IV SA/Wa 1203/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-20

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Jarosław Stopczyński, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały, poprzez niewyczerpanie wszystkich środków dowodowych w celu ustalenia centrum życiowego skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, ograniczając postępowanie dowodowe do przesłuchania świadków i skarżącego, a nie podejmując czynności zmierzających do ustalenia centrum życiowego skarżącego, takich jak kontrola meldunkowa czy oględziny lokali. Naruszenie to, w tym art. 7 i art. 77 § 1 kpa, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody uchylającą czynność materialno-techniczną zameldowania skarżącego na pobyt stały. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na zeznaniach świadków i wnioskodawczyń, którzy twierdzili, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu w dacie zameldowania. Skarżący kwestionował te zeznania, wskazując na charakter swojej pracy oraz powiązania rodzinne świadków. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było niewystarczające do ustalenia centrum życiowego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, orzeczenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Anna Mruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., wydaną na podstawie art. 131 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 47 ust.1 i art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2006r. uchylającą czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały A. P. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z wnioskiem o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały A.P.i wystąpiły K. G. i M. S., które zgodnie oświadczyły, iż w dacie zameldowania - 3 czerwca 2003r., A.P. nie mieszkał we wskazanym lokalu i nie mieszka w nim obecnie, z lokalu tego wyprowadził się po ślubie do teściowej, 20 lat temu. Ponadto M. S. oświadczyła, iż w 2005 roku w ogóle nie widziała skarżącego, pomimo że mieszka na parterze i widzi wejście do budynku, innych mieszkańców widuje prawie codziennie. Świadkowie: H. P. - matka skarżącego, A. W., H.M. i A. K. - mieszkańcy budynku nr [...] przy ul. [...] - zgodnie oświadczyli, iż w przedmiotowym lokalu mieszkają S., H. i A. P. Zeznania D. M. - mieszkanki budynku nr [...] przy ul. [...], pokrywają się z zeznaniami tych świadków. Natomiast świadek J.K. także mieszkaniec budynku nr [...] oświadczył, że od około 20 lat nie widuje skarżącego i dlatego uważa, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Jedynie w lecie czasami A. P. odwiedza rodziców. W oparciu o zebrany materiał dowody organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały A. P. w przedmiotowym lokalu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku prowadzonego ponownie postępowania przesłuchano nowych świadków - mieszkańców budynku nr [...] przy ul. [...]. Świadek W. T. zeznał, iż sporadycznie widuje skarżącego i nie może stwierdzić czy mieszkał w czerwcu 2003 roku. M.Z. oraz T. S. zeznali, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Również G. C. i T. S. zeznały, iż w tym lokalu mieszkają H. i S. P., skarżący nie mieszkał w nim latem 2003 roku i nie mieszka w nim obecnie. Organ zaznaczył, iż A. P. podtrzymał swoje dotychczasowe wyjaśnienia, że mieszka i nadal mieszka w spornym lokalu, natomiast w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W., w którym mieszkają jego żona z dziećmi, jej matka i siostra, bywa jedynie okresowo, gdy musi opiekować się dziećmi. Organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania bada się czy czynność została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania. W przedmiotowej sprawie należało zbadać, czy w dniu 3 czerwca 2003 roku – w dacie dokonania czynności zameldowania została spełniona przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, czyli - czy A.P. zamieszkał w lokalu, w którym został zameldowany na pobyt stały. W ocenie Wojewody [...] zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżący ani w dacie dokonania czynności zameldowania, ani później warunku tego nie spełnił. Wskazują na to zgodne oświadczenia wnioskodawczyń oraz świadków: J.K., W. T., M. Z., G. C., T.S. i T. S. Zeznaniom świadków: H. P., H. M. i A. K. nie dał wiary, z tego powodu, iż przeciwko tym osobom toczą się sprawy o eksmisję. Również za mało wiarygodne organ uznał zeznania A. W., ponieważ w budynku nr [...] przy ul. [...] nie mieszka od 1995 roku. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda [...], stwierdził, iż ze względu na doświadczenie życiowe trudno przyjąć, iż skarżący w lokalu, w którym mieszka jego żona i dzieci, przebywa tylko w dzień, natomiast na noc wraca do spornego lokalu. Podkreślił, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem A. P., że świadkowie zeznający na jego niekorzyść nie widują go ze względu na charakter jego pracy. Organ podniósł, iż brak spełnienia warunku zamieszkania w lokalu w dacie dokonania czynności zameldowania czyni ją wadliwą. Funkcją ewidencji ludności jest rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, wymagająca zgodności pomiędzy zapisami w ewidencji a stanem faktycznym. Skoro skarżący w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie zamieszkał, to należało uchylić czynność materialno - techniczną zameldowania jego w tym lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa, gdyż wbrew ewidentnym dowodom przyjęto, iż w dacie zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie zamieszkiwał. Skarżący podniósł, iż ze względu na charakter jego pracy świadkowie mogli istotnie widywać go sporadycznie, lub w ogóle go nie widywać. Jego zadaniem zeznania świadka M.Z. nie mają mocy dowodowej, gdyż jest on synem i wnukiem wnioskodawczyń: K. G.i M.S. Kwestionuje, że organ dał wiarę świadkom jednej strony - żywotnie zainteresowanej unieważnieniem jego zameldowania, a nie dał wiary świadkom drugiej strony, uznając je za mało wiarygodne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż pracuje jako kierowca autobusu komunikacji miejskiej w W. Jego centrum życiowe jest u rodziców, przy ul. [...], gdzie po pracy może wypocząć. Nie jest możliwe zamieszkiwanie z rodziną, gdyż jego młodszy syn, jak też szwagierka są osobami niepełnosprawnymi, wymagają większej pomocy oraz przestrzeni mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał , iż skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Wskazać należy, iż zgodnie z obowiązującym stanem prawnym do zameldowania osoby na pobyt stały konieczne jest spełnienie przesłanki określonej w art. 10 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), czyli warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce się zameldować. W związku z tym w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, badaniu podlega stan faktyczny istniejący w dacie dokonania czynności rejestracyjnej. Innymi słowy, organ bada czy w dniu dokonania czynności zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkała w lokalu, w którym została zameldowana. Kwestią sporną i zarazem najistotniejszą dla prawidłowego rozstrzygnięcia powyższej sprawy jest ustalenie, czy A. P. faktycznie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w dacie zameldowania, tj. w dniu 3 czerwca 2003 roku. W tym zakresie jednak sprawa nie została należycie wyjaśniona co do jej rozstrzygnięcia, chociaż w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, które sprowadzało się do przesłuchania wielu świadków. W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do obiektywnego ustalenia, czy w dacie zameldowania - 3 czerwca 2003 roku mieszkał w spornym lokalu, jak też czy zamieszkał w nim później, a to dlatego, iż organ w ogóle nie podjął czynności dowodowych zmierzających do ustalenia, w którym z lokali mieszkalnych znajduje się centrum życiowe skarżącego, a mianowicie - czy w lokalu przy ul. [...], czy też w lokalu przy ul. [...]. Rozpatrując sprawę organ administracji publicznej zgodnie z art. 7 kpa obwiązany jest podjąć wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z zasady tej wynika, iż organ obowiązany jest wyczerpać wszelkie środki dowodowe przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego w celu zebrania dowodów przedstawiających w sposób obiektywny stan faktyczny w danej sprawie. Przed wszystkim podkreślenia wymaga, iż organy administracyjne obu instancji postępowanie dowodowe ograniczyły tylko do dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków oraz skarżącego. Natomiast nie skorzystano z innych środków dowodowych, np. z przeprowadzenia kontroli meldunkowej, czy też z oględzin obu wskazanych wyżej lokali mieszkalnych w celu ustalenia, gdzie skarżący ulokował swoje centrum życiowe. Można by zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że z punktu widzenia doświadczenia życiowego nie wydaje się, aby skarżący w dzień przebywał w lokalu, w którym mieszkają jego żona i dzieci, natomiast wracał do lokalu przy ul. [...], w którym mieszkają jego rodzice, gdyby nie to, iż doświadczenie życiowe wskazuje na istnienie przypadków, iż rodzina ze względu na okoliczności niezależne od nich nie może razem mieszkać. Taka sytuacja może mieć miejsce w niniejszej sprawie, gdyż skarżący na rozprawie oświadczył, iż ze względu na sytuację rodzinną ( chorobę siostry żony, niepełnosprawność syna), jak też z uwagi na charakter pracy – kierowcy autobusów miejskich – nie może mieszkać wraz z rodziną w lokalu przy ul. [...] i dlatego jego centrum życiowe znajduje się w spornym mieszkaniu, w którym zamieszkuje wraz z rodzicami. Nie można też podzielić stanowiska organu odwoławczego, iż charakter pracy skarżącego, jako kierowcy autobusu miejskiego, pracującego o różnych porach dnia, nie miał wpływu na fakt widywania skarżącego w budynku przy ul. [...] przez świadków - mieszkańców tegoż domu. Analizując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu zebrania dowodów zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i po wnikliwym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością i zebraniu całego materiału dowodowego, wyda stosowną decyzję. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło