IV SA/Wa 1210/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-07
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania dowodu osobistego z powodu nieaktualności fotografii dołączonej do wniosku, jeśli zdjęcie zostało wykonane ponad dwanaście lat przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo odmówić wydania dowodu osobistego, jeśli dołączona fotografia nie odzwierciedla aktualnego wizerunku wnioskodawcy. Zdjęcie wykonane ponad dwanaście lat przed złożeniem wniosku nie może być uznane za aktualne, nawet jeśli osoba jest na nim rozpoznawalna. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany wezwać wnioskodawcę do złożenia aktualnych fotografii.Stan faktyczny
M. D. złożył wniosek o wydanie dowodu osobistego, dołączając fotografie, które organ uznał za nieaktualne. Po wezwaniu do przedstawienia nowych zdjęć, skarżący opisał swoje oburzenie postępowaniem urzędników i odmówił dostarczenia nowych fotografii, argumentując, że wniosek został już przyjęty. Organ pierwszej instancji odmówił wydania dowodu, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując interpretację pojęcia 'aktualna fotografia' oraz zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego oddala skargę
M. D. w dniu 9 marca 2012 r. złożył do Prezydenta W. wniosek o wydanie dowodu osobistego z powodu upływu terminu dotychczasowego dokumentu tożsamości.
Pismem z dnia 16 marca 2012 r. Prezydent W. wezwał stronę do stawienia się w siedzibie organu administracji, celem załączenia do wniosku o wydanie dowodu osobistego dwóch jednakowych fotografii odzwierciedlających aktualny wizerunek w pozycji lewego półprofilu z widocznym lewym uchem, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy. Stronie wyznaczono termin siedmiu dni na wykonanie wezwania.
Odpowiadając na opisane wezwanie, M. D. w piśmie z dnia 26 marca 2012 r. szczegółowo opisał okoliczności przyjęcia jego wniosku z dnia 9 marca 2012 r. Wskazał, że ponieważ pracownik przyjmujący wniosek stwierdził, iż dołączone fotografie nie odzwierciadlają aktualnego wizerunku wnioskodawcy, przedstawił on nowy komplet dwóch fotografii. Osoba przyjmująca wniosek w dalszym ciągu kwestionowała prawidłowe odzwierciedlenie wizerunku złożonymi fotografiami, zwracając się o rozstrzygnięcie tej kwestii do dwojga innych pracowników. Takie postępowanie urzędników spotkało się ze zdecydowanym sprzeciwem M. D., co zakończyło się rozmową w pokoju zastępcy naczelnika wydziału, podczas której wyraził oburzenie zachowaniem pracownika urzędu.
W końcowej części pisma z dnia 26 marca 2012 r. skarżący oświadczył, że nie zamierza stosować się do wezwania mającego na celu złożenie nowych fotografii i żąda wydania decyzji w sprawie w terminie przewidzianym przepisami postępowania administracyjnego. Uznał, że skoro wydano mu część B formularza, to mimo rozbieżności zdań, wniosek uznano za kompletny i nie wymaga on uzupełnienia.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił skarżącemu wydania dowodu osobistego z załączonymi do wniosku zdjęciami, nie odzwierciedlającymi aktualnego wizerunku wnioskodawcy.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że sporządzenie formularza przyjęcia wniosku i wydanie stronie części B formularza nastąpiło omyłkowo, jednakże wniosek o wydanie dowodu osobistego "nie został przekazany do produkcji" z powodu nieaktualnego wizerunku na dołączonych do niego fotografiach wnioskodawcy.
Prezydent W. podał, że po zweryfikowaniu dokumentów znajdujących się w kopercie dowodowej ustalono, że zdjęcie, które M. D. załączył do wniosku jest identyczne z fotografią w dowodzie osobistym wydanym mu 21 lutego 2000 r., a więc przed dwunastu laty. Aktualność zdjęć budziła zresztą również wątpliwości pracownika przyjmującego wniosek. Dlatego do wnioskodawcy wystosowano wezwanie z dnia 16 marca 2012 r., do którego się nie zastosował.
W piśmie z dnia 18 kwietnia 2012 r. skarżący M. D. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. do Wojewody [...].
W odwołaniu skarżący szczegółowo przedstawił przebieg czynności podjętych przez niego i przez organ administracji w dotychczasowym postępowaniu, konstatując, że decyzja organu pierwszej instancji godzi w dwie fundamentalne zasady porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wywiódł odwołujący się, pozbawienie go dokumentu stwierdzającego tożsamość godzi w konstytucyjną zasadę równości obywateli. Postępowanie urzędników może spowodować utrudnienia w jego normalnym funkcjonowaniu w kraju, w którym wielokrotnie wymaga się okazania dowodu tożsamości w wielu sprawach życia codziennego, a także zawodowego. W jego ocenie, postępowanie urzędników zmierza także do tego, aby odwołujący się zrzekł się prawa do takiego wizerunku, jaki on chce mieć, i jaki ma prawo kreować. Prawo do wizerunku jest zaś niezbywalne i korzysta ze szczególnej ochrony.
Zdaniem M. D. niedopuszczalne jest, aby przedstawiciel Prezydenta W. decydował o tym, na którym zdjęciu wnioskodawca wyszedł lepiej lub gorzej według subiektywnego zdania, w konsekwencji decydując o tym, czy wnioskodawca pozostanie "anonimem w 30-milionowym kraju".
Odwołujący się, ponownie szczegółowo opisując okoliczności złożenia wniosku o wydanie dowodu osobistego, zakwestionował kwalifikacje osób, które z upoważnienia Prezydenta W. oceniają, czy zdjęcie odzwierciadla, bądź nie aktualny wizerunek wnioskodawcy. Wskazał, że w dniu 9 marca 2012 r. przedstawił dwa komplety fotografii, z których każdy wykonany był w pracowni fotograficznej przez specjalistę, który był poinformowany, w jakim celu zdjęcia mają być wykorzystane. Do każdego z tych kompletów urzędnik zgłaszał zastrzeżenia, jednakże w końcu sam wybrał komplet, który zakwalifikował jako załącznik do wniosku.
Zdaniem M. D. przy ilości danych identyfikujących osobę, które umieszcza się w dowodzie osobistym, kwestionowanie najbardziej subiektywnego elementu identyfikującego osobę, jakim jest zdjęcie, stanowi wyjątkową małostkowość. Wizerunek jest także elementem, który podlega nieustannej zmianie z dnia na dzień, w zależności od wielu, różnego rodzaju okoliczności. Zdaniem odwołującego się, decyzja o odmowie wydania dowodu osobistego z powodu nieaktualnego wizerunku, jest zatem czymś zupełnie iluzorycznym.
M. D. wyraził także niepokój ze względu na stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, że zweryfikował dokumenty znajdujące się w "kopercie dowodowej". W ocenie odwołującego się, z uzasadnienia decyzji wynika zatem, że zdjęcia nie są przechowywane w systemie teleinformatycznym, jak nakazuje art. 44a ust. 1 i 44e ust. 3 pkt 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, lecz w "kopercie dowodowej", co brzmi "anachronicznie", a zarazem "groźnie".
M. D. zarzucił również Prezydentowi W. nieuprawnione powołanie się na art. 104 k.p.a. Odwołujący się za przejaw szczególnego "tupetu" uznał załatwienie sprawy w rozumieniu wskazanego przepisu poprzez odmowę wydania mu dowodu osobistego, a w konsekwencji uznanie, że konkretnemu obywatelowi [...] nie będzie przysługiwał powszechnie obowiązujący dokument, gdyż osoby przez Prezydenta upoważnione nie zauważyły podobieństwa osoby składającej wniosek o wydanie dowodu osobistego z wizerunkiem utrwalonym na dwóch kompletach zdjęć przedstawionych przez wnioskodawcę.
Odwołujący się wskazał wreszcie na treść art. 37 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodowych osobistych, powołanego w podstawie prawnej decyzji Prezydenta W. wskazując, że nie wynika z niego obowiązek przedstawienia zdjęć odzwierciedlających aktualny wizerunek wnioskodawcy.
Zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] powołał treść art. 34 ust. 1, art. 37 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał dalej, że zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wzoru dowodu oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty, do wniosku o wydanie dowodu osobistego, załącza się dwie wyraźne i jednakowe fotografie o wymiarach 35 x 45 mm, odzwierciedlające aktualny wizerunek osoby, której wniosek dotyczy, przedstawiające osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami w taki sposób, aby ukazywały głowę w pozycji lewego półprofilu i z widocznym lewym uchem z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy.
Jak zauważył Wojewoda, powołane przepisy nie zawierają wprawdzie definicji pojęcia "aktualna fotografia", jednak stosując wykładnię literalną należy stwierdzić, że "aktualny" to dotyczący życia współczesnego, będący na czasie, bieżący, obecny, teraźniejszy.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że M. D., składając wniosek o wydanie dowodu osobistego dołączył dwie fotografie, które według pracownika organu pierwszej instancji nie odzwierciedlały jego aktualnego wizerunku, dlatego wnioskodawca przedstawił nowy komplet fotografii. Jego wniosek został przyjęty i wprowadzony do systemu informatycznego, a M. D. przekazano część B formularza.
Jednakże po weryfikacji dokumentów znajdujących się w kopercie dowodowej organ ustalił, że dołączone przez wnioskodawcę zdjęcia są identyczne z fotografią umieszczoną w dowodzie osobistym wydanym 21 lutego 2000 r. Dlatego też został on wezwany do złożenia fotografii odzwierciedlających aktualny wizerunek.
Wojewoda [...] skonstatował, że jakkolwiek organ pierwszej instancji nieprawidłowo postąpił, przyjmując wniosek M. D. o wydanie dowodu osobistego, to następnie prawidłowo wezwał go do przedstawienia aktualnych zdjęć. Zdjęcia dołączone do wniosku były bowiem nieaktualne z uwagi na odległą datę ich wykonania.
Jak wywiódł organ odwoławczy, ustawodawca nałożył obowiązek wymiany dowodu osobistego co 10 lat. Dowód osobisty pozwala na ustalenie tożsamości jego posiadacza i zamieszczony w nim wizerunek osoby nie powinien odbiegać od rzeczywistego. Wojewoda stwierdził, że nawet jeśli dołączone zdjęcia odzwierciadlają wizerunek osoby i jest ona na nich rozpoznawalna, to nie oznacza to, że są one aktualne. Upływ czasu powoduje w mniejszym lub większym stopniu zmianę wyglądu, a to przyczynia się do utraty aktualności zdjęcia.
M. D. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazując, że narusza ona art. 16, art. 32, art. 34 oraz art. 35 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeks cywilny, a zwłaszcza art. 23 w zw. z art. 24, Kodeks postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 73 § 1 oraz art. 33 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W uzasadnieniu skargi M. D. stwierdził, że Prezydent W. ograniczył jego wolność i prawa gwarantowane w art. 37 Konstytucji RP, pozbawił go praw gwarantowanych w art. 34 Konstytucji, odmówił równego traktowania z innymi obywatelami RP, co narusza art. 32 Konstytucji, a także wykluczył skarżącego ze wspólnoty mieszkańców Rzeczypospolitej, co stoi w sprzeczności z art. 16 Konstytucji.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszania art. 24 Kodeksu cywilnego skarżący powołał ponownie okoliczności podnoszone już w toku postępowania administracyjnego. Opisał mianowicie okoliczności złożenia wniosku w dniu 9 marca 2012 r. i wskazał na szczególną ochronę prawa do wizerunku. W jego ocenie, postępowanie pracowników urzędu m.st. Warszawy godziło w jego dobre imię, było sprzeczne z prawem, a wręcz stanowiło zamach na jego wizerunek.
Uzasadniając naruszenie art. 33 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżący w pierwszej kolejności zakwestionował argumentację Wojewody [...] w zakresie rozumienia pojęcia "aktualnej fotografii". Podważył prawidłowość działań organu administracji wskazując, że opierają się on na ustawie z 1974 r. oraz małym słowniku języka polskiego. Zanegował możliwość oceny podobieństwa twarzy na monitorze komputera z rzeczywistym wyglądem.
W następnej kolejności skarżący wywiódł, że w trakcie składania przez niego wniosku faktycznie wyniknął spór co do tego, czy złożone przez niego zdjęcia odzwierciedlają aktualny wizerunek. W związku z tym przedstawił urzędniczce kolejny komplet zdjęć. W ten sposób wniosek został skompletowany, wprowadzony do systemu i przyjęty do realizacji, na dowód czego otrzymał część B formularza ze wskazaniem daty odbioru dowodu osobistego. Niewydanie dowodu osobistego do dnia wskazanego w otrzymanej informacji, stanowi zdaniem skarżącego naruszenie art. 33 ustawy o ewidencji ludności i dowodowych osobistych.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 73 Kodeku postępowania administracyjnego skarżący wskazał, że zawiadamiając go o wszczęciu postępowania i wzywając do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie aktualnych zdjęć, organ administracji nie poinformował go o tym, iż ustalił, że dołączone do wniosku zdjęcia są identyczne z fotografią umieszczoną w dowodzie osobistym wydanym 21 lutego 2000 r. Organ nie poinformował go o prawie przeglądania akt i prawie czynnego udziału w postępowaniu. Kwestionując prawidłowość ustalenia organu administracji, co do dołączenia do wniosku fotografii identycznych z fotografią umieszczoną w dowodzie osobistym z 21 lutego 2000 r., skarżący wskazał, że gdyby dopuszczono go do czynności mającej znaczenie dla ustalenia istotnych okoliczności w sprawie, która doprowadziła do powyższego ustalenia, mógłby zaprezentować drugi komplet zdjęć, które są w jego posiadaniu i skonfrontować je ze zdjęciami, które znajdują się w "kopercie dowodowej".
Jako niedbalstwo Wojewody [...] skarżący ocenił wreszcie przywołanie w jego decyzji błędnej daty decyzji Prezydenta W. W ocenie M. D., już chociażby z tego powodu decyzja Wojewody [...] nie powinna się ostać.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. skarżący oświadczył, że nie wie, czy zdjęcia, które złożył wraz z wnioskiem o wydanie dowodu osobistego były tożsame ze zdjęciami złożonymi do wniosku o wydanie dowodu osobistego w 2000 r. Oświadczył również, że nie pamięta, czy organ zawiadomił go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wskazał, że gdyby organ zawiadomił go o możliwości zapoznania się z aktami, miałby możliwość weryfikacji, czy te zdjęcia są tożsame ze zdjęciami, które dołączył do wniosku z 2000 r. Wówczas dostarczyłby komplet zdjęć wykonanych tego samego dnia. Skarżący oświadczył wreszcie, że nie jest w stanie powiedzieć, kiedy wykonał zdjęcia dołączone do wniosku dowodowego. Nie jest w stanie także określić, czy dane zdjęcia były wykonane w miesiącu, kiedy złożył wniosek, czy w roku 2012.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W przypadku skarg na decyzje administracyjne rolą sądu administracyjnego jest zatem ustalenie, czy podlegająca jego kontroli decyzja i poprzedzające ją postępowanie naruszają prawo, a jeżeli tak, to czy naruszenie to jest tego rodzaju, że skutkuje wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego.
Sąd, badając legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. w oparciu o wyżej powołane kryteria i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi M. D.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej powoływanej jako uelido, oraz wydanego na podstawie art. 44 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 2009 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich unieważniania, wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 47, poz. 384 ze zm.), dalej powoływanego jako rozporządzenie.
Stosownie do treści art. 34 ust. 1 uelido osoba będąca obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana posiadać dowód osobisty:
1) od ukończenia 18 roku życia;
2) od ukończenia 15 roku życia, jeżeli pozostaje w stosunku pracy lub nie zamieszkuje wspólnie z osobami, pod których władzą rodzicielską lub opieką się znajduje, albo nie pozostaje pod władzą rodzicielską lub opieką.
Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 1 pkt 3 uelido posiadacz dowodu osobistego ma obowiązek wymienić ten dokument w razie upływu terminu ważności dowodu osobistego.
Stosownie do treści art. 37 ust. 1 i 2 uelido w dowodzie osobistym zamieszcza się następujące dane:
1) nazwisko, nazwisko rodowe i imię (imiona);
2) imiona rodziców;
3) datę i miejsce urodzenia;
4) adres miejsca zameldowania na pobyt stały, a w razie jego braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; w przypadku braku zameldowania na pobyt stały albo pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się;
5) płeć, wzrost w centymetrach i kolor oczu;
6) numer PESEL;
7) nazwę organu wydającego dowód osobisty, datę wydania i termin ważności;
8) serię i numer dowodu osobistego.
Ponadto dowód osobisty zawiera wizerunek twarzy oraz podpis jego posiadacza.
Jak stanowi § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, do wniosku o wydanie dowodu osobistego załącza się dwie wyraźne i jednakowe fotografie o wymiarach 35 x 45 mm, odzwierciedlające aktualny wizerunek osoby, której wniosek dotyczy, przedstawiające tę osobę bez nakrycia głowy i okularów z ciemnymi szkłami w taki sposób, aby ukazywały głowę w pozycji lewego półprofilu i z widocznym lewym uchem, z zachowaniem równomiernego oświetlenia twarzy.
Powołane wyżej przepisy ustawy i rozporządzenia wykonawczego zostały prawidłowo przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarówno organ administracji, jak i skarżący słusznie wskazują na brak legalnej definicji pojęcia "aktualnej fotografii", czy też precyzyjniej "fotografii odzwierciedlającej aktualny wizerunek osoby".
W związku z tym, biorąc pod uwagę znaczenie w języku polskim słowa "aktualny" wskazać należy, że "aktualny wizerunek" to wizerunek obowiązujący lub zachowujący ważność w danej chwili, dotyczący teraźniejszości, mający związek z teraźniejszością, najświeższy (za: Wielki słownik wyrazów obcych PWN pod redakcją Mirosława Bańko, Warszawa 2005). Z kolei według definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego PWN tom III, Warszawa 1989 r. str. 726 słowo "wizerunek" oznacza podobiznę, wyobrażenie, portret.
Wykładnia literalna pojęcia "aktualny wizerunek" uprawnia zatem do twierdzenia, że zdjęcia składane do wniosku o wydanie dowodu osobistego w każdym przypadku muszą odzwierciedlać obecną podobiznę osoby ubiegającej się o dokument.
Aczkolwiek wywody organu odwoławczego dotyczące rozumienia pojęcia "aktualnej fotografii" w języku polskim podbudowane są niewystarczającą bibliografią, co wytyka skarżący, to konkluzja Wojewody w powyższej kwestii jest prawidłowa - zgodna z przytoczonym powyżej stanowiskiem Sądu.
Biorąc pod uwagę, że stosownie do treści art. 1 ust. 3 uelido dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość osoby i poświadczającym obywatelstwo polskie, należy uznać, że wykładnia językowa koresponduje z regułami racjonalnego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tożsamość może wszakże zostać zweryfikowana w pierwszej kolejności poprzez porównanie powierzchowności osoby legitymującej się dowodem osobistym z wizerunkiem twarzy znajdującym się w tym dokumencie. Dlatego dołączone do wniosku zdjęcie, na podstawie którego w dowodzie osobistym zostaje odzwierciedlony wizerunek twarzy osoby mającej się legitymować tym dokumentem, musi odzwierciedlać aktualny, teraźniejszy wygląd danej osoby; musi być najświeższe.
Odrębną natomiast kwestią jest, czy wygląd ten uległ zmianie. Zmiana wyglądu z upływem czasu jest procesem naturalnym, jednakże nie można nie zauważyć, że w aktualnej rzeczywistości istnieją możliwości utrzymania niezmienionej powierzchowności danej osoby przez kilka, a nawet kilkanaście lat. Rolą organu administracji właściwego w sprawie wydania dowodu osobistego nie jest jednak ocena, czy wygląd wnioskodawcy uległ zmianie w okresie pomiędzy wykonaniem zdjęcia a złożeniem wniosku o wydanie dokumentu.
W świetle obowiązujących, a powołanych wyżej przepisów powszechnie obowiązującego prawa, obowiązkiem organu jest natomiast dysponować zdjęciem z aktualnego czasu. W tej sytuacji należy stwierdzić, że za aktualny nie może być uznany wizerunek przedstawiający osobę np. sprzed ponad dziesięciu lat, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W aktach postępowania administracyjnego znajduje się wniosek skarżącego z dnia 21 lutego 2000 r. o wydanie dowodu osobistego z powodu kradzieży. Nie potrzeba ani fachowej wiedzy, ani specjalistycznych badań, aby stwierdzić, że wizerunek osoby na zdjęciu dołączonym do tego wniosku jest tożsamy z wizerunkiem na zdjęciu dołączonym do znajdującego się w aktach wniosku z dnia 9 marca 2012 r. Zdjęcie to nie mogło zatem zostać wykonane później niż 21 lutego 2000 r. W dacie złożenia wniosku z dnia 9 marca 2012 r. miało zatem ponad dwanaście lat. Doświadczenie życiowe wskazuje wprawdzie, iż podobieństwo osoby do jej wizerunku na fotografii można wywieść nawet z odległych lat. Nie oznacza to jednak, że jest to wizerunek aktualny, obecny, dotyczący teraźniejszości, zachowujący ważność w danej chwili. Dlatego też zdaniem Sądu ustalenie, że dołączone do wniosku zdjęcie pochodziło sprzed ponad dwunastu lat powoduje, że nie mogło ono zostać uznane za spełniające wymóg aktualności. W sytuacji, gdy organ administracji, który przyjął do realizacji wniosek ustalił, że zdjęcia te nie odzwierciedlają aktualnego wizerunku wnioskodawcy, jego obowiązkiem było zatem wezwanie do złożenia aktualnych fotografii, co też uczynił w piśmie z dnia 16 marca 2012 r.
Należy stwierdzić, że nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności kwestionowanej przez stronę decyzji, wielokrotnie przywoływane przez nią okoliczności przyjęcia wniosku w dniu 9 marca 2012 r.
Niesporne w sprawie jest, że pracownik urzędu dzielnicy przyjmujący wniosek skarżącego zakwestionował aktualność dołączonych do niego zdjęć. Na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. skarżący oświadczył, że nie pamięta, czy zdjęcia, które złożył w organie były tożsame ze zdjęciami złożonymi do wniosku o wydanie dowodu osobistego z 2000 r. Jak skarżący przyznaje w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, urzędnik zgłaszał zastrzeżenia do każdego z dwóch kompletów przedłożonych przez niego zdjęć. Ostatecznie jednak dołączono do wniosku opisane wyżej zdjęcia z 2000 r. Należało zatem uznać, że to te właśnie zdjęcia zostały załączone do wniosku z dnia 9 marca 2012 r. w rozumieniu § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Należy nadmienić, że jeżeli relacja strony odzwierciedla rzeczywiste okoliczności przyjęcia wniosku z dnia 9 marca 2012 r., to postępowanie urzędnika przyjmującego wniosek należy określić jako co najmniej nieprofesjonalne. Okoliczności te nie mogą mieć jednak wpływu na ocenę, czy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym Prezydent W. prawidłowo odmówił skarżącemu wydania dowodu osobistego. Okoliczności te skarżący powinien podnieść w skardze złożonej do właściwego organu administracji w trybie art. 228 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak zresztą wynika z punktu VI skargi M. D. podjął działania również w tym kierunku.
Odnosząc się do ponoszonej przez skarżącego kwestii zarejestrowania jego wniosku w systemie informatycznym i wydania mu części B formularza, co w jego ocenie obligować miało do wydania mu dowodu w dacie wskazanej w otrzymanej części formularza, należy stwierdzić, że nieprawidłowość polegająca na wydaniu skarżącemu odcinka B formularza z podanym terminem odbioru dowodu osobistego, nie mogła determinować rozstrzygnięcia organu administracji, który w toku postępowania ustalił, że przeszkodą w wydaniu dokumentu jest brak zdjęcia odzwierciedlającego aktualny wizerunek wnioskodawcy. W świetle przedstawionych wyżej wywodów organ pierwszej instancji, dysponując wiedzą, że dołączone do wniosku z dnia 9 marca 2012 r. zdjęcia pochodzą sprzed ponad dwunastu lat, nie mógł wydać skarżącemu dowodu osobistego. Powyższa okoliczność stanowiła w ocenie Sądu uzasadnioną w świetle § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia podstawę do odmowy wydania dowodu osobistego.
Nadmienić też należy , że wskazywany przez skarżącego art. 33 uelido, o którego naruszeniu świadczyć w jego ocenie ma niewydenie mu dowodu osobistego pomimo wprowadzenia wniosku do systemu informatycznego i przyjęcia go do realizacji, statuuje zakaz zatrzymywania dowodu osobistego. Przepis ten nie znajdywał więc zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Skarżący słusznie zauważa, że organ administracji nie poinformował go o prawie przeglądania akt oraz prawie czynnego udziału w postępowaniu. W sprawie niewątpliwie zatem doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. Naruszenie to nie miało jednak jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania, a w konsekwencji nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Po pierwsze, jak już wywiedziono, dysponując fotografiami, które nie odzwierciedlały aktualnego wizerunku skarżącego, organ nie mógł wydać mu dowodu osobistego i zobligowany był do wezwania go do złożenia fotografii odzwierciedlających aktualny wizerunek. Po drugie, zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, który stanowił podstawę wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, stanowiły wyłącznie dokumenty pochodzące od skarżącego, to jest wnioski o wydanie dowodu osobistego z dołączonymi do nich fotografiami. Po trzecie, w wezwaniu z dnia 16 marca 2012 r. skarżący zobowiązany został do osobistego stawienia się w urzędzie dzielnicy. Po czwarte, z treści pisma z dnia 26 marca 2012 r. jednoznacznie wynika, że skarżący nie zamierzał zastosować się do wezwania dnia 16 marca 2012 r. Po piąte wreszcie, z treści wskazanego pisma, a także z treści pozostałych pism skarżącego (prawnika z wykształcenia), wnioskować można, że miał on bardzo dobre rozeznanie co do prawach przysługujących mu w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona, a także utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają również żadnego z powołanych przez skarżącego przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 16 Konstytucji ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową (ust. 1). Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (ust. 2).
Odmowa wydania dowodu osobistego w żadnym razie nie stanowi o wykluczeniu skarżącego ze wspólnoty samorządowej gminy, której jest mieszkańcem, ani tym bardziej ze wspólnoty mieszkańców Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 32 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2).
Skarżący nie wykazał w żaden sposób, aby organ administracji wydawał dowody osobiste osobom, które nie dołączyły do wniosku zdjęć odzwierciedlających ich aktualny wizerunek. Poza tym - nawet, gdyby takie sytuacje miały miejsce - to byłyby to działania niezgodne z prawem, które nie mogłyby determinować rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z art. 34 Konstytucji obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określa ustawa (ust. 1). Obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie (ust. 2).
Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie wpłynęła na status skarżącego jako obywatela polskiego.
Zgodnie z art. 35 Konstytucji Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim należącym do mniejszości narodowych i etnicznych wolność zachowania i rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji oraz rozwoju własnej kultury (ust. 1). Mniejszości narodowe i etniczne mają prawo do tworzenia własnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji służących ochronie tożsamości religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotyczących ich tożsamości kulturowej (ust. 2).
Skarżący w żaden sposób nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu przez zaskarżoną decyzję. Dokonując kontroli decyzji w zakresie wykraczającym poza granice skargi, Sąd nie stwierdził takiego naruszenia.
Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego, należy wskazać, że jeżeli w ocenie skarżącego zostały naruszone jego dobra osobiste, to powinien dochodzić swych praw na drodze procesu cywilnego.
Co zaś się tyczy podania w zaskarżonej decyzji błędnej daty wydania decyzji organu pierwszej instancji (zamiast [...] kwietnia 2012 r. wpisano [...] kwietnia 2011 r.) należy stwierdzić, że tego rodzaju uchybienie w żadnym razie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji. Jako oczywista omyłka podlega ono sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
Konkludując stwierdzić należy, że ocena legalności zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jej uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest wystarczające. Wobec tego wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło