IV SA/Wa 1207/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-25
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Grzegorz Czerwiński, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, z powodu błędnego uznania przez organ I instancji, że ustalenie spadkobierców zmarłego współwłaściciela jest zagadnieniem wstępnym, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ prawidłowo uznało, że ustalenie spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej skorygowania zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania było zasadne, a jego uchylenie przez organ odwoławczy było błędne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które uchyliło postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Starosta zawiesił postępowanie do czasu ustalenia spadkobierców zmarłego współwłaściciela Z. P. Organ odwoławczy uznał, że ustalenie spadkobierców nie jest zagadnieniem wstępnym, ponieważ udziały we współwłasności powinny być inne niż te przypisywane spadkobiercom Z. P. Skarżąca kwestionowała to rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 roku sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
IVSA/Wa 1207/09
UZASADNI EN I E
Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], zwany dalej "Inspektorem", uchylił postanowienie Starosty [...], zwanego dalej "Starostą", Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie skorygowania zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. w gminie M. w jednostce rejestrowej [...] odnośnie nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew.[...] o powierzchni 0,2700 ha, zwanej dalej "nieruchomością", do czasu ustalenia spadkobierców Z. P. w postępowaniu sądowym i jednocześnie wzywające W. G. do przeprowadzenia tego postępowania, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Inspektor wskazał, co następuje.
W dniu [...] marca 2008 r. do Starosty wpłynął wniosek W. G., w którym zwrócił się o wyjaśnienie rozbieżności w wielkości udziałów współwłaścicieli w przedmiotowej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. Starosta zawiesił postępowanie w sprawie skorygowania we wskazanym wyżej zakresie zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków z obrębu D. w gminie M. do czasu ustalenia spadkobierców Z. P. w postępowaniu sądowym i jednocześnie wezwał W. G. do przeprowadzenia tego postępowania w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia.
Zażalenie na postanowienie Starosty wniosła do Inspektora B. K., zwana dalej "skarżącą".
Rozpatrzywszy zażalenie Inspektor uchylił postanowienie Starosty. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Inspektor wskazał, że sprawa dotyczy błędnie oznaczonych udziałów we współwłasności nieruchomości posiadanych przez K. i W. małżonków G., B. K., T. P.. Jak wynika z dokumentów prawnych, tj. aktu własności ziemi oraz
postanowień spadkowych udziały te powinny wynosić: K. i W. małżonków G. - 1/3, B. K. – 1/4, T. P. - 1/12. Z powyższego wynika, że sprawa nie dotyczy udziałów, które przysługiwałyby spadkobiercom Z. P. Wynik postępowania sądowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po Z. P. nie jest w świetle powyższego zagadnieniem wstępnym w niniejszej sprawie. Zawieszenie postępowania przez organ I instancji nastąpiło bez podstawy prawnej, co skutkuje uchyleniem postanowienia pierwszoinstancyjnego.
W skardze na postanowienie Inspektora skarżąca B. K. przedstawiła własne stanowisko odnośnie stanu własności i władania przedmiotową nieruchomością, a także dokonanych na niej pomiarów geodezyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia organów administracji (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art.28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Dla przyznania danemu podmiotowi statusu strony w postępowaniu administracyjnym decydującym jest istnienie interesu prawnego lub obowiązku, który upoważnia ten podmiot do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 k.p.a. lub do brania w nim czynnego udziału.
Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy rozpatrywać według norm prawa materialnego. Materialna podstawa legitymacji strony ujmowana jest szeroko, a więc nie musi należeć do prawa administracyjnego, może wynikać także z innych gałęzi prawa, np. prawa finansowego lub cywilnego. Musi to być norma konkretna, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego danego podmiotu jako strony postępowania administracyjnego (por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPK 19/01, ONSA z 2002 r., nr 2, poz. 68). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu siedmiu sędziów z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 9/96 (ONSA z 1997 r., nr 3, poz. 102) oraz z dnia 11 października 1999 r., sygn. akt OPS 11/99 (ONSA z 2000 r., nr 1, poz. 6) przyjął, że interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków. Konkretyzacja ta następuje przy tym najczęściej w decyzji administracyjnej wydanej w następstwie rozstrzygnięcia sprawy. Utrwalone jest przy tym stanowisko, że zdolność administracyjnoprawna jest pojmowana szeroko i nie pokrywa się z podmiotowością prawną w innych dziedzinach prawa. Wynika to z różnorodności prawnej spraw, które mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzić zatem należy, że jeżeli prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę wykazania w danym postępowaniu swojego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie jako strony tego postępowania.
Postępowanie wszczęte wnioskiem W. G. dotyczy skorygowania zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. w gminie M. w jednostce rejestrowej [...] odnośnie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,2700 ha. Aktualnie nieruchomość ta jest ujawniona w ewidencji jako współwłasność: K. i W. małżonków G. co do 1/4 części, Z. P. co do 1/4 części, T. P. co do 1/4 części, B. K. co do 1/4 części.
W sytuacji, w której przedmiotem wskazanego wyżej postępowania administracyjnego jest nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności, każdy z aktualnych współwłaścicieli nieruchomości ma interes prawny w tym postępowaniu.
Z materiału dowodowego sprawy wynika, że ujawniona w ewidencji jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości Z. P. nie żyje. Zgodnie z art.922§1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi. Przysługujący Z. P. udział we współwłasności nieruchomości przeszedł zatem na jej spadkobierców i to oni mają obecnie interes prawny w postępowaniu administracyjnym wszczętym z inicjatywy W. G. Z racji tego, że postępowanie administracyjne winno się toczyć z udziałem wszystkich jego stron, którym to stronom organy administracji zobowiązane są- zgodnie z art.10§1 k.p.a. -zapewnić czynny udział w każdym stadium tego postępowania, uznać należy, że ustalenie w postępowaniu przed sądem powszechnym spadkobierców Z. P. jest kwestią od której zależy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej wszczętej z wniosku W. G. (zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97§1 pkt 4 k.p.a.). Zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu przeprowadzenia postępowania przed sądem powszechnym i zobowiązanie wnioskodawcy do przeprowadzenia tego postępowania jest zatem niezbędne.
Zaskarżone postanowienie Inspektora wydano zatem z naruszeniem art.97§1 pkt 4 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uzasadniało wyeliminowanie postanowienia z obrotu prawnego.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło