IV SA/Wa 1206/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "P." z siedzibą w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie składowiska odpadów - oddala skargę - IV SA/Wa 1206/09 Uzasadnienie Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", po rozpatrzeniu odwołania stowarzyszenia "P." w B., uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uchyloną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2009 r. udzielono M. sp. z o. o. w W. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów (z wyłączeniem odpadów obojętnych) w miejscowości L. w gminie G. o zdolności przyjmowania ponad 10 Mg odpadów na dobę lub o całkowitej pojemności ponad 25.000 Mg. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. wskazano, iż uprzednia decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie tej samej instalacji została uchylona decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Środowiska podniósł, że konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia wynika z dwóch przyczyn. Po pierwsze, w toku postępowania odwoławczego (z dniem 28 marca 2009 r.) weszły w życie zmiany do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. nr 61, poz. 549 ze zm. Dz. U. z 2009 r. nr 39 poz. 320). Zmiana ta dotyczyła m. in. określenia rodzaju odpadów mogących być wykorzystywanych jako materiał inertny jako tzw. przesypka na składowisku odpadów oraz rodzaje odpadów mogących być użytych do budowy okrywy rekultywacyjnej. Po drugie, dane dotyczące ilości odpadów mogących być składowanych na instalacji wymagają dokonania obliczeń w zakresie "wolnej" pojemności instalacji, która została zakwestionowana przez odwołującego się. Odnosząc się do tego zarzutu organ podniósł, że strona dokonała korekty wolnej pojemności instalacji określając ją na 325.000 m3, na którą składa się pojemność wierzchowiny (64.000 m3) i nasypu dociążającego (261.000 m3). Biorąc pod uwagę zaproponowaną przez stronę ilość odpadów mogących być unieszkodliwionych na tej objętości w ocenie organu niewłaściwie przyjęto, że cała wolna objętość pozostaje do wyłącznej dyspozycji odpadów przeznaczonych do składowania. Część wolnej objętości jest bowiem zajmowana przez tzw. przesypkę. Oznacza to zmniejszenie ilości odpadów możliwych do unieszkodliwienia w ramach wolnej objętości instalacji. Zdaniem organu analogiczna sytuacja dotyczy nasypu dociążającego (w części utworzony jest z gliny zajmującej część wolnej objętości instalacji). W skardze na decyzję Ministra Środowiska stowarzyszenie "P." w B. wskazało, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę co do istoty. W ocenie skarżącego Minister Środowiska opisał tylko przebieg postępowania i poza dostrzeżeniem różnego rodzaju wątpliwości nie wyjaśnił przyczyn uchylenia decyzji Marszałka Województwa [...] i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Brakujące dane mogły zostać zebrane przez organ odwoławczy. Minister Środowiska mógł też dokonać oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zmienionych w toku postępowania odwoławczego przepisów. Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał swe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje za uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą zaskarżonej decyzji jest m. in. art. 138 § 2 k. p. a. stanowiący, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W ocenie Sądu prawidłowo organ zastosował powyższy przepis. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego obliczenia kubatury pozostałej do wypełnienia, to wskazać należy, że wnioskodawca – M. sp. z o. o. w W. pismem datowanym na 17 listopada 2008 r. podał ją w wysokości 325.000 m3, na którą składa się wolna objętość na koronie składowiska (64.000 m3) oraz wolna objętość na nasypie dociążającym (261.000 m3). Objętości tez zostały zakwestionowane przez skarżącego w odwołaniu. Okoliczność ustalenia prawidłowej wysokości wolnej objętości składowiska jest istotną okolicznością w sprawie, jako że jest ona związana z okresem jego przyszłego wykorzystywania, a co za tym idzie - okresem, na jaki może być udzielone pozwolenia zintegrowane na prowadzenie składowiska odpadów. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organu kwestionujące podane przez wnioskodawcę wielkości. Rodzi to konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części poprzez zebranie stosownej dokumentacji i dokonania obliczeń w zakresie wolnej objętości instalacji. W tym kontekście zaznaczyć również należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania określona w art. 15 k. p. a. wymaga, aby strona postępowania nie była pozbawiona możliwości rozpatrzenia sprawy przed organami pierwszej i drugiej instancji. W przeciwnym wypadku mogłoby to prowadzić do pozbawienia strony możliwości wykorzystania toku instancyjnego. W ocenie Sądu konieczność ustalenia powyższych danych jest wystarczającym powodem do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k. p. a., tj. uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jeżeli chodzi o kwestię zmiany stanu prawnego, to należy zaznaczyć, iż obowiązkiem organu orzekającego w sprawie jest zastosowanie przepisów prawnych obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana stanu prawnego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy sama z siebie nie jest podstawą do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k. p. a. To do organu należy bowiem ustalenie stanu faktycznego i określenie praw lub obowiązków strony w świetle obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów. W związku z tym jednak, iż za zastosowaniem art. 138 § 2 k. p. a. przemawiało ustalenie stanu faktycznego, to uchybienie organu polegające na powołanie się na zmianę przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. nr 61, poz. 549 ze zm. Dz. U. z 2009 r. nr 39 poz. 320) jako przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).