uzyskania żądanych danych, zarządzenie Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] , informujące o przedłużeniu terminu do wskazania adresu poszukiwanego. Po wezwaniu Organu, Skarżący złożył ów wniosek na obowiązującym formularzu i wyjaśnił, że dotyczy on A. R. Minister Spraw Wewnętrznych wskazaną decyzją z dnia [...].10.2015 r. odmówił Skarżącemu udostępnienia z rejestru PESEL żądanych danych adresowych. Jako powód wskazując brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tj. brak wykazania przez Wnioskodawcę, względem której z wielu figurujących w zbiorze PESEL osób o imieniu i nazwisku A. R. - legitymuje się interesem prawnym. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie konieczności uzyskania wnioskowanych danych, celem przedłożenia ich właściwemu Sądowi. Dysponując informacjami i dokumentami przedstawionymi przez Wnioskodawcę w dotychczasowym postępowaniu oraz po zapoznaniu się z uzasadnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy - Minister podtrzymał swe stanowisko, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych A. R. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, J. J. złożył skargę do Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wykazał zarówno swój interes prawny jak i przedstawił materiał dowodowy na poparcie swojego stanowiska. Jednocześnie podniósł, że Organ nie podjął inicjatywy dowodowej, a nadto w sposób lakoniczny odniósł się do przedmiotowego żądania. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy, w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W szczególności zaś w postępowaniu administracyjnym w dostateczny sposób wyjaśniono okoliczności faktyczne sprawy, niezbędne do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Należy nadmienić, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 47 ust. 3 w związku z art. 50 ust. 1 oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. - Dz. U. z 2015 r., poz. 388). W świetle art. 46 ust. 2 pkt 1 tej ustawy - dane z rejestru PESEL udostępniane są osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. Wyjaśnienia wymaga, że posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "wykaże" oznacza, że legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym musi zostać udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione. Zatem to na stronie – wnioskodawcy - spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w obszernym orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2013 r. o sygn. IV SA/Wa 1140/12, w którym Sąd stwierdził iż "zasadnie uznał Minister, że nie był on zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osób wskazanych we wniosku, albowiem uwiarygodnienie interesu, którego elementem jest wspomniana indywidualizacja, spoczywa na osobie, która udostępnienia danych się domaga. Wynika to z posłużenia się przez ustawodawcę w art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności zwrotu "wykaże". Przy czym co istotne, wykazany interes prawny w uzyskaniu danych adresowych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Zatem, aby uzyskać żądane dane, wnioskodawca zobowiązany jest wyraźnie zidentyfikować osobę, o której dane występuje". Pogląd ten podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Organ wobec tego słusznie uznał, że wskazanie osoby poszukiwanej powinno nastąpić z takim stopniem szczegółowości, aby jej tożsamość nie budziła jakichkolwiek wątpliwości. W ocenie Sądu, odmienna interpretacja art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych byłaby nieprawidłowa, gdyż musiałaby prowadzić do udostępnienia stronie informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi wnioskodawcy nie łączy żaden stosunek prawny. Wskazana interpretacja prowadziłaby niewątpliwie do naruszenia dóbr osobistych osób, o tym samym imieniu i nazwisku, których z osobą wnioskodawcy nie łączą żadne stosunki prawne. Niedopuszczalne stałoby się zatem udostepnienie podlegających przecież prawnej ochronie, danych osobowych tak szerokiego kręgu osób. Należy mieć na względzie, że przepis art. 44 h cyt. ustawy, zawiera zamknięty katalog osób prawnych i osób fizycznych uprawnionych do udostępnienia im danych ze zbiorów meldunkowych. Nadto zawiera warunki, jakie powinien spełniać podmiot uprawniony do uzyskania takich danych. Zgodnie z art. 44 h ust. 2 pkt 1 tej ustawy dane, o których mowa w ust. 1, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny. W myśl z kolei art.44 i ust.5 cyt. ustawy - organ rozpatrujący wniosek odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych osobowych, jeżeli udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której dane dotyczą, lub innych osób. Przenosząc te regulacje prawne na grunt rozpatrywanej sprawy, trafnie Minister uznał, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia Skarżącemu danych osobowych A. R., w sytuacji braku jego bliższej identyfikacji, poza wskazaniem wykonywanego przez tę osobę zawodu. Skarżący nie przedstawił żadnych informacji zawieranych w zbiorze PESEL, na podstawie których osoby noszące to same imię i nazwisko, można by było zindywidualizować. Reasumując, uwzględnienie żądania Skarżącego wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia mu danych PESEL, dotyczących kilku różnych osób noszących to samo imię i nazwisko, co w oczywisty sposób naruszałoby dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesami Skarżącego. Podobnie, wbrew twierdzeniom Skarżącego, uzasadnione jest stanowisko Ministra, że nie był on zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, bowiem uwiarygodnienie interesu faktycznego, którego immanentnym elementem jest wspomniana indywidualizacja, spoczywa właśnie na osobie, która udostępnienia danych się domaga. Jak nadmieniono uprzednio, wynika to właśnie z posłużenia się przez ustawodawcę w art. 44 h ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy zwrotem "wykaże". W ocenie Sądu, nie można podzielić stanowiska Skarżącego, że Minister nie uwzględnił przedłożonej przez niego informacji o zawodzie wykonywanym przez poszukiwaną osobę. Informacje te, jak wskazano, nie są przydatne do zindywidualizowania wskazanych osób, ponieważ w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o miejscu pracy, zawodzie, czy też stanowiskach pełnionych przez osoby w tym zbiorze ujęte. Trafne jest też stanowisko Ministra, że przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla Ministra do udostępniania osobom wnioskującym o udostępnienie danych ze zbioru PESEL danych pochodzących z innych źródeł. Wobec tego Organ prawidłowo stwierdził, że Skarżący nie spełniła przesłanek wynikających z przepisów prawa, by uzyskać żądane dane ze zbioru PESEL. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, dostrzegając, że Skarżący wyczerpał prawem dopuszczone możliwości podania żądanych przez Sąd powszechny danych osoby poszukiwanej – Sąd ten może rozważyć możliwość wystąpienia o konieczne informacje do korporacji zawodowej osoby poszukiwanej, celem jej indywidualizacji. Z przytoczonych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło